сущ
(мн. ч. нет)
дьуот

настойка; дьуот настойката настойка йода.

ж. в разн. знач. настойка; настойка йода на спирту дьуот испииргэ оҥоһуллубут настойката; вишнёвая настойка вишня настойката.

туохт. Дьуотунан сот. ☉ Обрабатывать, смазывать йодом
Чэ, сууйа түһэн, дьуоттуу түһэн бараҥҥыт ыга баайан кэбиһиҥ. Амма Аччыгыйа
Үнүрүүн тарбахпын быспыппар дьуоттаан абыраабытыҥ. «ХС»

дьуккуруй диэнтэн дьаһ
туһ. «Киһи буолбатах, абааһы быһыылаах», - Күөнчэ илиитин көрдөрдө: түөрт тарбаҕын ортоку сүһүөхтэрэ дьуккурута ыстанан хаалбыттар. Күннүк Уурастыырап
Маҥнайгы күн сири бааһырдыллыахтаах этэ. Хата, уотта отун, чэйдэ өр. Бу эһиги дойдугут буорун дьуккуруппуппутун бэлиэтиэх кэриҥнээхпит. Тумарча
Бруцеллез микробтара киһи организмыгар этин тириитин дьуккуруппут туохха эмэ бааһырпыт баастарынан киирэллэрин быһыытынан, дьон илиилэрин ыраастык тутуохтаахтар, баастарын дьуотунан соттуохтаахтар. ПСВ СРЫСБ

аат. Күөмэй таһынааҕы быччархай иһэн, улаатан тахсар ыарыыта. ☉ Зоб (болезнь)
Кыһын соҕуо буолан, үөһүрэн уонча ынах сүөһү бодоҥурбута. Болот Боотур
Уутугар дьуот кэмчи сиригэр нэһилиэнньэ щитовиднай быччархай ыарыытыгар, соҕуоҕа ылларымтыа буолар. ЛЛА ЧЧОИ
Соҕуо …… сымнаҕас уонна сороҕор таас курдук кытаанах буолуон сөп. АБИ ЭС
ср. казах. сакау ‘мыт’

сов. что, мед. сиэт, сот; прижечь рану йодом бааһын дьуотунан сиэт.

I
аат. Сүөһүгэ эбии аһылык быһыытынан анаан ыһыллар уонна күөхтүү хомуллан туһаныллар от. ☉ Растение, идущее в корм скоту в свежем виде, зелёнка
Сүөһүгэ охсуллан сиэнэр сөлүөҥкэ ыһыылаах алааска тиийдэ. П. Аввакумов
Икки сүүс биэс уон гектарга ыһыллыбыт сөлүөҥкэ саҥа үүнэн истэҕинэ, хаһыҥ түһэн төбөтө үлүйэн хаалбыта. ТССКС
Тураҥнаах уонна хаһыҥҥа ылларымтыа учааскалар …… сыл ахсын сөлүөҥкэ ыһыытыгар хаалларыллаллар. САССР КСХКҮү
II
аат., кэпс. Тирии ыарыыларын, дьуккуруйууну, хайа быһыыны эмтииргэ туттуллар, испииргэ оҥоһуллар хараҥа от күөҕэ өҥнөөх убаҕас эмп. ☉ Зелёнка (лекарственное средство)
Тирии кыратык даҕаны бааһырдаҕына дьуотунан, сөлүөҥкэнэн сотуохха наада. ЗЛГ ҮүЫА
Сөлүөҥкэни сырдык полировкалаах остуолтан ыраастыырга бастаан илитиллэр, онтон харандаас эрэһиинэтинэн сотон кэбиһиллэр. ХОДь

I
аат., эмп. Киһи этигэр-сиинигэр битэмиин тиийбэтиттэн киһи сэниэтэ суох буолар, миилэтэ сымнаан хааннырар ыарыы. ☉ Цинга
Киниттэн [уохтаттан] кыһыл арыгы, сироп, ону тэҥэ сыыҥканы эмтиир кэмпиэт уонна эмп оҥоһуутугар туттуллар. Далан
Кини [хатыҥ] сүмэһинэ сыыҥкаҕа эмтээх. «Кыым»
С битэмиин тиийбэтэҕинэ, дьон сыыҥкаҕа ыалдьаллар, тиистэрэ түһэр, миилэлэриттэн хаан оҕуолуур; киһи организма ыарыыны утары охсуһуута мөлтүүр. СЕТ ҮА
II
аат. Химическэй элэмиэн, күөхтүҥү маҥан өҥнөөх тапталлыгас металл. ☉ Цинк
Сыыҥка рудата тахсар сирдэригэр үүнэр фиалка сибэкки көрүҥнэрэ бааллар. БК БК
Дьэ, кыһалҕа. Уочаратым бу тиийэн кэллэ. Үөрүүбэр, бу тымныы сыыҥка ылтаһыны имэрийиэх санаам кэлэр. «К»
Ынах аһылыгар микроэлеменнэр дьуот, кобальт, алтан, марганец, сыыҥка итэҕэһиттэн ууһуур килиэккэлэрэ уларыйаллар. МСО ЫКТУО

I 1) летать; кус көттө утка улетела; көтөн таҕыс = вылети; көтөн хаалла = улетел; көҥдөй оҕото көтүө дуо ? погов. разве улетит дитя из родных мест?; 2) перепрыгивать, перескакивать, подпрыгивать; быаны көт = прыгать через верёвку; өрүтэ көт = подпрыгнуть; сылгы күрүөнү көтөн ааста лошадь перескочила через изгородь; 3) перен. испаряться; дьуот көтөн хаалбыт йод испарился; 4) с деепр. на =а основного гл. выступает в роли вспомогательного гл. и означает а) удаление от говорящего или действующего лица: туора көт = отскочить в сторону; тула көт = а) бегать вокруг кого-чего-л.; б) перен. прислуживать; б) внезапность или завершённость действия: аһары көт = проскочить; түөрэ көт = опрокинуть, свалить # өрө-сала көт = стараться быть услужливым, вежливым; сүүр-көт = а) носиться, резвиться; б) хлопотать, беспокоиться, добиваясь чего-л.; үөр-көт = радоваться.
II метать, шить крупными стежками.