м. аккорд (хас да музыкальной тону бииргэ ылан тыапатыы); # заключительный аккорд бүтэһик аккорд, түмүктээһин.

1) узел, узелок; быа түмүгэ узел верёвки; 2) перен. итог, результат чего-л. итоговый, заключительный; дьыл түмүгэ итоги года; бу сыралаах үлэ түмүгэ это результат кропотливой работы; этиитин түмүгэр в заключение выступления; түмүк тыл заключительное слово; түмүк мунньах итоговое собрание.

ж. 1. полигр. бүтүү, бүтэһик ойуу; 2. (заключительная часть) бүтүү, түмүк.

в разн. знач. сцена; театр сцената сцена театра; сцена маастардара мастера сцены; пьеса бүтэһик сцената заключительная сцена пьесы.

м. 1. (заключительная часть состязания) финиш, бүтүү, түмүк; 2. (конечный пункт) биэтэ; первым прийти к финишу биэтэҕэ бастакы на н кэл.

1. аат.
2. Быа бэйэтэ бэйэтигэр эрийэ тутуллан ыга тардыллыбыта. ☉ Затянутая петля, узел
   Оҕустарын тартардылар, салҕааһыннарын түмүгэ ыйыллан, быа уһаата, бурҕалдьы кэҥээн, оҕус арҕаһыгар мүччү ыстанан таҕыста. Амма Аччыгыйа
   Мин туох буолбутун тута сэрэйдим: бөрө маамык быа төбөтүнээҕи түмүгүттэн ытырбыт. Т. Сметанин
   «Гордий баайыыта» диэн ааттаммыт ол быа түмүгүн сүөрэ сатаан бэрт үгүс дьон таах эрэйдэммиттэрэ. КФП БАаДИ
3. көсп. Туох эмэ бүтэһиктээхтик быһаарыллыбыта, бүтэһиктээх быһаарыы. ☉ Окончательное решение, итог, заключение
   Дайбыырап ыскылааттарыгар инвентаризацияны устуу бу нэдиэлэ иһинэн бүтэр, онтон түмүк тахсыаҕа. М. Попов
   Итинтэн барытыттан туох түмүгү оҥоруохха сөбүй? П. Егоров
   Кини олоҕун биир суол кэрдииһигэр түмүк оҥоһунна. Н. Заболоцкай
   Бүгүн манна буолбут аһаҕас кэпсэтииттэн хайахайаҕыт наадалаах түмүгү оҥостунаргыт эрэйиллэр. В. Яковлев
   △ Ханнык эмэ үлэ эбэтэр туох эмэ түмүктүүр көрдөрүүтэ. ☉ Вывод, результат, итог (напр., какого-л. труда)
   Утумнаах үлэттэн эрэ, биһиги, учууталлар үлэбитигэр туох эмэ түмүк тахсар. Далан
   Ити мөккүөрдэрин түмүгүн быһаарсаары, Настя тиийэн кэлбитэ. Н. Якутскай
   Дириэктэр, …… сайыҥҥы үлэ түмүгүн кэпсии куорпустары кэритэр, оҕолору көрдөрөр. Н. Заболоцкай
4. даҕ. суолт. Бүтэһиктээх, тиһэх. ☉ Заключительный, завершающий
   Түмүк хартыынаҕа Кутурҕан Куо санныгар эриэн кыылы таҥнары сүгэн киирэр. Н. Заболоцкай
   Уол оҕо уйана-хатана биллэр эппиэттээх түмүк түгэнэ тирээн кэллэ. Г. Колесов
   Дьылбыт түөрт түмүк кэрдииһин Саамай улахана — Кылбаарыйар хаардаах кыһын Бу кэлэн турдаҕа. И. Эртюков
   ◊ Буруйдуур түмүк көр буруйдаа
   [Сууттанааччылар] сорохторун адьас сотору бүтэрэн, буруйдуур түмүгү суруйуохтаах. М. Попов. Түмүктүүр тыл тыл үөр. — этии биир уустаах чилиэннэрин түмэн солбуйар тыл. ☉ Обобщающее слово. Бу этиигэ түмүктүүр тыл ханан турарын быһаар. Түмүк тыл — этиллибит санааны түмэн этии. ☉ Заключительное слово
   Тыл этээччилэр бүппүттэрин кэннэ Кыра Хабырыыс түмүк тылын эттэ. Эрилик Эристиин