туохт., фольк. Сөбүлээбэккэ суоһурҕан, кыыһыр. ☉ Выказывать недовольство; угрожать, злобствовать. Туой күрэҥ сылгылаах Тоҥ Куоҕай бииһин ууһа, Күнүүлээҥҥит көнчүөккүүр буолаайаҕыт! Саха фольк.

даҕ. Суох оҥорор, эһэр, кыргар-кыдыйар. ☉ Истребляющий, уничтожающий
Түбэһиэх дьоҥҥо аһыллан Санаабычча кэпсээн ыһар Өһөрүүлээх өргөс буолан Арыт бэйэҕэ туһаайар. Айталын
Өстөөх сыата-арыыта Өһөрүүлээх буолуоҕа. Атаһыҥ биэрбит уута Өлбөт мэҥэ буолуоҕа. «ХС»
ср. алт., кирг. өчөш ‘злобствовать, сердиться’

туохт. Атаҕастанным, балыйылынным диэн санаан кыыһыр, хомой. ☉ Оскорбляться, сердиться, считая себя обиженным, обижаться
Сылдьыбыт эрэ дьон бары кинилэр [Лэглээриннэр] балаҕаннара куһаҕанын, кыараҕаһын сөҕөллөр, манна хайдах сатаан олороллорун бэркиһииллэр. Микиитэ онтон өһүргэнэр. Амма Аччыгыйа
Үрүүмкэбин толороммун Үөрэ-көтө олороммун, Үөҕүллэрбин истэммин, Үлүгэрдик өһүргэнним. Күннүк Уурастыырап
Сынньанар, чэпчэки үлэни биэрэр туһунан ким эмэ бырабылыанньаттан киниэхэ тыл быктаран көрдөҕүнэ, оҕонньор өһүргэнэр үгэстээх. Н. Заболоцкай
ср. тув. өжээргээр ‘злобствовать’

туохт.
1. Кыһый, кыйахан. ☉ Чувствовать досаду, раздражение
Биэсалта эр бэртэрээ иҥнэри анньаары чырастаһаллар да, хамсаппаттар. Ону көрөн Күүстээх Уйбаан абара санаабыт. И. Бочкарев. «Эйигин көрдүү сылдьабын!» — диэтэ Сэмэнчик, абарбыт киһи быһыытынан. Н. Неустроев
Илиитин таһынан уутун ыһаат, абарбыт, кэҥээбит хараҕынан кынчарыйан кэбиһээт, тыраахтарын диэки суһаллык хааман сукулдьуйа турбута. Н. Габышев
2. Олус кыыһыр, кырыгыр, өһүөннээхтик быыппаһын. ☉ Досадовать, возмущаться, злобствовать, быть в большой ярости
Василий Егорович кэпсии олорон ис-иһиттэн абаран, быыппастан кэллэ. Софр. Данилов
Олус абаран, хаана-сиинэ алдьанан барда. А. Сыромятникова
Буруйа суох тохтубут хаан иһин иэстэһэр өй киирдэ. Абардым. Дьуон Дьаҥылы
Арамаан өлөрүн-тиллэрин билбэт гына абаран, утары дьорҕойон кэбиһэр. Амма Аччыгыйа

туохт.
1. Суостаахтык, кимиэхэ-туохха эмэ киҥнэммит, кыыһырбыт курдук тутун. ☉ Сердиться, гневаться, злиться на кого-л., злобствовать
Быыбарынай киирэр, суоһурбут киһи быһыытынан бэргэһэтин устан дьиэ ортотугар турар. Н. Түгүнүүрэп
Били айылаах суоһуран кэлэн иһэр киһи тоҕо эрэ тохтуу түспүтэ. Н. Заболоцкай
[Чучунаа] уорастыйа суоһурбут дьулаан ньуура өссө да дьайҕарбатах этэ. «ХС»
2. көсп. Суостаах, киһи дьулайа көрөр көрүҥнэн. ☉ Иметь грозный, устрашающий, внушающий страх вид
Өлүөнэ үтүмэн үйэлээх мырааннара күнүскүтээҕэр ордук суоһура харааран, үрдээн көстөллөр. И. Гоголев
Арай онтон-мантан кубарыспыт баҕаналар, киирбит киһини атыҥыраабыт курдук, суоһуран тураллар. Н. Заболоцкай
Туолбут ый былыкка састаҕына, Эбэ быраан өссө үрдээбиккэ дылы суоһуран көстөр. Ойуку

