Якутские буквы:

Якутский → Якутский

дьап-

Даҕааһын күүһүрдэр формата, дьа- диэн саҕаланар олохторго сыстар: дьап-дьалкыҥнас, дьап-дьаллыгырас. Препозитивная усилительная форма прилагательных, присоединяемая к основам, начинающимся со слога дьа-: дьапдьалкыҥнас 'слишком полный, расплескивающийся', дьап-дьаллыгырас 'слишком быстро и много говорящий, тараторящий'
Аамалап биир кэм дьап-дьабыгырас. Э. Соколов
Төбөм диэн олох ыаҕастаах уу курдук буолан хаалбыт, дьап-дьалкыҥнас, хамсаатаҕым аайы ыыра бараары хаайар. В. Ойуурускай

дьап гын

тыаһы үт. туохт. Тыастаахтык ыга сыһын (сыстыһа сөп түбэһэр предметтэр тустарынан). Плотно соприкасаться с чем-л., входить во что-л., захлопываться (о хорошо подогнанных друг к другу по форме поверхностях)
Халҕанын дьап гына сабан кэбистэ. ПЭК СЯЯ
Туораҥа тахсар ааҥҥа чугаһаан эрдэҕинэ икки уол кини иннигэр ааны дьап гына сабан баран сырсан тибигирэһэ турдулар. А. Сыромятникова

дьап гыннар

дьап гын диэнтэн дьаһ
туһ. Кинилэр кэннилэриттэн Николай ойон тиийбитин, түөскэ анньан кэбиһээт, ааны сабан дьап гыннардылар уонна хатаан халыгыраттылар. А. Сыромятникова
Ытаатын кытта түргэн туттуулаах Нестеренко иккис сэнэрээти уган дьап гыннарда. «ХС»

дьап тай

туохт. Үрүт-үрдүгэр кыстаа, хос-хос уур, сап, тут. Накладывать что-л. друг на друга слоями, наслаивать
Быһыттарын арҕаһа түрдэс гынаат, ортотунан быһа барбыт да, дьаарыстаабыт модун бэрэбинэлэрэ үлтү кумаланан, дьаптайбыт халыҥ буордара тоҕо куорҕалланан үрэх икки эҥээригэр күөрэ-лаҥкы ыһыллан хаалбыт. Амма Аччыгыйа
Биһиги итиини туппат кирпииччэнэн миэтэрэнэн халыҥнаах кириэппэстэри дьаптайабыт. Ол түмүгэр эргиччи ночоот. Н. Лугинов
Сэтир бөҕөнү булунан, хос-хос дьаптайан, маһынан тэптэрэн, хахха оҥоһуннум. Р. Кулаковскай

дьип-дьап

  1. даҕ. Оруобуна сөрүсөп түбэһэр, уурбут-туппут курдук, лоп курдук үчүгэй. Аккуратный, ровный
    Кыракый уҥуохтаах, дьип-дьап формалаах сулугулдьуйбут саллаат биһигини иккиһин көрөн олус үөрдэ. Н. Габышев
    Кини ити курдук сирэйин саба туттан, бу дьип-дьап быһыылаах байыаннай дьон ортолоругар сонноох, хаатыҥкалаах, саҥата суох турбута. А. Фадеев (тылб.)
  2. сыһ. суолт. Сөрү-сөптүк, лоп курдук, сөп түбэһэрдик, табыгастаахтык. Ровно, в самый раз, аккуратно, как раз, точь-в-точь, тютелька в тютельку
    Егор Николаевич мэлдьи дьип-дьап таҥнан, тараанан, оттомноохтук туттан, саҥаран сылдьар киһи. Софр. Данилов
    Бырааһынньык иннинэ параднай форманы туттарбыттара, Үчүгэй баҕайы! Ханна эрэ тигиллибитэ буолуо да, эйиэхэ тус бэйэҕэр анаммытыныы дьип-дьап курдук сөп түбэһэр. С. Федотов

