покрываться отавой; давать запоздалые ростки зелени.

прил. 1. (о времени дня, года) хойукку, ыкса (хойутаабыт); киэһэрбит; поздний час ыкса хойутаабыт кэм; поздний вечер ыкса киэһэ; поздняя осень ыкса күһүн; 2. (запоздалый) хойутаабыт; поздний гость хойутаабыт ыалдьыт.

туохт., түөлбэ. Хойутаа, бытаар (туох эмэ буоларын туһунан этэргэ). ☉ Опаздывать, задерживаться. Түөртүүрбүт өҥүрээтэ
□ Өр өҥүрээбэтэ, Амтаннаах астарын Арыгы аллааҕы Аҕала оҕустулар. А. Софронов
♦ Өҥүрээбит оҕо — төрөппүттэрэ сааһыран эрдэхтэринэ төрөөбүт оҕо. ☉ Поздний, последний ребёнок (букв. запоздалый ребёнок).

даҕ.
1. Хойутуу, хойутаан буолбут. ☉ Поздний, запоздалый
Урукку ымсыытааҕар хойукку ымсыы ордук (өс хоһ.). Ол хойукку күһүн өйбүттэн арахпат. «ЭК»
Хойукку таптал ордук Уһун сылга барыахтаах. Баал Хабырыыс
2. Кэлин кэлэр, буолар, кэнэҕэски. ☉ Будущий
Кырдьаҕас киһи сүбэтэ хойукку өттүгэр туһалаах буолуо. Н. Неустроев
Оҕолор бары кэриэтэ хойукку идэлэрин быһаарыммакка дылылар. Софр. Данилов
Баҕар, бу эдэр саас ырыата Хойукку олоххо тиийиэҕэ. Эллэй
♦ Хойукку таба этиитэ түөлбэ. — сарсыарда эрдэ турар киһи утуйар кэмэ. ☉ Время, когда человек, встающий рано, отправляется спать
Хойукку таба этиитэ барыахпыт. Болот Боотур

I
1. даҕ.
1. Адьас чугас (хол., аймах); кэккэлэһэ, тэллэх баттаһа олорор (хол., ыал). ☉ Близкий, ближайший (напр., о родне); закадычный (напр., о друге), живущий рядом, ближний (напр., о соседе). Ыкса уруум. Ыкса доҕорум
□ Кини миэхэ чугас дьукааҕым, ыкса ыалым буолла. Н. Заболоцкай
Ыкса улууһа, ыал нэһилиэгэ Кыычыкын уола Лэгиэн кинээс диэн баара. Күннүк Уурастыырап
2. Сыл-хонук, кэм ааһан эрдэҕинэ буолар, адьас хойукку, уһук кэмнээҕи. ☉ Поздний, приближающийся к исходу, запоздалый (о времени)
[Уйбаан:] Баайым буоллар, бу курдук ыкса түүҥҥэ диэри үлэлээн муҥнана турар этиэм. А. Софронов
Ыкса күһүн буолан …… өрүс уута аллара аат эрэ харата устан дьалкыһыйар. Н. Заболоцкай
Ыкса киэһэ дьиэ аанын туох да бокуой суох тоҥсуйан либигирэттилэр. С. Никифоров
Ананий мунньахтан ыкса киэһэ кэллэ. М. Доҕордуурап
2. сыһ. суолт. Сыста кэриэтэ, ыга, букатын чугастык (хол., өстөөххө сыыллан тиий). ☉ В непосредственной близости, примыкая к кому-чему-л., совсем близко, вплотную (напр., сидеть)
Дьон кырыыларынан симсэн ыкса кэккэлэһэ олорбуттар. Суорун Омоллоон
Мааппа эмээхсин миэхэ ыкса чугаһыыр. Далан
Өстөөххө ыкса сыыллан тиийэн өмүтүннэрэн саба түстүбүт. И. Егоров
ср. монг. сика ‘подходить, приближаться’
II
сыһ. дьөһ. Төрүт түһүгү кытта хайааһын туох эмэ аттыгар буоларын бэлиэтииргэ туттуллар. ☉ Употребляется при обозначении чего-л., возле которого совершается действие (у, к, подле, возле). Хоноһо аан ыкса сытта. Эмээхсин уот ыкса кэлэн олордо
□ Оһох ыкса туруоран, Остуолларын тарданнар Оҕолорбут көһүтэн Олороллор этилэр. Күннүк Уурастыырап