сближаться, дружить; кимнээҕи кытта дьонностуҥ ? с кем ты сдружился?

1) подружиться, дружить с кем-л.; баай дьадыҥыны кытта доҕордоспот посл. богатый с бедным не дружит; 2) становиться соучастником в чём-л., чего-л., делать что-л. вместе с кем-л.; доҕордоһон үлэлээ = работать вместе с кем-л.

несов. 1. (иметься) баар буол, олохсуй; в лесах водятся медведи тыаҕа эһэлэр баар буолаллар; 2. с кем, разг. (дружить) бодорус, куодарыс; # как водится буоларын курдук; так водится итинник буолааччы; за ним это водится итинник (үгэс) киниэхэ баар.

совм.-взаимн. от аал = 1) тереться, соприкасаться; массыына аалсар чаастара трущиеся части машины; дьоҥҥо аалыс = тереться в толпе; 2) перен. разг. дружить, водиться с кем-л.; бииргэ аалсан олоробут мы живём в тесном общении.

I союз 1. против, оттон; он остаётся, она же уезжает эр киһи хаалар, оттон дьахтар барар; 2. присоед. эбээт; с тех пор, как я его знаю, знаю же я его с детства, я не переставал дружить с ним кинини билиэхпиттэн ыла, мин кинини кыра эрдэҕиттэн билэбин эбээт, до-ҕордоһорбун уураппатаҕым.

туохт. Кими эмэ кытта доҕордос; атастыы, доҕордуу сыһыаннаах буол. ☉ Дружить с кем-л., быть в приятельских, товарищеских отношениях
Витим бириискэтигэр оробуочайдар кулууптарын сэбиэдиссэйиниин Радченколыын табаарыстаспыта. Л. Попов
Кини үксүгэр …… сүүрэр-хаамар икки ардынан чыпчаххайдана сылдьар Гоша Туралысовы кытта табаарыстаһар. «ХС»
Кими да кытта табаарыстаспат этим, таспытыгар олорор оҕолор миэхэ өстүйэрдии быһыыланаллара. М. Горькай (тылб.)

I
туохт. Кими эмэ кытта доҕордос. ☉ Дружить с кем-л.
Үтүө дьону кытта үөрдэһэн, Ааттаах дьону кытта атастаһан, Дьоһун дьону кытта доҕордоһон баран Өлбүппүт ордук. Өксөкүлээх Өлөксөй
Аҕыйах да сыл буоллар, Алыс атастаһан астынсыбыт, Омук да буолларбыт, Олус уопсан доҕордоспут, Омнуоласпатах дьон этибит. А. Софронов
«Айан аргыстаах, суол доҕордоох», — диэн мээнэҕэ эппэттэр, ол куолутунан мин хатан харахтаах отуччалаах киһилиин атастаһа охсубутум иккис суукката буолла. И. Гоголев
II
туохт. Тугу эмэ кими эмэ кытта уларытыс, мэнэйдэс. ☉ Меняться, обмениваться чем-л. с кем-л.
Алаас саҕатыгар киирэн иһэн, Сережа кытылга иһэр уолу кытта миэстэтин атастаспыта. Софр. Данилов
Үтүөнү оҥордоҕуна, кини, баҕар, Өстөөх пиэрмэтигэр бэйэтигэр даҕаны ол муоһу сээкэйгэ атастаһан кэбиһиэ! Н. Заболоцкай
Мииккэ кыһалҕа кыһайан, ыал буолар туһугар, биир тыһы тыһаҕаска сирин атастаһан кээспитэ. А. Сыромятникова
Детсад үлэһиттэрэ опыттарын атастастылар. «ЭК»

