Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сэтэр

туохт.
1. Эбии күүһүр (хол., айылҕаҕа, тулалыыр эйгэҕэ буолар уларыйыыны этэргэ). Усиливаться, крепчать, нарастать (напр., о природных явлениях)
Дьиэ иһэ им-ньим, тыас, саҥа хантан да иһиллибэт, арай күһүҥҥү тыал сэтэрбит. А. Софронов
Сарсыарда эрдэттэн харааннаан, бырдаҕа эбии сэтэрбитэ. Н. Заболоцкай
Ол эрээри ытыалаһыы икки өттүттэн эбии сэтэрэн испитэ. А. Сыромятникова
2. Өссө улаат, бэргээ (хол., ыарыыны этэргэ). Усиливаться, прогрессировать (напр., о болезни)
Ыарыыта уҕарыйыах быһыыта биллибэтэ, хата эбии сэтэрэн истэ. Софр. Данилов
Оттон билигин ыарыы сэтэрэн турда, кыра дьаһал аайыга кыайтарбат кутталланна. Г. Нынныров
Эмтээх үүнээйи киһи-сүөһү уорганын араас ыарыылартан харыстыыр, ыарыы көбөрүн уонна сэтэрэрин харгыстыыр дьоҕурдаах. МАА ССЭҮү
3. көсп. Өссө күүркэйэн, күүһүрэн биэр. Раззадориваться, становиться ещё задорнее
Араатар үөһэ араатар кэҕийдэ, ол ахсын мөккүөр эбии сэтэрэн истэ. Софр. Данилов
Дьүкээбил [киһи аата] тоҥнум диэн тохтообот, тымныы диэн чаҕыйбат, хата сэтэрэн туран иннин диэки барар. Н. Якутскай
[Катя] көннөрү ханна баҕарар сылдьан бэйэтиттэн бэйэтэ сэтэрэн, иитиллэн, кудуга тахсыар диэри ыллаан дьалыһыппытынан сылдьар буолара. ЕА НТ
ср. монг. сэдрэх ‘осложняться, воспаляться (о ранах); иметь рецидив, заболевать вторично’, бур. һэтэр ‘открыться; раскалывать’

Якутский → Русский

сэтэр=

1) растравляться (о ране); илиим баапа сэтэрбит рана на руке разбередилась; 2) разг. усиливаться; раззадориваться; бүгүн тыал ордук сэтэрбит сегодня ветер ещё больше усилился; сэтэрэн туран үлэлээн эрэр он стал работать с ещё большим задором.


Еще переводы:

сэтэрт=

сэтэрт= (Якутский → Русский)

побуд. от сэтэр= 1) бередить растравлять (напр. рану); эргэ бааһы сэтэрт= разбередить старую рану; 2) разг. усиливать; раззадоривать.

көрдүгэнний

көрдүгэнний (Якутский → Якутский)

туохт. Дириҥээн, тэнийэн, иһиттэн сэтэрэн бар (баас туһунан). Воспаляться, разрастаться, углубляться (о ране). Илиитин бааһа көрдүгэннийэн иһэр

тиэхэлээччи

тиэхэлээччи (Якутский → Якутский)

тиэхэлээ диэнтэн х-ччы аата
Факир тиэхэлээччилэри толуннарбат этэ, хата кинилэр эбии сэтэрэн күлүү-элэк гыналлара. Р. Тагор (тылб.)

чэлгиэннир

чэлгиэннир (Якутский → Якутский)

туохт. Сөрүүн, тымныы тыалынан сайа оҕус. Обдавать, веять прохладным ветром
Тымныы сэтэрдэ, чэлгиэннирдэ Өлүөнэ, Тибиибуурҕа өрө иһиирдэ. Баал Хабырыыс

сэтэрээ

сэтэрээ (Якутский → Якутский)

туохт. Өс туппут, абааһы көрөр киһиҥ табыллыбатаҕына, аһына барбакка, бэйэтин буруйдаа, иэскин сиппит курдук санаа. Злорадствовать, не проявлять жалости, сочувствия к неприятелю, которого преследуют неудачи
«Мин эн үчүгэйдик да, куһаҕаннык да олороргун билбэппин ээ уонна тоҕо сэтэриэхпиний», — диэтэ. П. Ойуунускай
Дьэбдьиэ иһигэр сэрэйдэ уонна бу турар дьон эһиэхэ соччо тоҥхоҥнооботтор ини диэн сэтэрии санаата. Болот Боотур
Таня ону истэн баран: «Көр, сүргүн баттатар киһилээх эбиккин ээ», — диэн сэтэрии санаата. М. Доҕордуурап

куллуччу

куллуччу (Якутский → Якутский)

сыһ. Туох да тохтобула суохтук, үргүлдьү. Без задержки, без заминки, свободно
Ньукууска бу курдук соһуччу Солуну Тиэхээҥҥэ биллэрдэ, Халҕаһа мууһунуу куллуччу Ааһаннар күүс ырыа сэтэрдэ. Эрилик Эристиин

сэтэрээһин

сэтэрээһин (Якутский → Якутский)

сэтэрээ диэнтэн хай
аата. Чоочо хараҕар сэтэрээһин, сэнээһин көстөн ааста, уолчаан хараҕар оҕоттон ураты кытаанах санаа күлүм гынна. И. Гоголев
Чаанньык [киһи аата] кинээс дьиэтин үрэйтэрбитин туһунан кэпсээн кынаттанан көттө, уолуйуу, сэтэрээһин бөҕө буолла. М. Доҕордуурап
Улахан Сэргэй Дарыбыан диэки этэ, ол гынан баран билигин кини сэтэрээһинин сөбүлээбэккэ иһэр: сиэр-майгы итинник буолбатах. «ХС»

разыграться

разыграться (Русский → Якутский)

сов. 1. (увлечься игрой) үлүһүйэн оонньоо; дети разыгрались оҕолор үлүһүйэн оонньоотулар; 2. (начать играть лучше) сайдан оонньоо, сэтэрэн оонньоо; 3. (увеличиться, усилиться) ордук сэтэр, ордук кеп, оргуйан тур; аппетит разыгрался иҥсэм ордук көптө; море разыгралось муора оргуйан турда; разыгралась буря буурҕа ордук сэтэрдэ; 4. (произойти) буолан тур; разыгрался скандал айдаан буолан турда.

аай

аай (Якутский → Якутский)

саҥа алл. Эмискэ көрөн, булан ылан соһуйууну көрдөрөр (астыныы, дуоһуйуу, сэтэрии дэгэттээх). Обозначает радостное удивление при внезапном обнаружении кого-чего-л. (с оттенком удовлетворения, довольства, злорадства)
Аай, түөкүн. Бу баар эбиккин дуу? Эрилик Эристиин

куруубайдык

куруубайдык (Якутский → Якутский)

сыһ. Эйэҕэһэ суохтук, тоҥуйдук, толоостук, чучурааннык (сыһыаннас). Некультурно, грубо, невежливо, по-хамски
Яков Андреев, киниэхэ [Ананийга] куруубайдык сыһыаннаһара көнүөхтээҕэр сэтэрэн иһэр. М. Доҕордуурап
Друскин ыспыраабынньык ламуттары кытары куруубайдык сыһыаннаһарын билэн баран Куриль Якутскайга үҥсүбүтэ. С. Курилов (тылб.)