и. д. от нуурай = 1) дремота, полусон; 2) затишье (напр. на море).

диал. затишье, гладь (на воде); уу долгуратын хамнаппат киһи он и воды не замутит (о тихом, безобидном человеке).

аат. Тыала суох биир кэм чуумпу. ☉ Затишье. Кустук, тыыга олорон, Өлүөнэ өрүс киэҥ боротуохатын киэһээҥҥи долгураҕа туораан иһэр. В. Протодьяконов
Түүн, хараҥа долгураҕа, ый иэмэҕэ түһэр. М. Тимофеев
♦ Уу долгуратын хамсаппат киһи - көнө майгылаах киһи. ☉ Тихий, спокойный, благонравный человек (букв. человек, не мутящий, не тревожащий глади воды)
Сыа хаары быспат, уу долгуратын хамсаппат, күөх оту тосту үктээбэт киһи. Өксөкүлээх Өлөксөй

1. аат.
2. Сайыҥҥы нуһараҥ киэһэ чуумпута. ☉ Затишье летнего вечера
   Арай бу долгураҥҥа Мин истэбин чыычаах ырыатын, оҕо күлүүтүн. С. Данилов
   Доҕоччугуом, сайыҥҥы чэбдик Долгураҥҥа тахсан хаамсыах. Р. Баҕатаайыскай
   Киэһээ долгураҥҥа, сөрүүҥҥэ Дуораһыйара дьол ырыата. И. Федосеев
3. көсп. Туохтан эрэ үөрүү, дуоһуйуу туруга. ☉ Состояние возвышенной, вдохновенной радости
   Киэһэ аайы көрүстэрбит эрэ, итинник кэрэ иэйии долгураҥар оҕустаран, тулабытыгар баарысуоҕу тамты умнарбыт. Нэртэ
   Хомойуу дириҥ далайын да өҥөйөн туран, умсан ылабын өрүкүйүү долгураҥар. В. Потапова
   [Уол] Даайыстыын туох эрэ этиэхтэн кэрэ, дьикти долгураҥар бигэтэ, оһуохай дуораһыйарын иһиллии олороллоро. Е. Неймохов
4. даҕ. суолт. Тыала суох, чуумпу. ☉ Безветренный, тихий
   Долгураҥ чуумпуга тахсаммын, Доҕорбун кытта мин испитим. С. Дадаскинов
   Долгураҥ сарсыарда чуумпуга Олоҕу уруйдуур үөр чыычаах. Чэчир-68
   ♦ Уу долгураҥ олох - чуумпу, бүөм олох. ☉ Тихая, безмятежная жизнь
   Саҥа кэлбит, кини [Хаппытыан], дьолугар үөскээбит, кыайбыт-хоппут уу долгураҥ олоҕо кэрэ буоллун. А. Сыромятникова
   Уу нуһараҥ, уу долгураҥ олох сатыылаабытыгар бигэнэ, таала сытар курдук Бүлүү эбэ барахсан. С. Федотов
   1941 сылтан нус-хас олоҕу билбэтэх, тото-хана аһаабатах буоллахпына, дьэ манна түбэстим уу долгураҥ олоххо, толору дьолго. «ХС»