заиндеветь, покрыться инеем.

индеветь, покрываться инеем; мас чоҥкуйбут деревья покрылись инеем; чоҥкуйа кырыар = заиндеветь, покрыться толстым слоем инея; түннүк чоҥкуйа кырыарбыт окно заиндевело.

туохт.
1. Кырыанан бүрүлүн, кырыа буол. ☉ Покрыться инеем, заиндеветь.
2. көсп. Кырдьан маҥхай (баттах, түү туһунан). ☉ Становиться седым, седеть
Кыламанныын кырыатыйан, Кырдьаммын кыайтарыам, Уҥуохтуун кыратыйан Оҕонньор ааттаныам. «ХС»

туохт. Мууһур, кырыар, муус чопчу буол. ☉ Обледенеть, заиндеветь, покрываться сосульками
Туос түннүк оһуордаах, Дьаҥхарбыт муус дьаҥхалаах Чарт балаҕантан Дьаадьыйыаҕыҥ эрэ, далбарайдаар! Саха нар. ыр. III
Убаһа кыһын улаханнык тириттэҕинэ түүтүн төрдө мууһуран дьаҥхарар, онтон ордук ырар. ПНИ ИС
Ол сылдьан харыйалар алын лабаалара дьаҥхара кырыарбытын көрөн чугурус гынна. Тута сэрэйдэҕэ дии - тыатааҕы арҕаҕын! «ХС»

туохт.
1. Кырыанан бүрүлүн. ☉ Покрыться инеем, заиндеветь
От-мас чоҥкуйа кырыарар, мутук булгу тоҥор. Н. Якутскай
Дьиэ иһэ тымныы, эркин, куул бүрүөһүннээх түннүктэр араамалара кырыарбыттар. Н. Габышев. Тиэргэн ото туртаччы кырыарбыт. А. Федоров
2. Этиҥ сааһа муус, кырыа буол (тоҥоруллубут эт, балык туһунан). ☉ Заиндеветь, заледенеть насквозь, покрыться изнутри ледяными кристалликами (о рыбе, мясе домашних животных)
Илимтэн таһаарыллыбыт балыгы төбөтүттэн уонна кутуругуттан ылан мускуйа түһээт, мууска быраҕан тоҥоруллар. Итинник тоҥордоххо балык кырыарбат. ТИИ ЭОСА
3. көсп. Маҥан өҥнөн, маҥхай (кырыа курдук). ☉ Седеть, белеть (о волосах)
Уолан уол буолан, оргуйа дибилийэ сылдьаҥҥын, чанчыгыҥ кырыарбытын, илин тииһиҥ дьалкыйан хаалбытын билбэккэ хаалаайаҕын! Амма Аччыгыйа
Сүрэх мөлтөөтө, баттах кырыарда. И. Эртюков
4. көсп. Итии, истиҥ сыһыаҥҥа дьоҕура суох буол; кимиэхэ эмэ тоҥуй тымныы сыһыаннаах буол. ☉ Утратить способность к теплым, искренним отношениям; охладеть к кому-чему-л.
Дьай хара батталга таҥнары баттатан Кыыс оҕо сүрэҕэ кырыарбыт, чоҥкуйбут. Күннүк Уурастыырап
Оҕонньор кута-сүрэ ол курдук дойдутун туһугар чоҥкуйа кырыарбыт эбит. Л. Попов