аат. Төрүөҕүттэн алта-сэттэ ыйын туолуор диэри (хаар түһэн, халлаан лаппа тымныйыар диэри) сылгы оҕото. ☉ Жеребенок (с рождения и до шести-семи месяцев)
Соҕотох хара кулун, кутуругун тойтоҥното-тойтоҥното, кистии турар. Суорун Омоллоон. Кулун төрөөбүт күнүттэн алта-сэттэ ыйын туолуор диэри кулун диэн ааттанар. Сылгыһыт с.
♦ Кулун атаҕа киирбит — сааһырбытын кэннэ эдэр эрдэҕинээҕи тэтимэ, кыаҕа эргийбит. ☉ Наступила вторая молодость (о приливе новых сил в пожилом возрасте)
Илбиһирэн кулун атаҕа Иккистээн киирбит бадаҕа — Таабырын ырыа табыталланан Дайан таҕыста Таллан! «ХС». Кулун босхо сылдьар (барар) — туох да дьарыга, үлэтэ суох, туос иллэҥ сылдьар. ☉ Быть совершенно свободным от дел
Мантан чугас Кумах Хаппытыан кинээс Куччугуй кыыһа Кулун Босхо сылдьар. А. Софронов
Уһун сайын устата куорат оҕото букатын кулун босхо барар диэтэххэ сымыйа буолуо суоҕа. «Кыым»
Кулун куллурус көр куллурус. Оҕолор …… арыт түмсэ түһэн дьиэрэҥкэй тэбэн дэгэрэҥнэһэллэр, арыт кулун куллуруһаллар. Софр. Данилов. Кулун кэбиһэр (кулун кээспит) — итэҕэс, сиппэтэх эбэтэр өлбүт кулуну төрөт (биэ туһунан). ☉ Недонашивать, выкидывать жеребенка (о кобыле)
Кыһын хаар халыҥ буоллаҕына, сылгытыгар үчүгэй дьыл буолар, чараас буоллаҕына, сылгы ырар, биэ кулун кэбиһэр. Л. Габышев
Биэлэр ырыган буоланнар, аҥаардарыттан ордуктара кытарыыра эбэтэр кулун кэбиһэрэ. НД ДК. Кулуннаах биэ курдук куодарыһаллар — наһаа бэртиилэр, хаһан да арахсыбат, куруук бииргэ сылдьар табаарыстыылар. ☉ Очень дружить, ходить всегда вместе (букв. они ходят вместе, словно кобыла с жеребенком)
Куонааннаах Сэмэн, кулуннаах биэ курдук куодарыһар дьон: «Эмиэ звено буолабыт, хайа алааска, хас гектары, хас туоннаны оттуурга сорудах биэрэҕит?» — дэспиттэрэ. В. Протодьяконов. Кулуннуу уурдар (кулун уурдарда) — туос бөтөрөҥүнэн барда. ☉ Ехать галопом
Били икки саллаат аттарын үрдүгэр түһэн эмиэ кэннилэриттэн кулуннуу уурдаран истилэр. Н. Түгүнүүрэп
◊ Кулун кутуруга бот. — киистэ курдук хойуу куоластаах синньигэс умнастаах, уһун синньигэс сэбирдэхтээх хонуу ото. ☉ Лисохвост
Манна араас өҥнөөх сибэккилэр кулун кутуругун кытта булкуһа үүннүлэр. А. Бэрияк
Кинилэр кулун кутуруга, ньалаҕай, локуора былаастаах оттор ыга аспыт сирдэрин …… охсон дьүккүһэ тураллар. Н. Заболоцкай. Кулун кымыһа (ыһыаҕа) — бэс ыйын бастакы аҥаарыгар чугас аймахтары кытта маҥнайгы кымыһы иһии (амсайыы). ☉ Питье раннего кумыса в узком кругу ближайших родственников (обычно в первой половине июня)
Былыр бурдук ыһар, сир табыйар иннинэ көр-нар үксэ эбитэ үһү. Сылгылаах ыаллар кулун кымыһын бэлэмнээн эрэллэр. М. Доҕордуурап. Кулун (сылгы) туйаҕа бот. — холбоҕор төгүрүк сэбирдэхтээх, араҕас сибэккилээх сааскы уу хонор сиригэр үүнэр от. ☉ Калужница болотная
Кулун туйаҕа (калужница болотная) бааска туттуллар. Сир үрдүнээҕи чааһа ыам ыйыгар хомуйуллар. МАА ССКОЭҮү
Үгүс эмтээх үүнээйилэр: киис тиҥилэҕэ, кулун туйаҕа, …… кулааһай ото диэн ааттаахтар. «ХС». Кулун тутар (ый) — календарнай сыл үһүс ыйа. ☉ Март
Кулун тутар ый. Улаҕата көстүбэт, остуол ньуурун курдук ыраас, киэҥ хонууларга сааскы көмүөл уута тэлгэммит. Амма Аччыгыйа
Кулун тутар алта күнүгэр дьыбардаах тымныы сарсыарда этэрээт Төхтүртэн тиһэх айаҥҥа хоҥнубута. С. Никифоров. Эмньик кулун — түөрт ыйыттан биир сааһыгар дылы ийэтин эмэ сылдьар кулун. ☉ Жеребенок-сосун (от четырех до двенадцати месяцев)
Элбэх хаһаа аайытын эмньик кулун элбээбит. Боруода сүөһү Муҥутаан хойдубут. Саха нар. ыр. III
Эн, Микиитэ, эмньик кулун курдук, олус бырдааттаама эбээт. Амма Аччыгыйа
тюрк. кулун