начинать узнавать что-л., знакомиться с чём-л.; нууччалыы саҥардыы тумуһурдаан эрэр он только начал изучать русский язык.

взаимн. от бил = 1 знакомиться; бу уурааҕы кытта билистиҥ дуо ? ознакомился ли ты с этим постановлением?; саҥа үлэһити кытта билистим я познакомился с новым работником.

сыһ. Чугас, ыкса сыһыаннаах буолардыы (хол., билис). ☉ С целью стать близким, родным (напр., знакомиться). Ылдьаа Ааналыын чугасаһардык билсээри гынар
□ Чугасаһардык биэрэри ситиспитин бэлиэтээбэт буолуохха сатаммат. Софр. Данилов

туохт. Анаанминээн туран ким-туох эмэ туһунан олохтук бил. ☉ Знакомиться с кем-чем-л. основательно, с какой-л. целью
Эһиги үлэҕитин-хамнаскытын кытары билсэкөрсө сылдьабыт. С. Никифоров
Кэнники билсэн-көрсөн баран, эйигин көрдөхпүнэ санаам көтөҕүллэргэ дылы гынар, сүрэҕим тэбэр. Н. Неустроев

туохт. Тугу эмэ кыратык үөрэтэн бил, удумаҕалат, билэнкөрөн ис. ☉ Начинать узнавать что-л., знакомиться с чем-л., иметь первичные сведения о чём-л.
Олохтон тумуһурдаан таһаардахха, мэлдьи инники дьулуһар, ыарахаттары кыайарга эрэмньини сүтэрбэт наадалаах эбит. Р. Баҕатаайыскай
Билиим-көрүүм арыый кэҥээн, элбэҕи ааҕан, ону-маны тумуһурдуур буолтум. Баал Хабырыыс
Кинигэҕэ билбэт тылым хара баһаам этэ буолан баран, ис хоһоонун син тумуһурдаатым ээ диэн наһаа үөрбүтүм. «ББ»

туохт.
1. Туох эмэ туһунан аан бастаан билиини, өйдөбүлү ыл. ☉ Приобретать, получать первое представление, знание о чем-л.
Дьыаланы үс чаас устата билистилэр, аахтылар уонна буруйга тардыллыбыт [Баранов] …… илии баттаата. М. Попов
Аан бастаан Чаппанда отделениетын көрүөххэ, ол дьон тоҕо бытаарбыттарын билсиэххэ. П. Егоров
2. Кимниин эмэ саҥа көрсөн, кинини билэр буол, кини туһунан өйдөбүллэн. ☉ Знакомиться, познакомиться с кем-л.
Киһи кэпсэтэн, сылгы кистэһэн, ынах маҥыраһан билсэр (өс ном.). Биһиги бары суугунаһан тиийэн ыалдьыты кытта илии тутуспуппут, билсибиппит. Далан
△ Кимниин эмэ ураты чугас, истиҥ сыһыаннаах буол, оннук сыһыанна олохтоо. ☉ Устанавливать близкие отношения, быть связанным тесным личным общением, дружбой, любовью с кем-л.
Билигин Лаана Сережкалыын тыйаатырга билсиэхтэриттэн ыла өр кэм ааста. Н. Лугинов
Уол бу сылдьан күн ыраахтааҕы кыыһын кытта билсибит. Саха фольк. Люда ити хорсун уолу [Айанньыытабы] кытары кэнникинэн ыкса чугастык билсибитэ. С. Никифоров
3. Ким, туох эмэ уратытын көрөн араар, быһааран өйдүүр буол. ☉ Различать кого-что-л.; понимать, узнавать что-л. Ким тугун-ханныгын билсэр буолан эрэбит.
□ Халлаан сырдаан, үрүҥнэри, кыһыллары билсэр буолбуттара. Эрилик Эристиин

1. булкуй диэнтэн холб. туһ. Ярославскай вокзал!.. Дьон бары тиэтэйэллэр, бутумахтаһаллар, булкуһаллар. Амма Аччыгыйа
   Манна араас өҥнөөх сибэккилэр кулун кутуругун кытта булкуһа үүнэллэр. А. Бэрияк
   Уопсай дьыалаҕа кыырпах да саҕа кэтэх, хос санаа булкуһара табыллыбат. СТЫМ
2. кэпс. Кими эмэ кытта үгүстүк бииргэ орооһон сырыт, бодорус. ☉ Быть в тесных отношениях, близко знакомиться, водиться с кем-л.
   Киһи киһини уһуннук куодарыстаҕына, булкустаҕына эрэ үчүгэйдик билэр. С. Никифоров
   Билигин холкуос бөһүөлэгэ бэйэтэ сахалыы үөрэппит биэлсэрин кимиэхэ да биэриэн баҕарбат, биэлсэр бэйэтэ эмиэ бу дьонугар бииргэ булкуһан, үөрэнэн, өйөнсөн хаалла. Н. Заболоцкай
3. кэпс. Туохха эмэ туораттан ороос, туораттан кытта, быһаарса сатаа; ороос. ☉ Стараться распоряжаться чем-л. (не имея на это права), вмешиваться в чьи-л. дела
   [Марфа Николаевна:] Бу эмиэ киммитий атын ыал олоҕор булкуһа сатаабыт? С. Ефремов
   «Улахан дьон иирээнигэр эн булкуспакка тур!»— диэтэ хоҥсуо Сэмэн. Амма Аччыгыйа
   Пиэрмэ сэбиэдиссэйэ быһаччы дьаһайыахтаах дьыалаларыгар үрдүкү салайааччылар күннэтэ булкуһаллара уонна эппиэкэлээһиннэрэ таһаарыллыбат. ЭБТ
   ◊ Булкуһа буруолаах <тилиһэ тиэргэннээх> поэт. — олох ыкса олорор, ыкса ыаллыы. ☉ Самый близкий (о соседях, к-рые живут так близко, что дым от их очагов смешивается)
   Тилиһэ тиэргэннээх, булкуһа буруолаах Тэҥнээх дьүөгэтигэр, ыкса ыалыгар Кутуйах кыыл Күтэргэ тиийэн …… Муннугар от аҕатан кэпсии олордо. В. Чиряев