Якутские буквы:

Русский → Якутский

зловредный

прил
куһаҕан санаалаак; өһөхтөөх

зловредный

прил. куһаҕан санаалаах, өһөгөйдөөх; зловредный человек куһаҕан санаалаах киһи.


Еще переводы:

курдьаҕалаах

курдьаҕалаах (Якутский → Русский)

1) имеющий мелких гадов; с... мелкими гадами; 2) перен. зловредный.

хаһымар

хаһымар (Якутский → Якутский)

  1. аат., түөлбэ. Кими эмэ туохха эмэ онно суоҕунан күтүрүүр, өһүөннээх, өстүйэр санаа. Чувство злости, недоброжелательности, враждебности, основанное на беспочвенных подозрениях
    Хобороос хаһымара, байантайан, күннээн истэҕин аайы ордук улаатта. А. Сыромятникова
  2. даҕ. суолт. Куһаҕаны умнубакка хасыһар, өһүөннээх. Зловредный, мстительный, злопамятный
    Тэкээсэп хаһымарын бэйэҥ билэҕин. Николай Геннадиевич бэйэтэ эрэ эбитэ буоллар, сүбэлэтиэхпин да сөп этэ. «Сахаада»
    [Клим:] Мин сокуоннай кэргэним куруутун түгэхтээх тыллаах, хаһымар санаалаах буолан иһэҕин дуу? А. Сыромятникова
    ср. казах. казымыр ‘придирчивый, сварливый’
умсары

умсары (Якутский → Якутский)

умса диэнтэн хат.- күүһүр
Арбаҕар бараан бэргэһэни умсары кэппит, саалаах, икки бартыбыаллаах киһи ойон киирэр. Амма Аччыгыйа
Дьөгүөссэни окумалыттан харбаан ылла, сиргэ аҕыйахтык үктэннэрэн, дьиэҕэ умсары аста. М. Доҕордуурап
Давыдов умуллубут бөппүрүөскэ умнаһын имитэр, умсары көрөр, өр саҥарбат. М. Шолохов (тылб.)
Умсары чабырҕайдаах — куһаҕан санаалаах, өһөс майгылаах. Зловредный, упрямый, поступающий по-своему, вопреки необходимости и здравому смыслу
[Ньургун Боотур] Өлөрсөн арахсар Өһөс майгылаах, Умсары чабырҕайдаах, Оһолу көрдөспүт Оҕо буолуох этэ. П. Ойуунускай. [Мин уолум] ол гынан баран бэрт өһөс дьүһүннээх, бэрт умсары чабырҕайдаах, бэрт түҥнэри майгыннаах киһи буолуо. Саха фольк.

өһөс

өһөс (Якутский → Якутский)

I
туохт. Киһи этэрин истибэт, киһи тылыгар киириммэт майгылаах буол. Упрямиться
[Алааппыйа:] Бу манан эмиэ иҥэрэн кэбиспит. Дьэ үчүгэй сордоох доҕор! Соруйан өсөһөн дьаабылыыра буолуо. А. Софронов
Өһөстөрбүн даҕаны, соҕотоҕун хаалан баран, кырдьыга, улаханнык кыраҕыйбытым. Далан
Өһөс да чирэс — хайаан даҕаны. Непременно, несмотря ни на что, чего бы это ни стоило, во что бы то ни стало (букв. упорствовать и упираться)
Өһөс да чирэс, мантан антах мин анаан эйигинэн дьарыктаныам. Софр. Данилов
ср. алт., кирг. өчөш ‘злобствовать, сердиться’
II
1. даҕ. Киһи этэрин истибэт, ылыммат, киһи тылыгар киириммэт. Упрямый
Кини санаатыгар тамыйахпыт өһөс, ынахпыт тэбиик эҥин үһүлэр. Н. Неустроев
Өрүү ымманыйа ордук саныам Албын тылы биирдэ да эппэтэх, Эрэйгэ иннин биирдэ да биэрбэтэх, Өлүүтүгэр өлөн да баран өлбөтөх, Өҕүллүбэт өһөс киһини. С. Данилов
2. аат суолт. Өһөс быһыы-майгы, киһи тылыгар киириммэт, киһи тылын ылыммат быһыы-майгы. Упрямство
[Маайа:] Сорох ардыгар өһөспөр араас айыыны оҥостуохпун саныыбын, син биир балыйалларын курдук балыйыа этилэр. А. Софронов
Аны дьукаах булуммакка, Адьас собус-соҕотоҕун, Өсөһүгэр, ыал буолан, Өтөҕүгэр олорбута. Күннүк Уурастыырап
«Ити! – Ларьяна күллэ. Мин эппитим кэллэ дии: Эн биһикки иккиэн улуу өһөстөрбүт». Р. Баҕатаайыскай
Өһөс хаанын киллэрбит (хааннаммыт) — наахара хаанын киллэрбит диэн курдук (көр наахара)
Тогойкин булгуччу аккаастанар, бэйэтин хаатыҥкаларын көрдүүр санаанан, өһөс хаанын киллэринэн олордо. Амма Аччыгыйа
ср. алт. өчөш ‘зловредный’, хак. өчес ‘упрямство, упрямый’

