слабый; харбы баайыы слабая завязка.

слабый; хорбу баайыы слабая завязка.

завязка-ремешок у сумы (продевается из петли в петлю); ср. тиһик 2.

1) верёвка, на которую нанизывают что-л.; 2) завязка у сумы (продеваемая из петли в петлю); ср. тиһилик # тиһигэ быстыбакка беспрерывно, непрерывно, тиһиктээх нанизанный; насаженный; тиһиктээх сордоҥ щуки, нанизанные за жабры на верёвочку.

быстро ходить (в рваной одежде или неаккуратной обуви с развязанными шнурками, завязками).

1. и. д. от баай = 1) привязывание, связывание; спутывание, стреноживание (лошади); 2) перевязка, перевязывание (напр. раны); 3) вязка, вязание (напр. рукавиц); плетение (напр. сети); 2. 1) связь, завязка, перевязка; түннүк баайыыта связь оконных проёмов; куул баайыытын ыйылыннары тардан кэбиспит он сильно затянул завязку на мешке; баайыытын сүөр = развязать завязку; 2) путы (для лошади); тимир баайыы уст. цепь; трос # аты баайыы выдерживание скаковой лошади (перед скачками —метод подготовки скакунов к соревнованиям); баайыы бурдук сноп; биир баайыы табах уст. одна папуша табаку; туомтуу баайыы распускная петля; харах (или кулгаах-харах ) баайыыта для отвода глаз.

1. аат.
2. Туох эмэ (хол., бэрэмэдэй, бачыыҥка) айаҕын быанан тиһиллэр кэлгиэтэ. ☉ Завязка-ремешок (напр., сумы, обуви). Бачыыҥка тиһилигэ
   □ Хонук сирбин буллахпына, бэрэмэдэйим тиһилигин сүөрэн, малбын биир-биир сүөкүүбүн. Р. Кулаковскай
   Артём кукуулун иһигэр киирэн баран, тиһилигин барытын тимэхтэнэн, тыылыы тэбэн сытара. Тумарча
   [Дьулустаан] борцовкатын тиһилигин чиҥэтэ тардыалаата. «ХС»
3. Тыраахтар, тааҥка сүһүөх-сүһүөх бииргэ холбоммут тимирдэртэн таҥыллыбыт уллуҥаҕа. ☉ У трактора, танка, самоходного крана: охватывающее колёса замкнутое полотно, состоящее из отдельных шарнирно закреплённых звеньев, гусеница
   Хайа, мин бэл тыраахтар тиһилигин өрөмүөннүүбүн. Н. Габышев
   Бульдозер тиһиликтэрэ үрэллэн, салгыы кыайан барбат буоллулар. «ХС»
   Тааҥкалар ыстаал тиһиликтэринэн ириэнэх буору ибили ныһыйан адьас субу тиийэн кэлбиттэрэ. ДАЛ УуУоО
4. даҕ. суолт. Кэккэлэһэ турар, биир күдьүс, субурҕа. ☉ Расположенные в один ряд, в одну линию
   Халлааҥҥа харбаспыт тиһилик мөҥүөн хайаларын ахтыбыта. Амма Аччыгыйа
   [Оҕонньор] тиһилик олбуордаах дьиэлэри көрөн, ханна тохтуохтааҕын саныы биэрдэ. Болот Боотур
   Утаакы буолбата, тиһилик остуолларга араас ас тардылынна. А. Сыромятникова

1) высвобождать, освобождать; отпускать на волю, давать свободу; илиилэрин босхолоору мөхсөн көрөр он пытается высвободить руки; ыты босхолоо = отвязать собаку; 2) ослаблять (напр. завязку); баайыытын босхолоон биэр = (слегка) ослабить верёвку.

