дрожжи; пиибэ доруоһата пивные дрожжи.

м. күүрдээччи, көбүтээччи, үөскэтээччи; дрожжи— возбудитель брожения доруоһа— кеөнньүүнү көбүтээччи; возбудитель болезни ыарыыны көбүтээччи (бактерия) .

туохт. Туохха эмэ доруоһа кут (бурдукка, уотурбаҕа). ☉ Класть, добавлять дрожжи во что-л. (в тесто, в отруби)
Эбии аһылыктары доруоһалаан хойуу хааһы курдук оҥоһуллар. Ынах с. Доруоһалаатахха эбии аһылык амтана тупсар. ПАЕ ЭАБ
Мээккэ бурдугу уонна уотурбаны доруоһалыыллар. ЛЕВ ССКИиС

аат. Тиэстэни көтөҕөргө, утаҕы (хол., кыбааһы) о. д. а. аһы көөнньөрөргө туттуллар бэссэстибэ. ☉ Дрожжи
«В» битэмиин ыаммыт үүккэ, хаппыт доруоһаҕа элбэх буолар. ЛЛА ВККОС
100 г доруоһаны үүтү кытта булкуйуллар. ФВН ТС
Тиэстэ доруоһаны куттахха үчүгэйдик көтөҕүллээччи. ДьДьДь

аат. Кымыс аһытыыта. ☉ Кумысная закваска
Хойуу көйөргөнү көөнньөрө, саамал кымыһы санаатынан хамната турар буоллун диэн, — бичиктээх биһиэйэхтээх, симэхтээх бииллээх дьиппиэһиннээх симиирдэрин сириэдитэн кэбиспиттэр. ПЭК ОНЛЯ I
[Нарыйа:] Оттон бу көөнньөрбүт көйөргөтө оннооҕор ордук. Хата төбөм эргийдэ. М. Обутова-Эверстова
ср. монг.-бур. хөрөнгө ‘перебродившее, похожее на кумыс молоко’, кирг. көрөҥгө ‘закваска для кумыса’, тув. күрэҥги ‘закваска, дрожжи’
◊ Көйөргө кымыс — өр турбут, лаппа көөнньүбүт уохтаах кымыс. ☉ Настоявшийся, перебродивший кумыс
Томторҕолоох сиэллээх чорооҥҥо Долгуһуччу толору куппут Көйөргө кымыстарын Күөмэйин устун Көҥкөс гыннаран кэбистэ. ТТИГ КХКК
Ардах кэнниттэн салгын тупсар даҕаны. От-мас, сибэкки, көйөргө кымыс курдук, дьикти үчүгэй дырылас сыттаммыт, киһи сүрэҕин көрбүтүнэн киирэр. В. Протодьяконов. Көйөргөлөөх хойуу — кымыс уһуннук иитиллибит аһытыыта. ☉ Забористая, крепкая закваска (кумыса)
Көйөргөлөөх хойууну туругуппут, имэҥнээх тиэргэни тэрийбит, унаар түптэни улаатыннарбыт [Айыы Тойон]. ПЭК ОНЛЯ I
Баҕарах таҕатын курдук көйөргөлөөх хойууну туругурдан, күн-ый быатын тутан олорбуппут. ИН ХБ

I предлог 1. с вин. п. (на вопрос ".куда") =ҕа, =гар; положить на стол остуолга уур; залезть на крышу кырыысаҕа ытын; 2. с вин. п. (на вопрос ".куда") *$а, =гар; выйти на улицу уулуссаҕа таҕыс, таһырдьа таҕыс; 3. с предл. п. (на вопрос "где") -ҕа, =гар; оставить на столе остуолга хааллар; лежать на песке кумахха сыт; жить на юге соҕуруу дойдуга олор; работать на заводе заводка үлэлээ; 4. с предл. п. (при обозначении средств передвижения) -нан; лететь на самолёте самолётунан кет; плыть на пароходе борокуотунан уһун; 5. с предл. п. (с применением, при посредстве) =ҕа, -нан; жарить на масле арыыга буһар, ыһаарылаа; ставить тесто на дрожжах тиэстэни доруоһанан оҕус; завод работает на нефти завод небинэн үлэлиир; 6. с предл. п. (во время, в течение), с вин. п. (при обозначении года, месяца, дня) =ҕа, =гар; на праздниках бырааһынньыктарга; на другой день нөҥүө күнүгэр; на пятидесятом году своей жизни биэс уон сааһыгар; на той неделе ааспыт нэдиэлэҕэ; 7. с вин. п. (для) =ҕа, =гар; комната на двух человек икки киһиэхэ аиал-лаах хос; по книге на каждого учащегося үөрэнээччигэ биирдии кинигэ; 8. с вин. п. (при обозначении цели, назначения): ведомость, на выдачу зарплаты хамнас биэрэр биэдэмэс; средства на строительство тутуу үбэ; материал на пальто сон таҥаһа; подать на пенсию пенсияҕа көрдөс; 9. евин. п. (при обозначении срока) =ҕа, -гар; взять книгу на два дня кинигэ ни икки күҥҥэ ыл; собрание отложено на понедельник мунньах бэнидиэнньиккэ к^һөрүлүннэ; 10. с вин. п. (при определении денежной суммы) =ҕа; купить на десять рублей уон солкуобайга атыылас; II. евин, п: (при обозначении множителя или делителя) =ҕа; разделить на три үскэ түҥэт; помножить ка три үскэ төгүллээ; 12. с вин. п. (при обозначении деления, дробления) =ҕа; разделить на две части икки елүүгэ түҥэт; разбить на параграфы параграфтарга араарталаа; 13. с предл. п. (с гл. "говорить", "читать", "писать", "выступать" и т. п.) =лыы; говорить на русском языке нууччалыы саҥар; свободно читать на казахском языке казахтыы холкутук ааҕар буол; 14. с предл. п. (с гл. "играть") =ҕа; играть на рояле рояльга оонньоо; 15. с предл. п. (при обозначении предметов, поддерживающих что-л. или являющихся внутренней стороной чего-л.) =лаах; вагон на рессорах рессоралаах вагон; матрац на пружинах курупуналаах матараас; 16. с вин. п. (при обозначении сопутствующих обстоятельств, условий) =ҕа; на голодный желудок аччык искэ; на свежую голову сибиэһэй өйгө; 17. с вин. п. (при обозначении какого-л. признака) =нан; хромать на одну ногу аҥар атах-хыпан доҕолоҥноо; глух на одно ухо аҥар кулгааҕынан дьүлэй; 18. с вин. п. (при обозначении образа действия) =нан; верить на слово тылынан итэҕэй; жить на свой заработок бэйэҥ хамнаскынан олор.