нареч. тепло, жарко; итиитик таҥын = тепло одеваться; баанньыгы итиитик отун = жарко натопить баню.

межд. һуу; уф, устал! һуу, дэлби сылайдым!; уф, как жарко! һуу, тоҕо куйааһай!

межд
ыарырҕатарга, куйааһырҕатарга, тымныырҕатарга уо. д. а. этиллэр саҥа. Ух, как жарко! Ух, какой мороз!

возвр. от нэлэгэйдээ = 1 широко распахиваться; итииттэн сонун нэлэгэйдэннэ было жарко, и он распахнулся.

1) жара; тепло || жаркий, горячий; тёплый || жарко, горячо; тепло; сайынтгы итии күн жаркий летний день; итии ас горячая пища, горячее; итии таҥас тёплая одежда; бүгүн олус итии сегодня очень жарко: сэрэн итии ! осторожно, горячо!; итиини апарымтыа теплопроводный; 2) горячая пища, горячее; итиини аһаа = есть горячую пищу; итиитэ киллэр = пить или есть горячее с холода # итии хааннаах человек, который не боится холода, мороза; миэхэ итии да, тымныы да буолбатах мне ни жарко ни холодно; моя хата с краю.

туохт. Нууччалыы саҥар, эт. ☉ Говорить по-русски
Сыллай киирэн, бэрт бытааннык, килбиктик нууччалаата. Амма Аччыгыйа
Кыра Ленка кэпсээнигэр үлүһүйэн, тиэтэйэн нууччалаатаҕына: «Сыччыый, тугу да истибэтим, сахалыы саҥар», — диэн эбэтэ тохтоторо. Далан
«Жарко», — Еля кыбыстан Нууччалаата куолутунан. И. Гоголев

сыһ. Олус күүскэ, итиитик (күн уотун туһунан). ☉ Жарко, так, чтобы припекало (о солнце)
Күн уота сыралыччы көрөн, оту-маһы үөрпүккэ дылы көрдөрөр. Н. Түгүнүүрэп
Күн ыам ыйынааҕы курдук сыралыччы тыгара. М. Шолохов (тылб.)

прил. 1. (другой) атын, ураты; иная форма ураты форма; это иное дело ити атын дьыала; 2. (некоторый) сорох; иному человеку жарко, иному холодно сорох киһиэхэ итии, сороххо тымныы; 3. в знач. сущ. м. сорох; иному это может не понравиться сорох ити ни сөбүлүө суоҕа; # иной раз сорох ардыгар; тот или иной ким эмэ; ханнык эмэ.

сыһ.
1. Олус күүскэ, суостаахтык (умай). ☉ Ярко, жарко (гореть). Уот төлөннөөхтүк күлүбүрүү умайар
2. көсп. Өрө көтөҕүллэн, күүрэн, омуннаахтык. ☉ Горячо, пылко, с жаром
Эдэр Ромео уонна Джульетта бэйэбэйэлэрин төлөннөөхтүк таптаһаллар. АЕВ ОҮИ
Биһиги настаабынньыктарбыт, көһүппүппүт, эрэммиппит курдук, саҥа дьыалаҕа бэйэлэрин сыраларын ууран туран, төлөннөөхтүк ылсыбыттара. «Кыым»
Бу дьикти ис киирбэх киһи эдэр уол курдук төлөннөөхтүк тыл этэр этэ. М. Горькай (тылб.)

сыһ.
1. Тоҥмот гына (хол., таҥын). ☉ Тепло (напр., одеваться)
Суорҕаҥҥын итиитик хайын.  «Итиитик таҥнан биһигини кытта барсаҕын», - диир. Амма Аччыгыйа
2. Киһи тиритэр гына. ☉ Так, чтобы человек вспотел, жарко (напр., затопить баню, печь). Баанньыгы итиитик да оттубуттар. Сайыҥҥы күн барахсан итиитик да тыгар
3. көсп. Истиҥник, ис сүрэхтэн. ☉ Искренне, от всей души
Биһиги кинилэри хайдах итиитик таптыырбытын …… хоту дойду дьадаҥыларын сүрэхтэрэ таайдыннар. Амма Аччыгыйа
Поэт эдэр, дохсун сүрэҕин туох баар күүһүнэн Ийэ дойдутун итиитик таптыыра. Софр. Данилов
Сымнаҕастык, итиитик чаҕылыччы көрөн ылла уонна кэпсээнин салҕаабытынан барда. Н. Заболоцкай
Ыам быыһыгар миэхэ бара сылдьар, сүбэлэһэр буол диэн Даарыйа итиитик бырастыылаһан дьиэлээтэ. М. Доҕордуурап