Якутские буквы:

Якутский → Русский

дьип

звукоподр. образн.: дьип гын = со стуком плотно примкнуть друг к другу (обычно о двух плоскостях); оҥкучах аана дьип гына түстэ дверь погреба плотно захлопнулась.

хоп-дьип

хоп-дьип курдук аккуратный (обычно о столярном изделии, строении).

Якутский → Якутский

дьип гын

тыаһы үт. туохт. Бүтэҥи тыаһы таһааран, ыга сабылын (үксүн икки хаптаҕай, үчүгэйдик ыпсыһар предметтэр тустарынан). ☉ С глухим стуком плотно придвинуть, присоединить друг к другу, соприкоснуться друг с другом (обычно о двух плоскостях чего-л.)
Оҥкучах аана дьип гына түстэ. ПЭК СЯЯ
Күнү-ыйы бүөлүөх курдук Күтүр улахан көхсүгэр Толбонноох көмүс күһэҥэ куйаҕын Көхсүн хараҕар күөйэн Кэтэн «дьип» гыннаран кэбистэ. П. Ядрихинскай
Аан тыаһа бэрт ыараханнык дьип гына түстэ. АаНА СТОТ

дьип-дьап

  1. даҕ. Оруобуна сөрүсөп түбэһэр, уурбут-туппут курдук, лоп курдук үчүгэй. ☉ Аккуратный, ровный
    Кыракый уҥуохтаах, дьип-дьап формалаах сулугулдьуйбут саллаат биһигини иккиһин көрөн олус үөрдэ. Н. Габышев
    Кини ити курдук сирэйин саба туттан, бу дьип-дьап быһыылаах байыаннай дьон ортолоругар сонноох, хаатыҥкалаах, саҥата суох турбута. А. Фадеев (тылб.)
  2. сыһ. суолт. Сөрү-сөптүк, лоп курдук, сөп түбэһэрдик, табыгастаахтык. ☉ Ровно, в самый раз, аккуратно, как раз, точь-в-точь, тютелька в тютельку
    Егор Николаевич мэлдьи дьип-дьап таҥнан, тараанан, оттомноохтук туттан, саҥаран сылдьар киһи. Софр. Данилов
    Бырааһынньык иннинэ параднай форманы туттарбыттара, Үчүгэй баҕайы! Ханна эрэ тигиллибитэ буолуо да, эйиэхэ тус бэйэҕэр анаммытыныы дьип-дьап курдук сөп түбэһэр. С. Федотов

дьип-хаан

даҕ., фольк. Ыга сабыллар, олус ыарахан (үксүн аан туһунан этиллэр). ☉ Плотно закрывающийся, массивный (обычно о двери)
Ол гынан баран уола дьип-хаан дьиэлин дэлби тибилэхтээн, ыар дьэс халҕанын ыыра үктээн, суон дьөлөҕөһүн олуурун тосту үктээн баран, тахсан тус илин диэки сүүрэн барбыт. ПЭК ОНЛЯ I
[Бухатыыр халҕана] Тоҕус толуу, толомон бухатыыр Тохсунньу ый буолар киэһэтиттэн Тоҕус эргэтэ буолуоҕар диэри Уларыппат дьип-хаан Олуурдаах эбит. Суорун Омоллоон

хап-дьип

сыһ. Сөрү-сөпкө, сөп түбэһэрдик, оруобуна. ☉ В самый раз, как раз
Көкө Буурай атыгар Тиийэн кэлэн, Үрдүк мындаатыгар Хап-дьип хатанан олоро түстэ. Д. Говоров
Биһиги киһибит Харалдьыктан көппүт Хара улар курдук Харалыктаан тахсан Хап-дьип миинэн кэбистэ. С. Васильев

хоп-дьип

  1. сыһ. Лоп бааччы, уурбут-туппут курдук. ☉ Аккуратно, чисто, опрятно
    Сур-сар сууйда, Хоп-дьип хомуйда. Саха фольк. [Милииссийэ кыргыттартан] бэл диэтэр тугу да аахсыа суохха айылаах айдаарар уолаттар хоп-дьип туттубутунан барааччылар. М. Попов
    Балаҕан иһэ барыта хоп-дьип курдук ыраастык хомуйуллубут, сэп-сэбиргэл барыта бэрээдэктээхтик ууруллубут. Эрилик Эристиин
    Кыбартыыралар ыраастар, сылаастар, хоп-дьип курдук хомуллубуттар. «Кыым»
  2. даҕ. суолт. Балачча үчүгэй, куһаҕана суох. ☉ Довольно хороший, неплохой
    [Ата] үс үөстээх хобо-дьибэ холуннаах, хоп-дьип диримнээх. ПЭК ОНЛЯ I
    [Кулун Куллустуур] Атын баайан баран ыҥыырын ыҥыырдаат Хоп-дьип холунун Ыгыта тардан кэбистэ. ТТИГ КХКК

Еще переводы:

хомуйулун

хомуйулун (Якутский → Якутский)

көр хомулун I
Балаҕан иһэ барыта хоп-дьип курдук ыраастык хомуйуллубут. Эрилик Эристиин

тэстигэн

тэстигэн (Якутский → Якутский)

көр тэстимтиэ. [Чабычаҕы] Тэстигэн буолуо диэн Солохтоох уунан Дьиппинитэн кэбистэ. Суй-сай сууйда, Хоп-дьип хомуйда. Саха фольк.

