Якутские буквы:

Якутский → Русский

чөҥөрүй=

зиять (о круглом небольшом, но очень глубоком отверстии); чүөмпэ чө-ҥөрүйэр омут зияет бездной.

Якутский → Якутский

чөҥөрүй

дьүһ. туохт. Оҥойон көһүн (ханнык эмэ төгүрүк, кыра соҕус эрээри дириҥ хайаҕаһы этэргэ). ☉ Зиять (о круглом, небольшом, но глубоком отверстии)
Муус түннүктэр чөҥөрүйэн көстөллөр. А. Сыромятникова
Сүөһүбүтүн уулатар, уу бастар ойбоммут субу дьиэбит анныгар чөҥөрүйэ сытар. С. Маисов
Саа айаҕа чөҥөрүйэн көһүннэ. П. Филиппов
ср. эвенк. чүҥүрэ ‘пуп’

Еще переводы:

кимистэҕэстээх

кимистэҕэстээх (Якутский → Якутский)

көр кимистигэстээх
[Кыһыл тэллэй сэлээппэтин] ортотугар кыра боруоҥканы маарынныыр чөҥөрүйэн киирбит кимистэҕэстээх. УГС ССКОТ

чөҥөрүс

чөҥөрүс (Якутский → Якутский)

чөҥөрүй диэнтэн холб. туһ. Көмүскэтин түгэҕэр быһаҕас түһэн, чөҥөрүспүт харахтара иҥсэлээхтик күөдьүһэллэр. А. Фёдоров
Боппуолдьа аанын аспыттара, дириҥ баҕайы иин чөҥөрүйэн көһүннэ. В. Ойуурускай
Сарымтыбыт чаампылаах улахан ампаар дьиэ аһаҕас түннүктэрэ чөҥөрүстүлэр. «ХС»

хайыар

хайыар (Якутский → Якутский)

көр хойуор II
Уу хайыаран, хонууга тахсан өлөөрү сылдьар андаатараны өлөрдүм. Далан
Саас күөл ойбонун хайыарар уута олус ыраах чөҥөрүйэн сытар буолааччы. ФАС ӨОо

күөрчэхтии

күөрчэхтии (Якутский → Якутский)

сыһ. Күөрчэх курдук эргийэн ыла-ыла. ☉ Вихрем
[Тыал] тоҥ хаары күөрчэхтии ытыйан ылан, сирэйбитигэр саба быраҕар. Софр. Данилов
Дохсун сүүрүк, омунугар, күөрчэхтии ытыллан, ортото чөҥөрүйэн түһэн, дэбилийэ эргийбэхтээн ылар. В. Тарабукин
Тыал хайысхата биллибэт, хаар күөрчэхтии ытыллар. «ХС»

сэтиэнэхсий

сэтиэнэхсий (Якутский → Якутский)

сэтиэнэҕир диэн курдук
Сылтан сыл сэтиэнэхсийбит, отунан саба үүммүт, ол дулҕалар сиэллэрэ атахха иилистэ сылдьара. Софр. Данилов
Бу билигин чөҥөрүйбүтүн, сэтиэнэхсийбитин көрүмэҥ, адьас баһан ылар оттоох үтүөкэн ходуһа этэ. «ХС»

чөҥөрүктүй

чөҥөрүктүй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Хараҥанан оҥойон, чөҥөрүйэн көһүн (ханнык эмэ хайаҕаһы этэргэ). ☉ Чернеть, зиять пустотой (о какой-л. дыре)
Хас күн аайы иин улам дириҥээн, үөдэн түгэҕин кэпсииллэрин курдук, чөҥөрүктүйэн түһэн барда. М. Доҕордуурап

ырдьас

ырдьас (Якутский → Якутский)

ырдьай диэнтэн холб. туһ. Мин бачыыҥкабын кэппитим, тоһоҕолоро ырдьаһа сылдьаллар. Дьүөгэ Ааныстыырап
Тиистэрэ ырдьаһан, хараҕын онно чөҥөрүйэн …… көрөргө ынырык этэ. И. Федосеев
Анарааҥҥылар кэнниттэн күлэн ырдьаһан хааллылар. В. Короленко (тылб.)

ытырыы

ытырыы (Якутский → Якутский)

ытыр диэнтэн хай
аата. Тииҥим уйатыттан хатырык ытырыылаах тахсан кэллэ. Болот Боотур
Миитэрэй түөһүн хаҥас өттүгэр өһөх хаан ытырыылаах улахан баас чөҥөрүйэн көстөрө. Н. Түгүнүүрэп
Кырыыса сотору-сотору аһылык ытырыылаах кэлэрэ, ол аайы оҕолоро чыбыгыраһан көрсөллөрө. И. Сосин

эрилий-бурулуй

эрилий-бурулуй (Якутский → Якутский)

туохт. Эргийэ хамсаа, эриллэҥнээ (ууну этэргэ). ☉ Вращаться, кружиться
Уу мэктиэтигэр эргийэ-эргийэ, эрилийэн-бурулуйан чөҥөрүйдэ. Эрилик Эристиин
Уу ньууругар мэҥ саҕа кыра-кыра харалар эрилийэ-бурулуйа усталлар. В. Сыромятникова
Өрүһүм барахсан …… мууһуттан босхолонон, эрчимнээх сүүрүгэ эрилийдэ-бурулуйда. ВМП УСС

арыҥ ахтыы

арыҥ ахтыы (Якутский → Якутский)

сыһ. Иҥнэри, туора. ☉ Наклонно, набок, поперек
Бэрт өр сүүрдэ. Биир арыҥахтыы сытар сыгынахха кэлэн хоруйа түһээт, дьэ өйдөммүт курдук тохтуу биэрдэ. А. Федоров. Николайы утары, арыҥахтыы түһэн сытар тиит үрдүгэр саа уоһа чөҥөрүйэн көстө түспүтэ. А. Сыромятникова
[Оппоос] уһуннук хааман дэлби сылайан, арыҥахтыы түспүт тииккэ олорон сынньана таарыйа, өйүөтүттэн ылан сиэтэ. В. Тарабукин