Якутские буквы:

Якутский → Якутский

акы

даҕ., кэпс. Түргэнник өйдүү, толкуйдуу охсубат, дөйбүт курдук. Медленно, с трудом воспринимающий, туго соображающий
Акы киһи. ПЭК СЯЯ

дьа акы

аат. Салгыҥҥа оҕустаран эбэтэр үтэһэҕэ үөлэн уокка хатарыллан баран үлтү сынньыллыбыт өрүс балыгын кырата эбэтэр бөдөҥ мунду. Вяленая или сушеная, затем толченая мелкая речная рыба или крупный гольян
Дьаакы өр кэмҥэ буортуйбат. Сорох сиргэ дьаакыны буһаран сииллэр. Дьуукалатын, хотун дьахтар хатарбатын, уол киһи буорсатын, кыыс дьахтар дьаакытын хардары-таары хаалаан, түҥнэри-таҥнары дьүккүйэн, олбу-солбу уган эрэр эбит. ПЭК ОНЛЯ I

дьа алай

көр дьалай
Тииҥнэр суоллара үрэҕи быһыта туораабытыгар дьаалайбакка, Мэхээчээн били быһа хапкаан ииппит хаар бугулугар халыһытан истэ. В. Протодьяконов
Кими да биллиммэт, талбытынан сылдьар киһи курдук этэллэр. Чэ, онно туох баарый? - Кырыкатов дьаалайбатахтыы сапсыйан кэбиспитэ. «ХС»
Кинилэр, бу дьоннор, өстөөх өлүктэригэр кыратык даҕаны дьаалайбат этилэр. А. Фадеев (тылб.)

дьа алы

эб. Сөҕүүнү, дьулайыыны, ытыктабылы көрдөрөр предмет бэлиэтин күүһүрдэн биэрэр эбиискэ. Выражает восторженно-почтительное отношение к высказываемому, усиливает признак предмета
Бөрүкү дьаалы дьахтар туһаайда миигин, оҕолоор! Саха фольк. Орто дойду баһылыга буолбут Оруос баай обургу дьаалыны Умсары уурдум, тиэрэ тэптим. П. Ойуунускай
Улуу дьаалы сыһыылар, уһун мындаа үрэхтэр [аастылар]. С. Зверев
Туох буолан кини дьаалы эмискэ айыы санаата киирдэҕэй. Н. Якутскай

дьа ар

аат. Үрэх, өрүс, күөл туруору кытыла, сыыра. Крутой берег, обрыв реки, озера, яр
Аппа устун өрө тахсыбакка, быһалаан утары дьаарга дабайбыта. С. Дадаскинов
Үрэх дьаарын хара сыырын үрдүгэр бөлкөй сир баарыгар кырса суола бачаах курдук. «ХС»
Сылгы үөрүн туйаҕын тыаһыттан сир доргуйара, туруору дьаар буора курулуу тохторо. «ХС»
тюрк. йар

дьа арыстааһын

аат. Тугу эмэ сааһылаан үрүт-үрдүгэр ууруу. Складывание чего-л. друг на друга
Бэрэбинэни дьаарыстааһын. Баарсалаах табаары кытылга таһааран дьаарыстааһыны киэһэлик эрэ бүтэрбиттэрэ. [Биригээдэ] таһаҕаһы сүөкээһини уонна ыскылааттарга дьаарыстааһыны моой ылан үлэлиир буолбута. «Кыым»

дьа ах

аат., түөлбэ. Атахсыт ыарыы. Копытница (копытянка) (гнойная опухоль на конечностях некоторых животных). Дьаах - олус сыстыганнаах ыарыы

дьа ҥ- д ьаһах

аат. Киэҥник тарҕанар, чэпчэки соҕустук ааһар ыарыылар. Сравнительно легко переносимые эпидемические заболевания
[Кууһума:] Дьэ, кырдьык быйыл бэйэтэ даҕаны дьаҥныын-дьаһахтыын күтүр дьыл ааста. А. Софронов
Дьаҥ-дьаһах тарҕанаары гынна. Амма Аччыгыйа
Дьаҥдьаһах дьайыҥнаспатын, Ыарыы-сүтүү ыалласпатын. Болот Боотур

акы-бакы

даҕ. Бакыр, токуруйбут (хол., тарбахтар). Скрюченный, кривой (напр., о пальцах)
Чэр үөһэ чэр буолбут, тириитэ мырчыстаҕас акы-бакы тарбахтарынан тыраахтар фаратын имэрийэр. Г. Нынныров


Еще переводы:

распорядительный

распорядительный (Русский → Якутский)

прил. дьаһаллаах, дьа-һалталаах; быть распорядительным дьаһаллаах буол.

