м. раввин (еврей аҕабыта).

ж. синагога (еврейдэр таҥараларын дьиэтэ).

аат. Омугунан дьэбириэйдэргэ киирсэр киһи. ☉ Еврей
Соҕуруу дойдуттан үс дьэбириэй тиийэн кэлбиттэр, куоракка остуос диэн саҥа оонньууну булбуттар. Саха нар. той. IV

тойорҕоо диэнтэн хай
аата. Манна биһиги ханнык да еврей тойорҕооһунун көҥүллүөхпүт суоҕа. Эрилик Эристиин
Чехияҕа туспа дойду тойорҕооһуннарын уонна католическай таҥара дьиэтин утары норуот охсуһуута саҕаламмыта. АЕВ ОҮИ

ай диэнтэн төхт
көрүҥ. Манна [Пан Тадеушка] поэт нуучча эписиэрэ Рыков, еврей-цимбалист Янкель тыыннаах уобарастарын айыталаан, норуоттар доҕордоһууларын тиэмэтин көтөхпүтэ. Софр. Данилов
Кинилэр [артыыстар] бэйэлэрин оруолларын пьеса уопсай идиэйэтин кытта ыкса сибээстээн айыталаабыттар. АҮ

сыһыан т. Саҥарааччы сэрэйэн этэрин көрдөрөр. ☉ Выражает предположение говорящего (видимо, вероятно)
Эн, бадаҕа, миигин үбү эккирэтэн кэлбит диир эбиккин. А. Федоров. Бадаҕа, бу түүн Амматтан тахсаллар үһү. Суорун Омоллоон
Кини саҥарарыттан сэрэйдэххэ, бадаҕа, еврей быһыылааҕа. Эрилик Эристиин. Тэҥн. быһыыта

туохт. Атыттары түһэрэн намтатан туран, бэйэҥ омуккун олус арбаа, хайҕаа, омугумсаххын көрдөр. ☉ Проявлять националистические чувства
Хас да олохтоох омугумсуйбут дьон ортолоругар быстах эйэлэһиинэн туһаммыт еврей Едлин Сатакиҥҥа таһыттан киирэр ааны кэтииригэр эттэ. Эрилик Эристиин
Улуу омугумсуйбут туурактар оччотооҕуга бары түүрдүү тыллаах омуктары холботолоон …… биир модун империяны олохтуохтарын баҕараллара. Эрчимэн

м. антисемитизм (көлөһүннээччи кылаастар бэйэлэрин интэриэстэригэр еврейдэри омук быһыытынан туоратыылара, сойуолааһыннара).

мн. семиттэр (Хотугу, Илиҥҥи Африкаҕа уонна Переднэй Азияҕа олоро сылдьыбыт уонна билигин олохсуйан олорор норуоттар: былыргывавилоняннар, ассириецтар , финикиецтэр, иудейдар уонна билиҥҥи арабтар, сириецтэр, еврейдэр, абиссинецтар уо. *д. а.).* **

даҕ.
1. Хайдах эмэ албастаан тугу барытын бэйэтин туһатыгар эргитэр, албын, угаайылаах өйдөөх. ☉ Хитрый, изворотливый, коварный
Баҕар, былыргы муударай кырдьаҕастар, оҕус бэйэтэ киитэрэйин билэр буоланнар, кутуруга эрэ көнө диэбиттэрэ буолаарай? Далан
Генерал-губернатор Анучин бэйэтэ наһаа албын-түөкэй, киитэрэй киһи этэ дииллэр. Ол курдук туох баар сидьиҥ быһыыны атын дьоннорунан оҥорторору сатыыра. П. Филиппов
Дьону сатаан билэр буолуҥ: сүүлүк, албын, киитэрэй. Пьесалар-1956.
2. Ырааҕы өтө көрөр, мындыр өйдөөх. ☉ Проницательный, прозорливый
Оо, Настаа эмээхсин дэлэ киитэрэй эмээхсин буолбатах — Уйбааскы ыал буолара алдьамматын диэххэ айылаах хабааннаан саҥарар. П. Ойуунускай
Миддендорф диэн улахан учуонай сахалары Сибиир еврейдэрэ диэн ааттаабыт. Бу сүрдээх киитэрэй, эргитиилээх өйдөөх, эргиэҥҥэ сүрдээх дьоҕурдаах омук. Б. Павлов
3. көсп. Уустук оҥоһуулаах, тута өйдөммөт. ☉ Замысловатый, мудреный
Тугунан эрэ даачаны санатар дьиэҕэ, ол-бу киитэрэй олуурдары аһан, көтөн түһэбит. П. Чуукаар