сов. 1. (кружась, дойти до головокружения) мэйиигин эргит; 2. перен. разг. мэйиигин иирт, иирэн хаал; он совсем закружился в хлопотах кини түбүктэн мэйиитэ иирэн хаалбыт; 3. (начать кружиться) эргийэн бар, эргичийэн бар.
Русский → Якутский
закружиться
Еще переводы:
будулҕаннан (Якутский → Якутский)
туохт., кэпс. Силлиэ түһэн эбэтэр наһаа сүүрүктэнэн киһи кыайан көрбөт эбэтэр сатаан сылдьыбат буола өрө ытылын, бутулун (хол., өрүһү этэргэ). ☉ Разбушеваться или закружиться вихрем, забурлить. Улахан тыал түһэн, өрүс будулҕаннаммыт
закрутиться (Русский → Якутский)
сов. 1. (свернуться, обвиться) эрилин; шарф закрутился вокруг шеи саарда моонньугар эрилиннэ; 2. разг. (завинтиться) эрилин, эриллэн киир; кран закрутился кыраан эрилиннэ; 3. разг. (захлопотаться) иирэн хаал; 4. (закружиться, начать крутиться) эргичий, эргичийэн бар, эриллэн бар; ытылын, өрө ытыллан таҕыс; закрутиться в танце үҥкүүлээн эргичий; пыль закрутилась по дороге суол буора өрө ытыллан таҕыста; 5. разг. (захлопотаться) иирэн хаал.
туймаар (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Туохтан эмэ өйгүн сүтэрэн, дөйүөрэн, ону-маны өйдөөбөт буол. ☉ Потерять сознание, лишиться чувств
Киһи сирэйин-хараҕын саба туттан туймааран охтон түһэр. Суорун Омоллоон
Бэстилиэт бүтэйдик эһиннэ, Охонооһой, төбөҕө таптаран, Туймааран тыастаахтык оҕунна. Дьуон Дьаҥылы
Неля туох эрэ алдьархайы истиэм диэн туймаарарга дылы буолбута. ССС
2. Мэйииҥ эргийэн ыл (хол., олус долгуйан). ☉ Закружиться (напр., из-за сильного волнения — о голове)
Сүрэҕэ өрүкүйбүтэ, мэйиитэ туймаарбыта сүрдээх этэ: хараҕыттан уот бырдаҥалыырга дылы гыммыта. Күннүк Уурастыырап
Сүүрбэ биэс саастаахпар Галяттан Туймаарар буолбута мин мэйиим. И. Гоголев
Күн эрэ, түүн эрэ — дьолтон туймаарбыкка кэм диэн суох. Венера
♦ Өйө туймаарда көр өй
Хаста нүөйдэ сүрэҕим?.. Хаста өйүм туймаарда?.. Р. Баҕатаайыскай
Евгений Өйө туймааран, сулбу ойор, …… Аналын билэ ыстанар. А. Пушкин (тылб.)
ср. джаг. туймаҕур ‘не понимающий, не предчувствующий’
холоруктаа (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Күүскэ силлиэрэн күөрчэхтии өрө ытыйан таһаар. ☉ Вихриться, кружиться вихрем
Тыал маһы, тула өттүттэн сирилээн кэлэн, мускуйан холоруктуур, мас умнаһа субу тостуох курдук кыычыгырыыр. ААС
Хаппыт сэбирдэҕи бурҕачытан, хаҕыс тыал ытыйан холоруктуур. Н. Курилов (тылб.)
2. Биир сиргэ таба турбакка, сыппакка өрө мөҕүс, кулахачый. ☉ Закружиться, завертеться вьюном, волчком
Кирилэ атыгар кэлбитэ, кыргыттар айдааннарыттан үргэн, кыайан мииннэрбэккэ мөхсөн холоруктаата. Н. Заболоцкай
Биир моонньоҕон, моонньуттан иҥнэн баран, таба туттарбакка холоруктаабыта. И. Гоголев
Миитэрэй оҕонньор бу түүн аанньа утуйбакка оронугар быһа холоруктаан хонно. «ХС»
3. көсп. Быыс булбакка үлэлээн-хамсаан түбүгүр. ☉ Без устали, непрерывно трудиться, хлопотать, суетиться
[Маарыйа] халлаан сырдыаҕыттан күн киириэр диэри тула холоруктаан тахсара. Айталын
[Кыыс Хотун] Бэҕэһээ астаах остуол тула холоруктуур, көмөлөһө сылдьар кыыһы көрбүтэ. А. Сыромятникова
1957 сыллаахха райпо маҕаһыыныгар атыылааччынан үлэлииргэ ыҥырыллыбыта. Кини онон …… күн ахсын сүүһүнэн киһи хараҕын холоруктуу сылдьар үлэҕэ киирбитэ. Дьону үөр.
дьэргэй (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Киһи хараҕар араас өҥүнэн оонньоон эбэтэр ордук чаҕылхай буолан быраҕылын. ☉ Бросаться в глаза пестрой или особенно яркой, светлой окраской
Сабыс-саҥа суллааһын мастан, бөҕө-таҕа, үс үүт остуолба бүтэй дьэргэйэн көһүннэ. В. Протодьяконов
Кылбаа маҥан борокуот устан дьэргэйэн иһэр. Эрчимэн
Чороон, таба, кытыйа ойууламмыттар, ол аннынан сахалыы орнамент дьэргэйбит. П. Аввакумов
Иккис хоһоон …… Дьэргэйбит буочарынан Дьэрэличчи суруллубут. М. Ефимов
Дьэргэйэн таҕыста курдук Дьэрэкээн өҥнөөх кустук. П. Дмитриев
2. Дьиримнээ, дьирибинээ, элэгэлдьий, эргичий. ☉ Зарябить, мелькать (замелькать), кружиться (закружиться), вертеться (завертеться)
Ирим-дьирим дьэргэлгэн Илэ хамсаан дьэргэйдэ. Е. Васильев
Көлөһө тимир эргийэн, Күөрчэх курдук дьэргэйэн, Ситим быаны субуйбут, Сирдир-сирдир охсубут. С. Васильев
Лена өрүс …… таас харгылаах кыараҕас хапчаан устун дьэргэйэ сүүрдэр. И. Данилов
Араас көтөр-сүүрэр саҥата холбоһон, тула барыта дьэргэйэ, куйаара олорор. Н. Заболоцкай
3. Өрүкүй, сэргэх буол. ☉ Приходить в возбужденное состояние, оживляться
Кини куттамматаҕа, хата ыллаан-туойан, дьэ эбии дьэргэйэн испитэ. А. Сыромятникова
Ыттар суолларыгар хат киирэн, омуннурбуттара өссө да ааһа илик быһыынан сиэлэн дьэргэйэн иһэллэр. Н. Заболоцкай
Утуйуох буолбутум Уум көтөн дьэргэйдим. «ХС»
△ сөбүлээб. Суолталааҕы оҥорбокко аҥаардас көрү батыс, мээнэ кэлбар. ☉ Не заниматься ничем полезным, проводить время впустую
Хотуой, Эрдэлиири кытта алыс дьэргэйэн эрэҕин! Бэйиккэй, дьоҥҥор этэн тоскун бэрдэрэрим буолуо! Амма Аччыгыйа
[Таанньа:] Суох-суох. Ханна эрэ ыллыы-туойа дьэргэйэн хаалбыта буолуо. М. Доҕордуурап. Эн бэйэҥ тиийэн куорат эмээхсинэ буолан дьэргэйдэҕиҥ дии. И. Семенов