ингибиторы

ингибиторы (Русский → Якутский)

ингибитордар (химическэй дьа-йыыны бытаардар эбэтэр тохтотор веществолар. Холобур, дьэбин сиирин, бензин оноруутугар сымалалар үөскээ-һиннэрин И. тохтотоллор.)

мадьахачый

мадьахачый (Якутский → Якутский)

мадьай диэнтэн субул
көстүү. Уол аллараа ыстанан кэ биһэр. Толоон чараас хаарыгар сүүрэн ма дьа хачыйар, хаһыытыыр. Болот Боотур

вертеть

вертеть (Русский → Якутский)

несов. 1. что, чем эргит, эргичит, эргичиҥнэт; вертеть колесо көлөһөнү эргит; 2. кем, перен. разг. көҥүл эргит, көҥүл дьа-һайа сырыт.

аартас

аартас (Якутский → Якутский)

көр ааттас
Аартаһа тоһуйбут киһини, Ахсымнаан санаан Акы суолу кэҥэтэр Аҕыс ахтар айыыга Айыы да буолуо ээ, — дии санаата [Мүлдьү Бөҕө]. Д. Говоров
[Уолбутун] Баарынан бары манньалыы сатаатыбыт, Ардыгар ытыы-ытыы Аартаһа сырыттыбыт. П. Тобуруокап

дылда

дылда (Русский → Якутский)

м., ж. прост, аргылла (үрдүк акыҥ-наабыт киһи).

процесс технологический

процесс технологический (Русский → Якутский)

технологическай дьа-йаан (оҥорон таһаарыы үлэтин сүрүн сорҕото. Матырыйаал, соҕотуопка быһыытын, кээмэйин, тас көстүүтүн эбэтэр туругун уларытан оҥоһугу онорор дьайыылар (үлэлэр) ситимнэрэ уонна ону хонтуруоллааһын.)

дьап-

дьап- (Якутский → Якутский)

Даҕааһын күүһүрдэр формата, дьа- диэн саҕаланар олохторго сыстар: дьап-дьалкыҥнас, дьап-дьаллыгырас. Препозитивная усилительная форма прилагательных, присоединяемая к основам, начинающимся со слога дьа-: дьапдьалкыҥнас 'слишком полный, расплескивающийся', дьап-дьаллыгырас 'слишком быстро и много говорящий, тараторящий'
Аамалап биир кэм дьап-дьабыгырас. Э. Соколов
Төбөм диэн олох ыаҕастаах уу курдук буолан хаалбыт, дьап-дьалкыҥнас, хамсаатаҕым аайы ыыра бараары хаайар. В. Ойуурускай

лаглат

лаглат (Якутский → Якутский)

лаглай диэн т эн дьа һ
туһ. Мотуок сабын унаардан, Мутукчатын лаглатан, Муусту ур солко ө ҥү н эн Ха ра тыабыт киэркэйдэ, Х а м с ы ы, ү р д ү ү к ү өгэйдэ! С. Дадаскинов

мээмэ

мээмэ (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Кыһыл оҕоҕо үүтү иһэрдэргэ аналлаах суоскатыҥы тэрил. Приспособление для кормления младенца молоком, соска
[Өрүүнэ эмээхсин:] Оо, бу а дьа рай уола, оҕо ну ө лө р өөрү г ы м мыт ээ, мээмэни бэлэһигэр бачча дириҥник батары анньар баҕайы дуо? И. Находкин
ср. тюрк. мэмэ ‘женская грудь, сосок’, ног. маьмей ‘в языке детей грудь матери’