дьып-дьап

сыһ. Түргэнник, уурбут-туппут курдук, барытын кичэллик, орун-оннугар ууран. Быстро, ловко, аккуратно, так, чтобы все было на своем месте
«Оо, хонор сирбэр хойутаары гыммыппын», - диэтэ уонна дьыпдьап хомунан, быраһаайдаһа охсон, тахсан барда. Р. Баҕатаайыскай
Кэргэнэ, дьиэтин иһин дьып-дьап хомуйаат, үлэтигэр барбыта. П. Аввакумов
Табаарыһым курдук, дьып-дьап туттунарга аны үөрэнээйэмий. «ХС»
Барытын сөптөөхтүк, киһи тугу да тутуспатын курдук. В полном порядке, безупречно
Сүөкүччэ дьиэни сөбүлүү көрдө. Ыраастык дьып-дьап туттан олорор эбиттэр. П. Аввакумов. Киһи барыта знамя кэлэригэр кичэйэн бэлэмнэммитэ. Знамяны байыаннайдыы дьып-дьап туттан көрсүөххэ наада этэ. И. Кожедуб (тылб.)
Сатамньылаахтык, туттарга олус үчүгэй гына (оҥоһуллубут). С большим мастерством; удобно. Касказик икки саҥа, дьып-дьап оҥоһуллубут оҥочолору аҕалыа. Доҕордоһуу т.

дьып-дьап курдук

  1. даҕ. Барыта орун-оннугар оҥоһуулаах, үчүгэй бэрээдэктээх, сөрү-сөп түбэһэр. Удобный, аккуратный, безупречный
    Гавриил уолаттарыгар хамаанда биэрдэ. Турдулар. Аптамааттардаах. Бары дьыпдьап курдуктар. А. Данилов
    Киэҥ-куоҥ, дьып-дьап курдук хос. Мин Жибек ыйбыт кириэһилэтигэр олордум. К. Турсункулов (тылб.)
  2. сыһ. суолт. Барытын сөптөөхтүк, орун-оннугар. Как положено, правильно, как надо
    Үчүгэй иитиилээх киһи мэлдьи дьып-дьап курдук туттар-хаптар уонна мэлдьи сэргэх буолааччы. ПБН КДьСО

Якутский → Русский

дьап

подр. звуку, возникающему при соприкосновении плотно прилегающих предметов или хорошо подогнанных поверхностей; аанын дьап гына сабан кэбистэ он плотно закрыл дверь # дьап курдук а) точный; аккуратный; ловкий; дьап курдук үлэ аккуратная работа; б) точно; аккуратно; ловко; дьап курдук оҥор = сделать что-л. ладно, аккуратно; дьап курдук хабан ыл = ловко поймать, схватить что-л. на лету.


Еще переводы:

подобранный

подобранный (Русский → Якутский)

  1. прич. от подобрать; 2. прй% (подтянутый) дьып-дьап курдук.
подтянутый

подтянутый (Русский → Якутский)

  1. прич. от подтянуть; 2. прил. (опрятный) дьып-дьап курдук; у него всегда подтянутый вид кини куруутун дьып--дьап курдук быһыылаах.
собранный

собранный (Русский → Якутский)

  1. прич. от собрать; 2. прил. (сосредоточенный) күүһүн түмүммүт; түмүллүбүт; 3. прил. (о фигуре) дьып-дьап курдук.
кыраһыабайдык

кыраһыабайдык (Якутский → Якутский)

көр кырасыабайдык
Кыраһыабайдык, эн, мичээр, Мичээр, тааһы мичээрдэтэ, Уу түгэҕэр дьэрэлийэр Сайыҥҥы күн кэриэтэ. И. Гоголев
Баар эбээт Киһини кынаттыыр ахтыы, Кыраһыабайдык, дуулаҕатык олорбут сүрэх ахтыыта. С. Данилов
Көнөтүк дьып-дьап курдук туттуҥ. Кыраһыабайдык туттан хаамары умнумаҥ. ФВН ТС

