побуд. от көлүй = запрягать.

запрягать цугом (лошадей, быков).

запрягать, впрягать; аты көлүй = запрячь коня.

I возвр. от көлүй = запрягать, впрягать (для себя); ити аты көлүн запряги себе этого коня.
II неестественно распрямляться, разгибаться; сыарҕа сыҥааҕа көллүбүт у санёй разогнулись полозья.

туохт. Аты дугалаан көлүй. ☉ Запрягать лошадь с дугой
Кыһын аттары дугалаан көлүйэллэр. Тыйдары дугалаан көлүйэн баран, таһаҕаһа суох, айанната үөрэтэр наадалаах. СИиТ

туохт. Хас да көлөнү субуһуннары көлүй. ☉ Запрягать цугом (лошадей, быков)
Эн соноҕоһуҥ ону [таһаҕаһы] тулуппат сылгы. Мин билэбин. Хайа уонна бэйэм аппын суксурҕалыам. «ХС»

сыһ. Үс буолар гына (көлүй). ☉ В тройку (запрягать лошадей)
Үс хара тураҕас торуойкалыы көлүллүбүт аттар …… муҥ тыыннарынан түһэн истилэр. П. Филиппов

туохт. Оҕустаах буол, оҕуста ыл. ☉ Запрягать быка
Сарсыныгар түөрт уон оҕустанан, бары дьонун бахсылары мунньан, Курбуһах алааһыгар Дэбилиттэҕэ барар. Саха фольк. Ананий от тиэйэ оҕустанан, түөрэҥ тэлиэгэнэн барда. М. Доҕордуурап

туохт.
1. Кимиэхэтуохха эмэ ханыытын, дьүөрэтин бул, булан кэккэлэт. ☉ Подобрать кому-чему-л. пару
Синонимнары пааралаан суруйуҥ. ПНЕ СТ
Кэккэлэһэ этиилэргэ саҥа чаастарын пааралаан, тэҥнээн туттар стилистическэй форма. ВГМ НСПТ
2. Икки көлөнү кэккэлэһиннэри көлүй. ☉ Запрягать лошадей парой
Маҥан аты сайыалаан Массыына сэпкэ пааралаан, Уолба-ньүөгү олоҕун, Уһун үскэм оттооҕун …… Иһирийэн-хоруйан быспыттар, Килэччи охсон барбыттар. С. Васильев

туохт. Сыарҕаҕа көлүй (хол., аты, оҕуһу, табаны). ☉ Запрягать в сани (напр., коня, быка, оленя)
[Оҕонньор] ырбыт табатын хордоҕоско ыытан, соҕотох табаҕа сыарҕалаан, оҕонньору олордон, сиэтэн баран, сатыы …… айаннаабытым. Н. Абыйчанин
Бээ-эрэ, Оноопур, бүгүн бу бууру сыарҕалаама. Көннөрү сэтиилэн. ВВ ЫСЫ