Якутские буквы:

Якутский → Русский

умсары

нареч. 1) вверх дном; умсары уур = положить что-л. вверх дном; 2) ничком; умсары бырах = бросить кого-л. ничком; ср. умса .

Якутский → Якутский

умсары

умса диэнтэн хат.- күүһүр
Арбаҕар бараан бэргэһэни умсары кэппит, саалаах, икки бартыбыаллаах киһи ойон киирэр. Амма Аччыгыйа
Дьөгүөссэни окумалыттан харбаан ылла, сиргэ аҕыйахтык үктэннэрэн, дьиэҕэ умсары аста. М. Доҕордуурап
Давыдов умуллубут бөппүрүөскэ умнаһын имитэр, умсары көрөр, өр саҥарбат. М. Шолохов (тылб.)
Умсары чабырҕайдаах — куһаҕан санаалаах, өһөс майгылаах. Зловредный, упрямый, поступающий по-своему, вопреки необходимости и здравому смыслу
[Ньургун Боотур] Өлөрсөн арахсар Өһөс майгылаах, Умсары чабырҕайдаах, Оһолу көрдөспүт Оҕо буолуох этэ. П. Ойуунускай. [Мин уолум] ол гынан баран бэрт өһөс дьүһүннээх, бэрт умсары чабырҕайдаах, бэрт түҥнэри майгыннаах киһи буолуо. Саха фольк.


Еще переводы:

балааскайдат

балааскайдат (Якутский → Якутский)

балааскайдаа диэнтэн дьаһ
туһ. Хомбуой хаҥас илиитинэн моонньуттан умсары харбаата, балааскайдатан илдьэн, истиэнэҕэ иҥиннэрдэ. М. Доҕордуурап

умсарыта

умсарыта (Якутский → Русский)

ф. повторяемости от умсары; умсарыта быраҕаттаа = побросать что-л. вверх дном; биэдэрэлэри умсарыта уурталаа = понаставить вёдра вверх дном.

садара

садара (Якутский → Якутский)

көр сарадах
Бу киэҥ халлаан Умсары үтүрүйэн түһүүтэ Сэттэ садара былыт буолан Таҥнары санньылыйан Туруутугар тиийиэхпит. Д. Говоров

умса

умса (Якутский → Русский)

нареч. ничком; умса сыт = лежать ничком; умса түс = а) упасть ничком; б) перен. погибнуть, умереть, скончаться (обычно скоропостижно); ср. умсары 2.

туойталаа

туойталаа (Якутский → Якутский)

туой I диэнтэн төхт. көрүҥ. Тойугар туойталаата, хоһоонугар хоһуйталаата
[Ойууннар:] Куруубай Хааннаах Кулун Куллустуур, хара түөкүн, …… Умсары туойталаатахпыт буоллун эһигини. ПЭК ОНЛЯ III

кириэмил

кириэмил (Якутский → Якутский)

аат. Москубаҕа Кыһыл болуоссакка турар, дойду үрдүкү былааһа үлэлиир дьиэлэрдээх кириэппэстиҥи кыһыл кирпииччэ истиэнэнэн бүтэйдэммит сирэ. Московский Кремль
Түөрт чааска Кириэмилтэн Москуба куорат түгэҕэр-төрдүгэр диэри Хара дьураалаах кыһыл былаахтар өрө күүрэн тахсаннар умсары сабырыйдылар. П. Ойуунускай

кылдьыччы

кылдьыччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Кыҥнары (киһи, сүөһү төбөтүн, моонньун туһунан). Склонив набок (голову)
Баһын кылдьыччы туттубут умсары соҕус. ПЭК СЯЯ
Кыра дьарамай таабылсык төбөтүн хантаччы туттан, моонньун хаҥас диэки кылдьыччы түһэрэн баран, түргэн баҕайытык саҥаран, бытыга салыбырыыра. М. Горькай (тылб.)

кырат

кырат (Якутский → Якутский)

кыраа диэнтэн дьаһ
туһ. Бу туох аньыым-харам иннигэр бу курдук умсары кыраттым?! Суорун Омоллоон
[Суруксут — Үрүҥ Айыы Тойоҥҥо:] Суруктаах остуолба хайаҕа — Куруубай хааннаах Кулун Куллустууру Тоҕус айыы көкөт ойууннарынан Туруорбутунан тааска кыратыаххыт үһү. ТТИГ КХКК

садарах

садарах (Якутский → Якутский)

сарадах диэн курдук. [Ньургун Боотур] Алта садарах чаҕылҕаны Умсары оҕуруктатан, Ууннараноҕустаран, Тайдаран-дьалкытан, Дарбытан-дапсытан истэҕэ… П. Ойуунускай
Арҕаа саҕах садарах былыттара кыа хаанынан сууммуттуу өһөҕүрэ кыыстылар. Софр. Данилов

таралыт

таралыт (Якутский → Якутский)

таралый диэнтэн дьаһ
туһ. Ыраас хааннаах эдэр киһи охсуһа сылдьар киһитин субу-субу умсары хорутар, тиэрэ таралытар. В. Протодьяконов
Бүөтүр охторуута куруук астык, быраҕыыта быраапсай. Үксүгэр мөҕүһүннэрэ соруммакка тас уорҕатынан таралытааччы. ПАК СБМ