I
аат.
1. Дьиэ, ампаар аанын ис өттүттэн олуйар суон мас. ☉ Задвижка, запор, засов (из дерева)
«Мин эйигиттэн көмө көрдүөм суоҕа!» — диэн олуурун түөрэ баттаат, Николай таһырдьа ойдо. А. Сыромятникова
«Аһыахха дуу, аһымыахха дуу?» — Эмээхсин нэһиилэ «ыйытар», Нэһиилэ олуур маһын халбарытар. С. Васильев
[Киһи] аан олуурун киэр эһэн, куукунаҕа ойон таҕыста. Н. Габышев
2. Ыарахан, күчүмэҕэй быһыы-майгы. ☉ Затруднительное положение
[Болтоһо:] Олуурга оҕустаран Ол-бу буолаллара буолуо диэн Олох оройдообот этим. А. Софронов
Оччугуйдуур дьоннорбут Олуурдара улаатта. «ХС»
♦ Олуурга түбэс(тэ) кэпс. — ыарахан балаһыанньаҕа түбэс. ☉ Попадать в затруднительное, сложное положение
Олбу санаа Олууругар Түбэһэммин Түптээх уубун мүччү туттум. Күннүк Уурастыырап
Сэмэн сөмөлүөтүнэн көтүөн — быыстала суох ардах. Аллараанан эмиэ суол хаалан турар. Онон олуурга түбэстэ. НАГ ЯРФС II
ср. монг. олуур ‘рычаг’
II
олуур тыал көр олооһун
Олуур сипсиэр тыал ааспат, Ордук тэттэн сэтэрэр. Күннүк Уурастыырап
Ол икки ардыгар Омуннаан эттэххэ, Отут хонугунан Олуур тыал улуйан барда. И. Чаҕылҕан