ж. 1. ист. (жертвоприношение) сиэртибэ, бэлэх, иччилэри күндүлээһин; принести в жертву сиэртибэ биэр, сиэртибэлээ; 2. (самопожертвование) сиэр-тибэлэнии, сиэртибэ буолуу, бэйэни сиэрти-бэлэзһин; 3. (пострадавший) сиэртибэ, эмсэҕэлээччи; жертвы агрессии агрессия аһылыга; он стал жертвой своей неосторожности кини бэйэтин сэрэҕэ суоҕун сиэртибэтэ буолла.

аат.
1. Сокуон бобор дьайыытын оҥортороору дуоһунастаах киһиэхэ харчынан эбэтэр малынан бэриллэр манньа. ☉ Взятка
[Манчаары:] Бэйэтэ буоллаҕына, бэрик бөҕөнү биэрэн, түүлээх бөҕөнү түҥэтэлээн туран, миигин түбэһиннэрбитэ. А. Софронов
Куоратынан, үрдүкү суутунан эргитиһэн, ороскуотун, хоромньутун, бэригин-туһаҕын кэрийбитэ. Күннүк Уурастыырап
Колчак кэмигэр икки уолун иккиэннэрин сэриигэ саллаатынан тутан бараары гыммыттарыгар, Юшмин ыстаарыстаҕа биир байтаһын ынаҕы бэрик биэрэн, уолаттарын сэриигэ ыыттарбатаҕа. Н. Якутскай
2. эргэр. Араас иччилэргэ, абааһыларга бэриллэр бытархай мал-сал, манньа; кэрэх эбэтэр хааннаах сиэртибэ (олоҥхоҕо). ☉ Дары, подношения мелкими вещами духам (местности, дороги и т. п.); жертвоприношение скота злым духам (обряд шаманизма); жертва духу войны (в олонхо). Ньургун Боотур үрүҥ көмүс кураахтаах бэргэһэтин кэҕис гыннаран, үҥүүлээх бэригин үстэ өрө анньар. П. Ойуунускай
Салама бөҕө ыйаммыт, бэрик бөҕө бэриллибит барҕа баай мас анныгар киппэтик оҥоһуллубут отуу дьардьамата турара. Л. Попов
Бэрикбэлэх ханна барбыта — үөһээ дуу, аллараа дуу куочайыттан биллэр. «Чолбон»

аат.
1. итэҕ. Абааһыны, сир иччитин манньытаары сиргэ уурар эбэтэр маска ыйыыр эгэлгэ бэлэх. ☉ Жертвоприношение (в виде трости, кнута, тряпки, пучка волос и т. п.), бросаемое на землю или подвешиваемое на дерево для умилостивления духов
Олбохто уура охсуҥ, Дьиэллэ тэлэйиҥ, Тэһииннэ тутуҥ, Дэбдиргэтэ ууруҥ! П. Ойуунускай
Аан аһааччы Алтан Хаакыр Ааны аһан Дьиэ ааныгар Дэбдиргэ бырахта. П. Ойуунускай
2. Бадараана, обоччото суох, үргүлдьү кытаанах, үксүгэр үрдүк сис эбэтэр таас сир. ☉ Высоко расположенная сухая часть рельефа с твердой или каменистой почвой
Дьиэлэрин-уоттарын сиигэ суох дэбдиргэ эрээри тыал түспэт сиригэр тутталлара. ГКН КК. Тэҥн. дөбдүргэн
◊ Дэбдиргэ туруоруу (тэрийии) итэҕ. - дойду иччитигэр толоруллар сиэр. Тыа саҕатыгар ырааһыйаҕа сэттэ эдэр маһы (үс титирик, түөрт хатыҥ) кэккэлэтэ анньыллар. Ол мастарга сэттэ үрүҥ ат сиэлин ыйыыллар, олорго үс туос томторугу, үс кыра туос ыаҕайаны ыйыыллар. Уот оттон баран, арыы кутакута дойду иччитин Аан Алахчын Хотуну алгыыллар. ☉ Установка дэбдиргэ - обрядового сооружения в честь духа-хозяйки местности (см. дойду иччитэ)
На красивом, ровном и чистом месте у опушки леса ставили в ряд семь молоденьких деревьев (три лиственничных, четыре березовых), между ними привешивались по семь пучков белых конских волос, по три миниатюрных берестяных телячьих намордника и по три таких же туеска. Обряд завершался разжиганием огня, над которым произносили благословление хозяйке местности Аан Алахчын Хотун, поливая огонь маслом. Дойду иччитигэр Томторҕо туруораллар, Иэйэхсит, айыыһыт иккигэ Дэбдиргэ тэрийэллэр эбит. Өксөкүлээх Өлөксөй