туохт. Санааҥ кыынньан кыйаханан кэл, уордай. ☉ Сердиться, злиться
Оҕонньор кыыһыран, утары көбдьүөрүйэ түстэ. Амма Аччыгыйа
Нина кыыһыран хоһугар тилир гынар. Далан
«Сааны биэр!» — диэтэ лейтенант уонна киһи кыыһырдаҕына көрөр хараҕынан миигин көрдө. Т. Сметанин
♦ Тото кыыһыр кэпс. — олус күүскэ, кыайан саҥарбат да буола кыыһыр. ☉ Сильно разозлиться, быть вне себя, выйти из себя от злости
Түүн Наһаар дьиэтигэр тото кыыһырбыт киһи тиийбитэ. Суорун Омоллоон
Чээбий соруйан үрүтүн үөһэ мээрилии турбут. Оҕонньор онтон тото кыыһыран хаалбыт. Күннүк Уурастыырап. Үллэ (үллэччи) кыыһыр — күүскэ кыыһыран, уордайан кытаран, быыппастан хаал. ☉ Побагроветь от гнева, кипеть от злости
Кини элэккэй, сэргэх, көрдөөх-нардаах уонна үллэ кыыһырбыт киһини күллэрэр сытыы тыллаах, үчүгэй майгыннаах эдэркээн уолчаан. Болот Боотур
«Үлэ кэмигэр дьону аралдьытар, бу тугуй? Эһигини барыгытын хаайтарыам, хара ыттар!» — Семенов үллэ кыыһырбыт. А. Сыромятникова
Андриан үллэччи кыыһырда. М. Доҕордуурап
ср. др.-тюрк. хычур ‘хулить, очернять, злобствовать’

I
туохт. Киһи этэрин истибэт, киһи тылыгар киириммэт майгылаах буол. ☉ Упрямиться
[Алааппыйа:] Бу манан эмиэ иҥэрэн кэбиспит. Дьэ үчүгэй сордоох доҕор! Соруйан өсөһөн дьаабылыыра буолуо. А. Софронов
Өһөстөрбүн даҕаны, соҕотоҕун хаалан баран, кырдьыга, улаханнык кыраҕыйбытым. Далан
♦ Өһөс да чирэс — хайаан даҕаны. ☉ Непременно, несмотря ни на что, чего бы это ни стоило, во что бы то ни стало (букв. упорствовать и упираться)
Өһөс да чирэс, мантан антах мин анаан эйигинэн дьарыктаныам. Софр. Данилов
ср. алт., кирг. өчөш ‘злобствовать, сердиться’
II
1. даҕ. Киһи этэрин истибэт, ылыммат, киһи тылыгар киириммэт. ☉ Упрямый
Кини санаатыгар тамыйахпыт өһөс, ынахпыт тэбиик эҥин үһүлэр. Н. Неустроев
Өрүү ымманыйа ордук саныам Албын тылы биирдэ да эппэтэх, Эрэйгэ иннин биирдэ да биэрбэтэх, Өлүүтүгэр өлөн да баран өлбөтөх, Өҕүллүбэт өһөс киһини. С. Данилов
2. аат суолт. Өһөс быһыы-майгы, киһи тылыгар киириммэт, киһи тылын ылыммат быһыы-майгы. ☉ Упрямство
[Маайа:] Сорох ардыгар өһөспөр араас айыыны оҥостуохпун саныыбын, син биир балыйалларын курдук балыйыа этилэр. А. Софронов
Аны дьукаах булуммакка, Адьас собус-соҕотоҕун, Өсөһүгэр, ыал буолан, Өтөҕүгэр олорбута. Күннүк Уурастыырап
«Ити! – Ларьяна күллэ. Мин эппитим кэллэ дии: Эн биһикки иккиэн улуу өһөстөрбүт». Р. Баҕатаайыскай
♦ Өһөс хаанын киллэрбит (хааннаммыт) — наахара хаанын киллэрбит диэн курдук (көр наахара)
Тогойкин булгуччу аккаастанар, бэйэтин хаатыҥкаларын көрдүүр санаанан, өһөс хаанын киллэринэн олордо. Амма Аччыгыйа
ср. алт. өчөш ‘зловредный’, хак. өчес ‘упрямство, упрямый’