чөмөччү

чөмөччү (Якутский → Якутский)

сыһ. Дьып-дьап курдук, чөмөҕөлүү (тугу эмэ уур, хомуй). Аккуратно, в кучу (собрать, сложить что-л.)
Куукунаҕа …… дьоодьойбут остуол үрдүгэр, түгэх хоско …… чөмөччү хомуллубут оронун анныгар кураанах бытыылкалар. Е. Неймохов
Утуйар таҥас чөмөччү, хороох дуобат курдук хомуллубут. «ХС»

дьаһамыр

дьаһамыр (Якутский → Якутский)

даҕ., кэпс. Туттарга, илдьэ сылдьарга табыгастаах кыра, дьоҕус. Маленький, удобный для ношения, пользования
Ас маҕаһыыннарыгар киирдэххинэ, куурусса холо-буута араарыллан, бөтүөннэрэ наарданан дьоҕус, дьаһамыр гына ууруллан кэккэлиир эбиттэр. К. Уткин
Табаһыттар үлэлиир уонна олорор усулуобуйаларын тупсарыыга аныгылыы оҥоһуулаах көһөрүллэ сылдьар дьаһамыр дьиэлэр наадалар. «Кыым»
[Бырадабыастар] атыылаһар табааргын ыйан биэриэхтэрэ, дьып-дьап курдук туттан дьаһамыр гына суулуохтара. «Кыым»

сулугулдьуй

сулугулдьуй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Синньигэс, суптугур быһыылаах буолан баран сылбырҕатык, түргэнник хамсан, хаамп. Двигаться быстро, юрко, ловко, имея тонкую, узкую фигуру
«Тимири охсубут курдук киһи эбиккин!» — диэн эрэ хаалбыта Ларьяна, уол тэйэ хааман сулугулдьуйбут көхсүн көрө-көрө. Р. Баҕатаайыскай
Кыракый уҥуохтаах, дьып-дьап пуормалаах сулугулдьуйбут саллаат биһигини иккиһин көрөн олус үөрдэ. Н. Габышев
Чанхаев …… үрэҕи туораан, балааккалар диэки сулугулдьуйа турбута. «ХС»

чөмчөй

чөмчөй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт.
1. Үрдээн, томтойон көһүн (ханнык эмэ дьоҕус, дьып-дьап чөмөҕү — хол., кымырдаҕас уйатын этэргэ). Возвышаться, выступать небольшим бугорком (напр., о муравейнике)
Үйэлэр туоһулара буолан турар дууп анныгар күөх кырыстаах буор чөмчөйбүтэ. Суорун Омоллоон
Иннилэригэр кымырдаҕас уйата лөглөйөн, бугул курдук чөмчөйөн турара. И. Федосеев
Сайын ойуурга сылдьан бугул курдук чөмчөйбүт кымырдаҕас уйатын көрбөтөх киһи ама баар буолуо дуо? ББЕ З
2. көсп., кэпс. Сит, ситэри-хотору буол (ханнык эмэ дьыаланы этэргэ). Завершиться, закончиться (о каком-л. деле)
[Баллайах:] Суоппут төһө чөмчөйдө? Амма Аччыгыйа
Дьыалата чөмчөйөрүн наадатыгар Дайбыров ханна да барбакка баппыыскаҕа сылдьар миэрэтин уларытыахха баар эбит. М. Попов

