сильно заикаться.

1) побуд. от тардыалаа =; 2) перен. заикаться; тардыалатар саҥа заикающаяся речь.

заплетаться, отниматься (о языке); заикаться; тыла булдьуйбут у него язык заплетается (о тяжелобольном, пьяном).

1) усиливаться (о боли); прогрессировать (о болезни); ыарыыта бэргээбит боль усилилась, боль возросла; кэлэҕэйэ бэргээбит он стал ещё больше заикаться; 2) перен. разг. увеличиваться; алдьаммыта бэргээбит дырка увеличилась.

туохт. Биир дорҕоону хос-хос хатылаан, иҥнэн хаала-хаала саҥар, эт. ☉ Сильно заикаться
Тыллары сүһүөхтэринэн быһыта тыыппыттыы кэлэҕэйдээн саҥарар уолчаан дьон быыһынан сэрэммиттии быган турда. М. Доҕордуурап
Бастаан симиттэн, кэлэҕэйдээн баран, кэнникинэн күөмэйэ чөллөйөн этэн барда. М. Доҕордуурап
Кэҕэ этэн иһэн бохтон кэлэҕэйдээн кэбистэ. «ХС»

туохт. Кыратык кэлэҕэйдээ, тыллары биирдэ ситэри эппэккэ, бысталаан эт. ☉ Слегка заикаться
Оҕонньор …… тардыалата-тардыалата эттэ: «Сиэри гынар дии». Амма Аччыгыйа
Ыгылыннаҕына кини тардыалатара бэргиир эбит. Н. Заболоцкай
Кыһыытыгар аны киһибит тосту кэлэҕэй буолан хаалбыт. Урут кыратык тардыалатара оччо биллибэт этэ. А. Сыромятникова

туохт. Тугу эмэ толуйарга, туттарга тиийимэ, итээ, итэҕэс буол. ☉ Испытывать недостаток, нуждаться в чём-л.
Тыа киһитэ хаһан тугунан тутуурун, туохха кыһанарын курдаттыы көрөн, ону туһанан бэркэ диэн барыстанар, байар. Н. Якутскай
[Туймаада:] Илин эҥээрдэр хорсун дьоҥҥутунан Тутаабыт эбиккит дуу? И. Гоголев
△ Туох эмэ көрдөрүүгэ атыттарга кыайан тиийимэ, баһыйтар, куоттар. ☉ Отставать от кого-л. в чём-л., проигрывать кому-л. в чём-л.. Хара үлэҕэ мин да киниттэн тугунан тутуохпунуй?
♦ Илиитэ тутаата — санаатын хоту оҥорбот, дубук туттар. ☉ соотв. дрогнула рука
[Былтаҕар Былатыан:] Букатын ыт гына сыспыттар, хата, итиччэ сорунан баран хайдах илиилэрэ тутаабыта эбитэй? Күндэ
ср. алт. тута ‘терпеть нужду, иметь недостаток; запинаться (в речи), заикаться’, бур. дутаха ‘не хватить’, монг. дутах ‘не хватать, недоставать’

туохт.
1. Быыстала суох күүскэ сөтөллөн, күлэн, ытаан тыын былдьас, тыын да ылар кыаҕа суох курдук буол. ☉ Задыхаться (от бурного смеха, сильного плача, кашля), захлебываться (кашлем, плачем, смехом)
Иэрийэ сөтөллөн бүтүннүү түүрүллүбүтүнэн сиэнигэр туох эрэ уһуну, килбэлдьигэһи уунар. Амма Аччыгыйа
Ийэм тиийэн бигии сатаата: оҕо уоскуйбата, бандьыыт да, туох да баарыгар кыһаммакка эбии иэрийэ-иэрийэ барда. Н. Заболоцкай
Уолчаан эрэйдээх муҥнанарын көрбүтүм ээ. Бокуойа суох иэрийбититтэн хаан ыгыллан, уоттаах чоххо баттаабыт курдук буолта, тыынын былдьаһан охто-охто мөхсүбүтэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
Артур бүлүмүөт курдук бокуойа суох кут да кут, ол аайы Алешенька быарын тыытта, иэрийэиэрийэ күлэр. «ХС»
2. кэпс. Бобулла-бобулла, ыгылла-ыгылла тыаһаа, куугунаа, дуорай (үксүн поэз. тут-лар). ☉ Издавать громкий, протяжный, надрывный звук, напряженно, надсадно гудеть, шуметь
Тымныы, кыыдаан, тыал ыллыыр, Тыа иэрийэ куугунуур. Күннүк Уурастыырап
Онно эппиттэр сүллэр этиҥнэр Онон ааспыттар иэрийэр силлиэлэр, Улахан да халааннар устубуттар, Кэрэ чэчирдэр сиртэн быкпыттар. С. Данилов
Тыалсиллиэ үрдүбэр ытыыр, улуйар, иэрийэр... П. Тулааһынап
◊ Иэрийэр сөтөл (ыарыы) - тииһигэ киирдэҕинэ, киһи (үксүгэр оҕо) тыынын нэһиилэ ылан, уһуннук сөтөллөр дьаҥа. ☉ Коклюш
Олорор олоххут түҥнэри төлкөлөннүн, төрөтөр оҕоҕут иэрийэр ыарыы буоллун, иитэр сүөһүлэргитин күрүөлээмэҥ! Н. Якутскай
Сугун абаҕатын народнай медицинаҕа араас ыарыылартан, холобур иэрийэр ыарыыттан, солотуухаттан, ревматизмтан эмтэнэллэр. МАА ССКОЭҮү
ср. монг. ээрэ 'заикаться'