сүргэлин

сүргэлин (Якутский → Якутский)

сүргэй диэнтэн атын
туһ. Ардыгар, онно хастыы кэрдиллибит хатыҥнардаах, тоҕута сүргэллибит дулҕалаах сирдэргэ кэлэҕин. С. Васильев
Хоп-дьип курдук хомуллубут дьиэ иһэ түөрэ сүргэллэр, үөдэн-таһаан буолар. ФЮ ӨИЭТ

мэлискэх

мэлискэх (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Үксүгэр отомаһа суох нэлэмэн, киэҥ (сир). ☉ Пустынный, гладкий (обычно о местности без какой-л. растительности)
Киэҥ мэлискэх туундара курустук саһарар, дьип пиэрэр. Н. Габышев
Дэриэбинэлэр бэрт сэдэхтик көстөн ааһаллар, дэҥҥэ ойуур дар бааллар, оттон үгүс өттө мэлискэх куйаар хочолор. «ХС»
2. Иһэ суох, нэлэгэр (иһит). ☉ Неглубокий, плоский (посуда). Сайын куйааска отчуттар нэлэгэр иһити ордороллор

эрэллээхтик

эрэллээхтик (Якутский → Якутский)

сыһ. Киһи эрэнэр гына дьоһуннук (туттар, оҥорор). ☉ Надёжно, спокойно, уверенно
Айаҥҥа үөрүйэх Дьөһөгөй оҕолоро барахсаттар олус эрэллээхтик хааман лобуйаллар, биирдэ да сыыһа үктүөх быһыылара биллибэт. Далан
Григорий Иванович уолу көрөөт сөбүлүү санаата. Тылаөһө барыта хоп-дьип, орун оннугар, дьиҥ эр киһилии эрэллээхтик туттархаптар. Э. Соколов

дьирим

дьирим (Якутский → Якутский)

I
1. аат.
1. Ыҥыырга холуну ыга тардар хаптаҕай кур курдук оҥоһуулаах тирии быа. ☉ Плоский кожаный ремень для подтягивания подпруги седла
Атын холунун бирээскэтигэр дьиримин уган баран, сыыйа ыга тарта. [Ата] үс үөстээх хобо-дьибэ холуннаах, хоп-дьип дьиримнээх. ПЭК ОНЛЯ I
[Кинилэр] соноҕосторун бииргэ баайбыттара, үрдүлэригэр от ботону ууран баран, хаптаһын адарайга бааллыбыт холунунан - дьириминэн истэрин ыбылы таттараллара. И. Федосеев
2. Бирээскэлээх тирии кур. ☉ Кожаный ремень с пряжкой
[Абааһы киһи] өттүгүн хап-куп охсумахтаата, дьиримин төлө тардынан кэбистэ. ПЭК ОНЛЯ I
2. даҕ. суолт. Бирээскэлээх, тирииттэн тэлэн оҥоһуллубут. ☉ С пряжкой, вырезанный из кожи (о ремне)
Кини иһин туһунан илдьирийбит эргэ ырбаахытын, быһахтары, хататтары, холго иилинэр хараҕалары намылҕалаах дьирим курунан ыга тардыммыт. Эрилик Эристиин
Булуука [киһи аата] сарыы сонун тас өттүнэн курдаммыт дьирим курун чиҥэтэн биэрдэ. Эрилик Эристиин
Бөлүүн эмиэ баттатан уһугуннум, эмиэ көлөһүнүм уутугар уһуннум. Мөхсөн көрбүтүм - дьирим быалар Дириҥник хатаммыттар хабарҕабар. С. Тарасов
п.-монг. дьарим
II
1. аат.
1. Салгын түргэнник элэҥнээн көстүүтэ; дьэргэлгэн. ☉ Быстрое движение, дрожание воздуха; мираж, марево
Дьиҥнээҕэ чуолкай биир: дьэргэлгэн Дьиримэ - тас көстүү сүтүөҕэ. Арай дьэ эрэли этэр эн Биир көрүүҥ сүрэххэ сөҥүөҕэ. Р. Баҕатаайыскай
2. Туох эмэ чаҕылхай (күн уота, кыым, сулус о. д. а.) эккирээн эрэр көстүүтэ. ☉ Яркий блеск, мерцание чего-л. (солнечных лучей, звезд и т. п.)
Хаар үрдүн толбоно, Халлаан сулуһун дьиримэ - Таптыыр кыыс хараҕа! Н. Якутскай
Дьэргэл сулус мичилинэн Дьэрэлийэр халлааммар Ааһар аргыс дьириминэн Арыт түүммүт күлэн ылар. М. Ефимов
Көлүкэ, көлүкэ - Күлүмнэс мөһүүрэ. Көрүөхтэн да кэрэ Көй үгүс дьиримэ. В. Гольдеров
2. даҕ. суолт. Күлүмнэс, дьирибинэс, дьэргэлдьигэс (күн уотун чаҕылын, кыым, сулус о. д. а. тустарынан). ☉ Сияющий, мерцающий, сверкающий, искрящийся (о солнечных лучах, звездах, искрах)
Түүҥҥү барык быыһынан Элбэх уоттар көстөллөр, Кыынньар дьирим кыымынан Көөнньөн үөһэ көтөллөр. Күннүк Уурастыырап
Саҥа дьылбыт ата - тымныы, Тэлгэһэҕэ аҕылыыр, Хамсыыр дьирим элбэх уоппут Харыйаҕа тырымныыр. Т. Сметанин
Күммүт тахсар уонна дьирим Долгуннарга түһэн оонньуур. Кыһыл көмүс дьарҕаа илим Толбонноро суһумнуур. В. Миронов