I
аат.
1. Туох эмэ саҕаланар, үөскүүр төрдө, биричиинэтэ. ☉ Обстоятельство, способное быть основанием для чего-л., повод, причина
Төрүөтэ суох үөрүү кэлбэтэҕэ ыраатта. Н. Лугинов
Ол ыарыы төрүөтүн билбэккэ эрээри хайдах мээнэ эмтэнэҕит? Е. Неймохов
2. эргэр. Өйдөспөт буолуу, иирсээн. ☉ Состояние взаимной вражды, размолвка, ссора
Оһолго уолдьаһыннарбыт, Төрүөккэ түбэһиннэрбит, Өмүрэх өлүү төрдө, Күөх өксөкү Бииһэ, Тойон убайдарым обургулаар! Саха фольк. Кыракый төрүөтү утары быһаарсан, сотонсууйан иһэр буоллар, төһө эрэ элбэх хойукку хоргутуһуу-хойохтоһуу суох буолар этэ! Амма Аччыгыйа
Ити дьонуҥ ардылара аппыт, арахсан баран дьоҕойон бииргэ олороллор эбит. Оннук төрүөт эйигиттэн буолбут. Дьүөгэ Ааныстыырап
Бухатыырдар охсуһар охсуһууларын төрүөтүнэн кини [дьахтар уобараһа] буолар. Эрчимэн
3. лит. Литературнай айымньы саҕаланарыгар сылтах буолбут ханнык эмэ сабыытыйалар. ☉ Завязка литературного произведения
Кэпсээн төрүөтэ — Байбаллаах Марба, ыал буолан да баран, батталтан төлөрүйбэккэ, олохторо табыллыбата. СЛ-9-10
др.-тюрк. төрү
II
аат., булт. Бултуур сэп, тэрил (хапкаан, туһах, туу уо. д. а.). ☉ Охотничьи орудия, снасти (капкан, силки, верша и т. п.)
Тииҥи саанан, кырынааһы төрүөтүнэн бултуубун. «ХС»
Сорох булчуттар төрүөттэрин киис бултанар болдьоҕо бүтүүтэ тохсунньу бүтэһигэр эрдэ эһэллэр. «ХС»
Уйбаан …… ханна кылааннаах түүлээх баар сиригэр ыраата сылдьан элбэх төрүөтү уурааччы. «Кыым»

аат.
1. Туох эмэ кэккэлэччи тиһиллэр, иилиллэр быата. ☉ Верёвка, на которую нанизывают что-л. в ряд
Киэһэ сүлүллүбүт тирии оһох сыралыгар сарсыардааҥҥа диэри тиһиккэ барсар гына сараҕыйан бэлэм буолааччы. Я. Семёнов
Ындыыга аналлаах чөмпүүлэ табаҕа икки тиһигинэн иккилии утаҕынан холбонон иилиллэр. «ХС»
2. Тугу эмэ (хол., бэрэмэдэй, хааһах айаҕын, атах таҥаһын) тиһэр быа. ☉ Завязка, ремешок, шнур (продевается из петли в петлю)
Бэрэмэдэй тиһигин төлүтэ тардыалыыр тыастара иһиллэр. Н. Якутскай
Хааһах тиһигин быыһынан өҥөйөн көрбүтэ, атах эт кытаран сытар. М. Доҕордуурап
[Миитэрээс] хааһаҕын тиһигин сүөрэн, биир хара саһылы таһаарда. В. Протодьяконов
3. Туох эмэ уһун субурҕа курдук кэккэтэ. ☉ Ряд каких-л. предметов, расположенных в одну линию. Хайа тиһигэ. Сэргэ тиһигэ
□ Субан туруйа тиһигинии Субуллан өрө көтө Уот сүллүгэс сэнэрээттэр Уһулута ойон таҕыстылар. И. Эртюков
Көтөрдөр тиһиктэрэ сороҕор үөһэ күөрэйэрэ, ардыгар аллара намылыйара. В. Арсеньев (тылб.)
4. Бэйэ-бэйэтин кытта сибээстээх, сааһыламмыт, утумнаах чаастан турар туох эмэ биир кэлимэ. ☉ Нечто целое, представляющее собой единство закономерно расположенных и находящихся во взаимной связи частей, система. Тыл грамматическай тиһигэ
□ Саха тылын атын түүр тылларыгар маарыннаабат да гына көрүҥнүүр уһулуччу уратытынан бүтэй дорҕооннорун тиһигэ буолар. СПА СТИ
♦ Тиһигин быспакка көр быс
Онтон ыла Кэнчээри суруга тиһигин быспакка кэлэрэ. М. Попов
Сатарах самыыр тиһигин быспакка түһэн сыыйа турар. Н. Павлов
Тиһигэ суох — тиһигин быспакка диэн курдук (көр быс). Катя сыанаҕа тахсан баран тиһигэ суох уон үстүү-уон түөртүү ырыаҕа тиийэ ыллыыра. Софр. Данилов
Массыыналар тиһигэ суох субус да субус буоллулар. В. Яковлев
◊ Оҕуруо тиһигэ — утах быаҕа эбэтэр сапка кэккэлэччи тиһиллибит оҕуруо. ☉ Нанизанные на одну нить бусинки, бусы
Ити кэнниттэн Эргийэ баттаан көрдөххө, Оҕуруо тиһик ойуулаах Ураһа суох буолбут эбит. П. Ядрихинскай
Кыыс Хотун оҕуруотун тиһигин иҥнэҥнэтэн көрдө. А. Сыромятникова
ср. др.-тюрк. тизим ‘ряд, вереница; нить жемчуга’