зиять (о круглом небольшом, но очень глубоком отверстии); чүөмпэ чө-ҥөрүйэр омут зияет бездной.

1) зиять (об отверстии); 2) широко разевать (рот, пасть); күлэн дьаллай = смеяться, широко раскрывая рот.

образн. зиять (о круглой дыре); иннибитигэр дириҥ иин оҥойон көһүннэ впереди зияла яма; истиэнэҕэ үүт оҥойон көстөр в стене зияла (сквозная) дыра.

образн. 1) скалить зубы, скалиться; 2) зиять (о ране). ырдьайыы и. д. от ырдьай=. ырдьас: ырдьас гын = момент.-однокр. от ырдьай = внезапно оскалить; зубы, вдруг оскалиться.

туохт. Оҥойон көһүн (хол., айаҕы, төгүрүк хайаҕаһы этэргэ). ☉ Зиять (о небольшом округлом отверстии)
«Уматыллан хаалбыт аҕаҕын аһыйан ытыыгын дуу? Саатыаҥ, тириэрпэтиҥ буолуо?» — диэн баран, кыараҕас айаҕа оҥоллон турда. М. Доҕордуурап

туохт. Элбэх сиринэн оҥойон көһүн. ☉ Зиять во многих местах
Ойоҕос өттүнэн Оҥпукка дылы оһохтоох, Онон-манан оҥоруттубут Оччугуй түннүктэрдээх. А. Софронов
Халбарыйсыбыт сирдэрэ хаспах буолан хайыттан түһэн барар, …… ойуоккаласпыт сирдэрэ оллороот-боллороот буолан оҥоруттар. Суорун Омоллоон

дьүһ. туохт. Хараҥанан оҥойон, чөҥөрүйэн көһүн (ханнык эмэ хайаҕаһы этэргэ). ☉ Чернеть, зиять пустотой (о какой-л. дыре)
Хас күн аайы иин улам дириҥээн, үөдэн түгэҕин кэпсииллэрин курдук, чөҥөрүктүйэн түһэн барда. М. Доҕордуурап

дьүһ. туохт. Киэҥ, аҥхаҕар, аппаҕар буолан көһүн. ☉ Быть широко открытым; зиять бездной. Кэҥкэйэр, килбэйэр кэриилэрдээх, Көҕөрөр күдэрик тыалардаах …… Күндэ күөлүм барахсан Торҕойо тупсан тураахтыыр. Н. Түгүнүүрэп
Аттыбар кэҥкэйэн, Аҥайда хаспах. «ХС»
Тааҥка кэҥкэйбит орудиета биһиги диэки хайыһар. В. Быков (тылб.)
ср. халх. хэҥки ‘быть широким и крупным’

дьүһ. туохт. Оҥойон көһүн (ханнык эмэ төгүрүк, кыра соҕус эрээри дириҥ хайаҕаһы этэргэ). ☉ Зиять (о круглом, небольшом, но глубоком отверстии)
Муус түннүктэр чөҥөрүйэн көстөллөр. А. Сыромятникова
Сүөһүбүтүн уулатар, уу бастар ойбоммут субу дьиэбит анныгар чөҥөрүйэ сытар. С. Маисов
Саа айаҕа чөҥөрүйэн көһүннэ. П. Филиппов
ср. эвенк. чүҥүрэ ‘пуп’

туохт.
1. Бөдөҥ-бөдөҥнүк, лоскуй-лоскуй көҥү бар, ойдон түс. ☉ Обрушиваться глыбами, отваливаться большими кусками
Таас хайа көҥүрүйэн түспүт сиринэн ыттан иһэбит. — Куорат уулуссатынан массыына барыаҕынааҕар сатыы да киһи эрэйинэн ааһар. Таас дьиэ көҥүрүйэн түспүтэ, массыына, тааҥка урусхалламмыта. С. Васильев
△ Бытарыйан, көөрөнөн түс. ☉ Отколупываться, разламываться на мелкие части
Быргый дьиэтин дуомун көҥүрүйэн түһэ турар титирик чарапчылаах сутуруо оһох уота сырдатан күлүмүрдэтэ турбута. Күндэ
2. Хараара оҥойон көһүн. ☉ Зиять чернотой
Үрэх чүөмпэтэ көҥүрүйэн көһүннэ. — Тыымпы күөлүм көҥүрүйдэ. Таллан Бүрэ