тэйбэҥнээ

тэйбэҥнээ (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт., кэпс.
1. Туохха эмэ ыйана сылдьан икки өттүгэр эйэҥнээ, эйэҥнээн хамсаа. Повиснув на чём-л. свободно, двигаться, качаться из стороны в сторону, болтаться на чём-л.
Сэтэлээх билэр бэстилиэтэ — Мэлийээнэп куругар сарыы хааҕа тэйбэҥниир буолара. Е. Неймохов
[Аһыыр сиргэ] атаҕыҥ сиргэ тиийбэккэ тэйбэҥнии олорор буолара. А. Сыромятникова
Таба моонньугар муоҕунан бүөлүү анньыллыбыт чуораанчык тэйбэҥниир. СЮ ЫБ
2. Тугу эмэ бытааннык, уһаарбатык гынан, оҥорон, элбэхтэ төттөрү-таары сырыт, хаамп. Мешкая, без конца ходить взад-вперёд, туда-сюда
Томмот бэргэһэтин, үтүлүгүн тиэрбитэ, тэбээбитэ, куурда ыйаталаабыта буолан, оһох таһыгар балай эмэ тэйбэҥнээтэ. Софр. Данилов
«Хоноһобут хаска бүтэн кэлэрэ буолла?» — эмээхсин тугу эрэ астаары, оһоҕун аттыгар тэйбэҥнии сылдьан ыйытта. Е. Неймохов
Ыал ийэтэ күнү-күннээн кирдээх, сороҕор өссө алдьаммыт халаатынан баттаҕын тарааммакка, бүгүдьүүлээх тэйбэҥнээн тахсар буоллаҕына, оҕолоро ыраастык, дьып-дьап курдук туттан, таҥнан сылдьалларын кыайан ситиһиэ суоҕа. ФВН ТС

курдук

курдук (Якутский → Якутский)

эб.
1. Тыаһы үтүктэр уонна дьүһүннүүр тыллартан сыһыаттары уонна даҕааһыннары үөскэтэр. Образует наречия и прилагательные от звукоподражательных и образных слов
Хоп курдук. Дьап курдук. Чап курдук. — Лоп курдук, сүгэ-балта тыллаах үгэстээхпит. Амма Аччыгыйа
Бу сырыыга саҥа хамандыырдара лэс курдук орто уҥуохтаах нуучча киһитэ наһаа холкутук сибигинэйэр. Г. Колесов
Онон тылы сүһүөхтээн суруйуу уоҥҥа дылы додо курдук ааҕар киһиэхэ оннук уустуга да суох буолан таҕыста. «К»
2. Ыйар солбуйар ааттартан быһаарыылаах солбуйар ааттары уонна миэстэ сыһыата суолталаах холбоһуктары үөскэтэр. Образует определительные местоимения и сочетания со значением наречия места от указательных местоимений
Ол көрдөҕүнэ, ити курдук биир куртуйах сытар. Суорун Омоллоон
Бу курдук олох аһыммакка ийэлэрин үрдүгэр буору тамнааттаабыт дьоҥҥо [оҕолор] өстөһө санаабыттара. Эрилик Эристиин
3. Туохтуурунан уонна даҕааһынынан бэриллибит кэпсиирэлэргэ сыстан, этиллэр санаа тас көстүүтэ эрэ дьиҥнээх курдугун көрдөрөр (үксүгэр кэпсиирэ, эбэтэр этэ эбиискэ сыһыарыыларын ылар). Примыкая к сказуемому, выраженному глагольной формой и прилагательным, выражает кажущуюся достоверность, видимый, предположительный характер действия и состояния (часто перенимает аффиксы лица, числа и времени от сказуемого или опускаемой частицы этэ)
Эмээхситтэр, оҕонньоттор алгыыр курдуктара. И. Гоголев
Манна хаһан да хаар түспэтэҕин курдук. А. Федоров. Бырайыак сүнньүнэн сиппит-хоппут курдук. В. Яковлев
4. Саҥарааччы баҕарыытын көрдөрөр (болдьуур киэп -тар форматын кытта тут-лар). В сочетании с глаголом в форме условного наклонения на -тар выражает желание говорящего
Ыа, хаарты кэллэр, курдук! Күндэ
Бөһүөлэккэ диэри бэнсииммит бүппэтэр курдук. «ХС»
ср. казах. курдуу ‘таким же образом, точно так; подходящий’