побуд. от дьарҕаалаа = II.

совм.-взаимн. от дьарҕаалаа = I.

I возвр.-страд. от дьарҕаалаа = I.
II возвр.-страд. от дьарҕаалаа = II.

сыһ. Дьарҕаа курдук. ☉ Узорчатой полоской (вышивать, виднеться и т. д.)
[Бааһырбыт геолог] Көмнөхтөөх тайҕа хаарын Кыһыл саптыы, дьарҕаалыы, Сыылбытын былаһын тухары субуллан кэлбит хаан суола. Саһарҕа
Былааччыйалары дьарҕаалыы аттаһыллыбыт, бэйэтиттэн хабырыттан тахсыбыт курдук сибэккилээх матырыйаалтан тигэллэр. «Кыым»

I
дьарҕаалаа диэнтэн бэй., атын. туһ. Таас хайаны дьарҕааланан, Дьаҕыл хара тыаны тайанан Аҕыс өргөстөөх Аламай маҥан күн Сандаарыйа, чаҕылыйа тахсан тиийэн кэллэ. Саха фольк. Үрдүк дьааҥылар хаардаах арҕастара Көстөллөр туналыйан, арыт дьарҕааланан, Онно билигин сайына суох кыһын устар. Л. Попов
II
дьарҕаалаа диэнтэн бэй., атын. туһ. Киэһэни быһа күөгүлээн биэс-алта дьарҕааламмыт. Үрэхпит былырыыҥҥыттан ыла дьарҕааланна

туохт. Байбаралаах гын, байбарата тик (хол., былаачыйа тэллэҕэр). ☉ Пришивать оборки на подоле платья
Дьокуускайтан быйыл кыһын Ымыы ыыппыт таҥаһынан Дьогдьуурдаан, байбаралаан Ырбаахы тиктэн баран, Ыраах уура сылдьыбытын Ылан кэттэ, киэргэннэ. Күннүк Уурастыырап
Сэттэ үүс тириитинэн Байбаралаан оҥорбут Саҕынньах таҥаһын Нэлбэгэйдии иилинэн, Тоҕус киис тириитинэн Намыччылаан, дьарҕаалаан оҥорбут Дьабака бэргэһэтин Төбөтүн оройугар Туорайдыы ууруммут. Саха нар. ыр. II

аат., бот. Дулҕалаах сиргэ үүнэр көҥдөй умнастаах кыра сэппэрээк, үөттүҥү тамылҕан. ☉ Полый мелкий кустарник, растущий на кочках, таволга иволистная
Күн уота онно-манна, окко, тобулуоскайга дьарҕаалыы тыгара. «ХС»
◊ Тобулуоскай талах көр тобулуоскай
Тобуллаҕас-көҥдөй Тобулуоскай талаҕы Сүгэнэн лэппийэрбэр Сүбэ булуннум. К. Туйаарыскай. Кулааһайдар тобулуоскай талах сэбирдэхтэрин үргээн сиэбиттэр
русск. таволожка

туохт. Түргэнник тугу эмэ гын, оҥор. ☉ Делать, совершать что-л. быстро, торопливо, в темпе
Олоҥхоһут онтон этэн элэҥнэтэн киирэн барда, дойдутун-сирин оһуордаата, киһитин-сүөһүтүн дьарҕаалаата. П. Ойуунускай
Кыргыттар Боккуойа эмээхсини кытта төгүрүк остуолга ас бэлэмнээн элэҥнэтэн бардылар. Л. Попов
Сүөдэркээн түргэн-түргэнник хааман элэҥнэтэн истэ. Н. Заболоцкай
Убайа ампаарга ойон таҕыста, куобах киллэрэн сүлэн элэҥнэттэ. «ХС»

туохт.
1. Тугу эмэ тупсаран, чочуйан оҥор, нарылаа. ☉ Обрабатывать что-л. детально; делать что-л. ловко, искусно, тонко
Тоҕус киис тириитинэн намыччылаан, Дьарҕаалаан оҥорбут Дьаптайан тикпит Дьабака бэргэһэтин Төбөтүн оройугар Туорайдыы ууруммут. Саха нар. ыр. II
2. Тугу эмэ наллаан сиһилии, олохтоохтук ситэрэн эт, кэпсээ. ☉ Говорить, рассказывать неторопливо, подробно, тщательно подбирая нужные слова
Бу богуону намыччылаан суруйа соруммаппын. Быһата, сиэркилэ толбоно, көбүөр нуһараҥа, орон дэлэгэйэ. Амма Аччыгыйа
Остуоруйаһыттар, о л о ҥ х о һ у ттар …… на мыччылаан, чаҕаарыйа кэпсии олорооччулар. С. Данилов
Лөкүөрүйэ уола хар дарбатаҕын иһин, санаата батарбакка, атыннык намыччылаан ылбыта. В. Протодьяконов
[Учуутал] бастаан, олох намыччылаан киһилии кэпсэтэр, туох-ханнык буолтун быһаарар, ырыҥа лыыр санаалаах этэ. Н. Босиков

1. даҕ. Туора олуктуу кэрдиистээх, оннук оҥоһуулаах. ☉ Имеющий поперечную зарубку, изготовленный таким образом
   Уулааҕы хабарҕалыы муннуктаах эргэ ампаар дьиэҕэ аҕаллылар. Эрилик Эристиин
   Ол остуруок ис өттүнэн сытыары хабарҕалыы истиэнэлээх. ИОВ ЯК
2. сыһ. суолт. Туора олуктуу кэрдиистээн, оннук оҥоһуулаах гына. ☉ Поперёк, поперечиной
   Ол кэннэ хабарҕалыы кэрдэн, олук таһаарда. Күннүк Уурастыырап
   Хабарҕалыы охсуллубут сытыары эркиннээх намыһах балаҕан таһыгар кэлэн олорор. В. Тарабукин
   ◊ Хабарҕалыы анньыы — туос иһит моонньун иитин ойуулаан дьарҕаалаан тигэргэ туттуллар кылгас туруору сииктэр. ☉ Короткие вертикальные швы, используемые для закрепления и орнаментации ободка берестяной посуды
   Бу бөлөх ойуу аата туос иһиттэр иилэрин тигии көрүҥүттэн тахсыбыт, хабарҕалыы анньыы дэнэр. НБФ-МУу СОБ
   Холобур, субуруччу хабарҕалыы анньыы сииктэринэн тигэллэрэ. ПСН УТС