Якутские буквы:

Якутский → Якутский

дэбдэйбит

даҕ. Үөрбүт, өрө көтөҕүллүбүт, чэпчээбит. Воспрянувший духом, с приподнятым настроением
Үөрүүттэн үрдээбит күннэрбэр Эн ырыаҕын истэбин, Оччоҕо дэбдэйбит сүрэхпэр Үөрэтэн этэҕин. И. Артамонов
[Городничай:] Бостуой итирдэн кэбиспиппин. Чэпчээбит, дэбдэйбит киһи барытын таһыгар таһаарааччы: сүрэҕэр туох баара тылыгар буолар. Н. Гоголь (тылб.)

дэбдэй

туохт.
1. Өрө көтөҕүлүн, өндөй. Приподняться
Тогойкин, күн өрө дэбдэйэн тахса илигинэ тиийдэрбин диэххэ айылаах, тиэтэйэн, сыыйа тэбэн сардырҕатан истэ. Амма Аччыгыйа
Туллукчаана мичээрэн, хаастара өрө дэбдэйэн таҕыстылар, соҕотохто Хабыыча аттыгар баар буола түстэ, кууспахалаан, сыллаан-уураан барда. В. Протодьяконов
Имэ дэбдэйэр. «Кыым»
2. көсп. Санааҥ көтөҕүллэн тугу барытын кыайыах курдук санан, эрдийэн кэл. Воспрянуть духом
Үһүөн иллэһэммит, аһынньык үтүө санаабытын холбоон, тыынар тыыннааҕы өлөртөн быыһаан, үөрэ, дэбдэйэ түстүбүт. Н. Габышев
Илья Васильевич онон санаата көтөҕүлүннэ, дэбдэйдэ, түүн аанньа утуйбата. Н. Габышев
Киһиргээ, мин аҕай дэнэрдии тутун. Хвастаться, проявлять легкомысленное хвастовство (в ответ на похвалы, поддакивание)
Киһи барыта мүөттээх тыл тиийбэтинэн хайгыа - тоҕус үйэ тухары доҕор буоларга, аҕыс үйэ тухары атас буоларга андаҕайыахтара. Ол аайы эн үөрэн, дэбдэйэн өссө аһаҕас ытыстаныаҥ, өссө дьөлөккөй илиилэниэҥ. Далан
Өскөтө мин туохтан эмэ дэбдэйэн, өргөйөн - сүөм үрдээбит курдук сананным, киэбирээри гынным да - ол атырдьах ыйынааҕы сарсыарданы саныыбын. Н. Габышев


Еще переводы:

дэбдэт=

дэбдэт= (Якутский → Русский)

1) побуд. от дэбдэй=; 2) преувеличивать; дэбдэтэн этэр он преувеличивает.

дыыгынас=

дыыгынас= (Якутский → Русский)

протяжно жужжащий, звенящий; дыыгынас тыас протяжный звук. дыыгынат = побуд. от дыыгынаа=. дэбдэй= хвастаться, проявлять легкомысленное хвастовство (от похвалы, поддакивания).

дэбдэҥнээ

дэбдэҥнээ (Якутский → Якутский)

дэбдэй 1 диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Онуоха, аллараа уоһа тэллэйэн түспүт, икки дьабадьытынан сыраана субуруйбут, улаханнык холуочуйбут оҕонньор барбах өрө ньэлэҥнии, дэбдэҥнии олордо. Болот Боотур

дэбдэйэ

дэбдэйэ (Якутский → Якутский)

сыһ. Өрө көтөҕүллүүлээхтик, сэргэхтик. Бодро, воодушевленно
Туох эрэ дьиктини, уратыны оҥорбукка холонор курдукпут. Онон, өссө тэптэ, дэбдэйэ соҕус туттан, иһирдьэнэн таһырдьанан быһа сабыахайдыы сырыттыбыт. С. Федотов
«Ол аата эмээхсинэ да суох тиийэн кэлиэҕэ, доруобай оҕонньор диэтэҕиҥ дии», - диэтэ аҕата хайдах эрэ дэбдэйэ соҕус. К. Симонов (тылб.)

дэбдэйбэхтээ

дэбдэйбэхтээ (Якутский → Якутский)

дэбдэй диэнтэн тиэт
көрүҥ. Ыйдаҥа сырдык уота хаартан өрө дэбдэйбэхтээн ыла-ыла, тумул үрдүгэр дьалкылдьыйа умайа турда. Амма Аччыгыйа
Хайыһарын өҥө хаарга иҥэн, кини хайдах эрэ, атаҕын тумсун эрэ хаарга таарыйбахтаан ылаыла, өрө дэбдэйбэхтээн, дайан эрэр курдук көһүннэ. Амма Аччыгыйа

дэбдэҥэлээ

дэбдэҥэлээ (Якутский → Якутский)

дэбдэй 2 диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Кини [Тиитэп] …… луохтуурга бааһын да баайтарар солото суох, үлэлии-хамныы, үөрэ-хомойо сырыттаҕа. Ону баара «аатырар да сиртэн холоон киһи кэлбитиҥ!» диэн саайдаҕа ити дэбдэҥэлии сытыйбыт хара түөкүн! Амма Аччыгыйа

дэбдэс гын

дэбдэс гын (Якутский → Якутский)

дэбдэй диэнтэн көстө түһүү. Сэкирэтээр «кэриэлимтэҕэй» тыллара Семен Митрофановиһы хомотуохтааҕар үөрдүбүт курдук буолбута
Мичээрдээн хаастара өрө дэбдэс гына түспүттэрэ. С. Окоемов. Туллукчаана көрдөһүүтүттэн Сытыы Испиэн үөрэн дэбдэс гына түстэ, кэпсээн барда. «ХС»

киһиргээһин

киһиргээһин (Якутский → Якутский)

киһиргээ диэнтэн хай
аата. Итирэн баран кэпсэтэр кэпсэтиилэрэ барыта бэйэни арбаныы, киһиргээһин. Н. Якутскай
Мин биир да киһиргээһинэ суох чыыста кэпсиибин. Э. Соколов
Мин соруйан дэбдэйдим, ити «киһиргээһиним» тактикам буоллаҕа дии. СМН ТС

ахсымнык

ахсымнык (Якутский → Якутский)

сыһ. Наһаа дохсуннук, уһуутук. Очень резво, ретиво
Охоноон дэбдэйэн, аты соруйан, ахсымнык ыытара. И. Федосеев
[Аттар] Айа кирсинии ууннулар, Ахсымнык кыырайа ойдулар. С. Данилов
Алааһы саҕатынан Аллаах ат атаҕын тыаһа Ахсымнык тибигирээн иһилиннэ, Турар мастары быыһынан Туйаҕын бурҕаата Тунаарыҥнаан көһүннэ. С. Васильев

дэбдэт

дэбдэт (Якутский → Якутский)

дэбдэй 2 диэнтэн дьаһ
туһ. Биһиги сорукпут - уус-уран өттүнэн дириҥник тыыннаах кырааскалаан, күүрүүлээхтик, үчүгэйдик бар дьону дэбдэтэр гына суруйуох тустаахпыт. П. Ойуунускай
Иван Алексеевич учаастактары, секциялары кэрийэ сылдьан көрбүтэ. Дьонун хайҕаан дэбдэтэн биэрбитэ. Н. Якутскай
Киниэхэ [Семен Даниловка] киһини бэйэтигэр курдары тардар, киһи кутун-сүрүн өрө дэбдэтэр айымньылаах үлэ кутаата аҕырымнаабакка умайар курдуга. СДТА