суос

суос (Якутский → Якутский)

I
туохт. Туох эмэ суоһааһыныттан итий, бус. Становиться горячим, нагреваться от тепла, жара (излучаемого чем-л.)
Ыараханнык бааһырбыт биллибэт саллаат үлүгүнэйэр, төбөтүн өндөтө сатыыр да кыайбат. Өйдөммүтэ көхсө суоспута сүр. ПИ КТ
Мустубут дьон өр көһүппэтин, өҥүрүк куйааска суоспатын наадатыттан аһылыгы учаастактарынан, биригээдэлэринэн тэрийэр наада. АВФ ЫХТС
Уоттаах куйаастан суоспут көхсүгүн ити кыракый уугунан сөрүүкэтэ түһэҕин уонна инниҥ, инниҥ эрэ диэки бараҕын. «Кыым»
II
1. аат.
1. Туох эмэ итиитэ, сылааһа. Жар, тепло, исходящие от чего-л.
Дьэкиимнээх Сардаана дьоҥҥо суоһа кэлэр гына туспа кутаа отуннулар. Болот Боотур
Оҕолору Сыллай араастаан муҥнуур, эттэрин суоһугар сылытынан саҥардыы нухарыйан эрдэхтэринэ, саптан сытар таҥастарын хастыы тардар. Амма Аччыгыйа
Оһох тигинии умайар, суоһа субу кэлэр. А. Фёдоров
Күөх халлааҥҥа күн суоһа Күлүм оонньуу тунаарар. В. Чиряев
2. көсп. Ким-туох эмэ киһиэхэ дьулаана, куттала. Опасность, угроза, беда, страх, внушаемый чем-л.; гнев. [Сэриигэ] өлөн хаалыа диэтэххэ — суоһа бэрт ээ… П. Ойуунускай
Сэрии суоһа хаарыйбатах ыала диэн суох. Б. Павлов
Дьэргэлгэн уонна Кыыдаана тапталлара Дьыбарсын эмээхсин суоһуттан да чаҕыйбат. Н. Тобуруокап
Сэрииттэн эчэйэн кэлбит Сэргэ сытааччы киһиҥ, Кини өлүү суоһун билбит Ийэ сирин иһин. И. Чаҕылҕан
2
даҕ. суолт., көр суостаах. [Макар:] Былыр оҕо эрдэхпитинээҕигэ, нууччаттан куттанар да буоларбыт. Кырдьык да суос дьон буолаллара. А. Софронов
Табаарыстар, суос өстөөхпүтүн сууһарар биир сыаллаахпыт. Р. Баҕатаайыскай
Бу ыстаапка …… комиссарынан суос көрүҥнээх киһи олорор эбит. Н. Түгүнүүрэп
Суос бэринэр кэпс. — куттуурдуу туттар, эрдэттэн суоһурар. Вести себя угрожающе, грозить, давать острастку
Сиидэркэ суос бэринэн, саппыкытынан күүлэ муостатын тиҥилэхтээтэ. И. Гоголев
[Эһэ] суос бэринэн ынырыктык часкыйа-часкыйа, биир бэһи баппаҕайдарынан хайыта-тырыта сынньыбыта. И. Федосеев
«Ким атай?» — Чомпооһоп суос бэринэн кытаанахтык ыйытта. «ХС»
ср. каракалп. сус ‘внушительный, властный вид’, жауыз ‘зловредный; злой; коварный’