Якутские буквы:

Якутский → Якутский

дьалыһыт

дьалыһый диэн курдук
Тороев уонна Чуура тусаһаттан ойутан эрдэхтэринэ, Кырыһыах эмээхсин сөһүргэстээн олорон сэргэ төрдүн икки ытыһынан таптайа-таптайа, кыраан дьалыһытан киирэн барда. Л. Попов
Ол барахсан сарсыардааҥҥы дьыбарга ойбон аллара туран, миигин ыҥыран ыллаан дьалыһытара. И. Гоголев
Ол кэмҥэ Мөккүрдээнэп айаннатан дьалыһытан кэлэн атыттан түһэн быһыт иинин уонна хонууга тутуллан турар ампаары көрүтэлээтэ. М. Доҕордуурап
Аартыгы дабайан, түһэн, Көнө суолунан көтүтэн Айаннаан дьалыһытан кэллэхпит Бу түргэнин эриэхсит! И. Чаҕылҕан

Якутский → Русский

дьалыһыт=

побуд. от дьалыһый =; кэпсээн дьалыһыт = рассказывать что-л. очень увлечённо.

Еще переводы:

куллуһут

куллуһут (Якутский → Якутский)

туохт. Эҥсилгэннээхтик, күүрээннээхтик, күөрэччи уһуннук тардан ыллаа, кутур. ☉ Петь громко и протяжно, воодушевленно, с пафосом (о певцах, а также о шаманах)
Ордук мин куппун долгуппуттара Ойуунускай төлөннөөх тойуктара. Долгуҥҥа-баалга дьалкыһытан, Добдуччу этэн, дьалыһытан, Олоҕу туойан куллуһуппут Ол сүдү ытык олоҥхоһуппут. Болот Боотур
Сотору күлэрин тохтотон, кутуран куллуһутта. Күннүк Уурастыырап

күпсүүрдээ

күпсүүрдээ (Якутский → Якутский)

туохт. Тохтообокко күүскэ үр (тыал туһунан). ☉ Беспрерывно сильно дуть (о ветре)
Ахсынньы ый устатын тухары Ахсаабакка күпсүүрдээҥ, Күнүстэри күөртээҥ, Түүннэри түрбүйүҥ. Саха фольк. Ахсынньы ый устатын тухары Ахсаабакка дьалыһытыҥ Кэмэ суох тибэн тибилитиҥ, Дьүүлэ суох үрэн күпсүүрдээҥ, Күнүстэри тохтообокко күөртээҥ, Түүннэри мөлтөөбөккө түркүһүйүҥ! Саха нар. ыр. I

сэтиилэн

сэтиилэн (Якутский → Якутский)

  1. сэтиилээ диэнтэн атын. туһ. Эт ыҥыырдар сүүрбэччэлии көтөл табаны сэтиилэнэллэрэ. Болот Боотур
    Түөрт уонча көлүүр аты сорҕотун сэтиилэнэн, сорҕотун үүрэн хас да хонук устата айаннаан өрүскэ тиийэн кэлбиппит. П. Степанов
    Торбуйах сордоох өсөһөн, сэтиилэммит быатын тардыалаһан көрөн баран, талаҕынан самыыга биэрбиттэригэр сиэлэн кусхарыйда. Тулхадыйбат д.
    △ Тугу эмэ состорон бар. ☉ Тянуть за собой, прицепив чем-л. (обычно верёвкой, бечевой)
    Салаасканы сыарҕаҕа сэтиилэннилэр. И. Гоголев
    Машаны сэрэнэн көтөҕөн ылла уонна тыыны сэтиилэнэн кытыыга эрдиннэ. ПИС СТС
  2. көсп. Тугунан эмэ арыаллан (хол., айылҕа көстүүтүн этэргэ); туох эмэ аргыстаах буол. ☉ Сопровождаться чем-л. (напр., о явлениях природы); быть преследуемым чем-л. (напр., мыслью)
    Алтынньы ыйы аргыстанан, сэтинньи ыйы сэтиилэнэн, Ахсынньы ый устатын тухары Ахсаабакка дьалыһытыҥ, Кэмэ суох тибэн тибилитиҥ. Саха нар. ыр. I
    Холобура суох Хотун Бүлүү Таас хайаларынан дьайыҥнаммыт, Тоҕус уон хоройор хочоломмут, Аҕыс уон аллар арыыламмыт Сэттэ уон силээн сэтиилэммит. Суорун Омоллоон
    Туой олоро, сынньана түспүт киһи диэн суос-соҕотох санааны сэтиилэнэн иһэбин. С. Федотов
сэтэр

сэтэр (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Эбии күүһүр (хол., айылҕаҕа, тулалыыр эйгэҕэ буолар уларыйыыны этэргэ). ☉ Усиливаться, крепчать, нарастать (напр., о природных явлениях)
Дьиэ иһэ им-ньим, тыас, саҥа хантан да иһиллибэт, арай күһүҥҥү тыал сэтэрбит. А. Софронов
Сарсыарда эрдэттэн харааннаан, бырдаҕа эбии сэтэрбитэ. Н. Заболоцкай
Ол эрээри ытыалаһыы икки өттүттэн эбии сэтэрэн испитэ. А. Сыромятникова
2. Өссө улаат, бэргээ (хол., ыарыыны этэргэ). ☉ Усиливаться, прогрессировать (напр., о болезни)
Ыарыыта уҕарыйыах быһыыта биллибэтэ, хата эбии сэтэрэн истэ. Софр. Данилов
Оттон билигин ыарыы сэтэрэн турда, кыра дьаһал аайыга кыайтарбат кутталланна. Г. Нынныров
Эмтээх үүнээйи киһи-сүөһү уорганын араас ыарыылартан харыстыыр, ыарыы көбөрүн уонна сэтэрэрин харгыстыыр дьоҕурдаах. МАА ССЭҮү
3. көсп. Өссө күүркэйэн, күүһүрэн биэр. ☉ Раззадориваться, становиться ещё задорнее
Араатар үөһэ араатар кэҕийдэ, ол ахсын мөккүөр эбии сэтэрэн истэ. Софр. Данилов
Дьүкээбил [киһи аата] тоҥнум диэн тохтообот, тымныы диэн чаҕыйбат, хата сэтэрэн туран иннин диэки барар. Н. Якутскай
[Катя] көннөрү ханна баҕарар сылдьан бэйэтиттэн бэйэтэ сэтэрэн, иитиллэн, кудуга тахсыар диэри ыллаан дьалыһыппытынан сылдьар буолара. ЕА НТ
ср. монг. сэдрэх ‘осложняться, воспаляться (о ранах); иметь рецидив, заболевать вторично’, бур. һэтэр ‘открыться; раскалывать’