көр дьарыйардыы
Аана диэки дьарыйардык көрөн ылан баран, Даарыйа кыыска эргилиннэ. М. Доҕордуурап
«Киир дьиэҕэ», - суон күлүк дьарыйардык этэн баран, ааны аһаҕас хаалларан, иһирдьэ ньимис гынна. «ХС»

туохт., кэпс. Соттуктаах буол. ☉ Иметь весьма плачевные последствия, неудовлетворительный результат
1922–1923 сыллардаахха Саха сирин үрдүнэн бандьыыттар өлөрүүөһөрүү соттуктанан ааспыттара. Амма Аччыгыйа
Тураҕасчай [биэ] кулунчук олус үлүһүйэн бараары гыммытыгар, бу мэниктээһин куһаҕан соттуктаныахтааҕыттан сэрэтэн, дьарыйардыы күүскэ иҥэрсийдэ. «ХС»
А.Е. Кулаковскай «Ойуун түүлэ» диэн поэматыгар аан дойдуга буолуохтаах сэрии норуоттарга туох соттуктаныахтааҕын туһунан аһара уйулҕата хамсаан суруйбуттаах. «Кыым»

туохт.
1. Дьаалата суох дьаһайардыы, дьарыйардыы олус улаханнык хаһыытаан саҥар. ☉ Повелительно кричать, голосить
[Хатын дьахтар] Халаатыыра элбээтэ, Хаамара хайбаҥнаата. Өксөкүлээх Өлөксөй
«Хата өлбөт үөн буолуо!» — эмээхсин өрө халаатаан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
«Уулаах түөкүн манна тоҕо таҕыста?!» — Настаа хотун уордайбыт куолаһынан халаатаата. Эрилик Эристиин
△ Киһини соһутар курдук улаханнык саҥар (көтөр туһунан). ☉ Кричать громко, пугая кого-л. (о птицах)
Тойон көтөр Манчаары үрдүнэн үс төгүл халаатаата. И. Гоголев
Эмискэ иннигэр хаас саҥата өрө халаатыы түспүтэ. С. Тумат
Күөл кэтит иэнин үрдүнэн тыыраахылар халаатыы көтөллөр. В. Протодьяконов
2. Үөһэттэн аллара диэки саҥаран-иҥэрэн эбэтэр тыаһаан-ууһаан сурулаан түс (хол., көтөрү, сөмөлүөтү этэргэ). ☉ Устремляться, падать вниз с громким криком или шумом (напр., о птицах, самолётах)
Көтөр аал намтаатар намтаан түһээри халаатаата. И. Гоголев
Нуоралдьыма бу курдук муҥнана сыттаҕына, суор таҥнары халаатаан кэлэн, эргичийбэхтээн баран, таһыгар дабдарыс гына олоро түһэр. Р. Кулаковскай
Одун халлаантан уордаах холорук таҥнары халаатаан түспүтэ. П. Егоров