сов. см. излучать(ся).

с. 1. (по гл. излучать) сыралытыы, (сардаҥардан) таһаарыы; сандаардыы; 2- (по гл. излучаться) сыралыйыы, (сардаҥаран) тахсыы; сырал; излучение тепла итии сыра-лыйыыта.

1) греть, согревать, нагревать; излучать тепло, жар; оһох суоһуур пёчка пышет жаром; 2) перен. нависать (об опасности, бедствии и т. п.); куттал суоһаата нависла опасность.

несов. 1. (излучать свет) сырдаа, сандаар, чаҕылый; на нёбе светились звёзды халлааҥҥа сулустар чаҕылыһаллара; 2. перен. күлүмнээ, чаҕылый, умай; в её глазах светилась радость кини харахтарыгар үөрүү күлүмнүүрэ; 3. (виднеться — о светлом) сырдаан көһүн, сырдый.

туохт. Сырдаа, олус ыраас, чуолкай буолан көһүн. ☉ Излучать яркий свет, светиться
Күһүн буолан алааһым Күрэҥсийбит тыатыгар Ыйым тыган мандааран Ыраас уотун куттаҕа. Сибэккилэр
Ханна да буолуум, үрдүбэр Сардаҥара сандааран Сахам сирэ, мин дойдум Күндүл күнэ мандаарар. «ХС». Тэҥн. сандаар

дьүһ. туохт. Ыраахтан сырдыгынан сыдьаай (үксүгэр ыйы хоһуйан этэргэ тут-лар). ☉ Озарять светом, излучать неяркий свет (напр., о луне)
Ый сырдыга оргууй ымалыйар, Көрөбүн дьиктинэн сырдыырын. Л. Попов
Сүһүөхтүүн сүгүрүй, Сүрэхтиин сылаанньый, Күн буолан мичилий, Ый буолан ымалый. П. Ядрихинскай

несов. 1. (излучать свет) сандаар, чаҕылый; в тёмном нёбе сияли звёзды хараҥа халлааҥҥа сулустар чаҕылыйаллара; 2. (блестеть) чаҕылый, кылбачый; стёкла сияли в лучах солнца күн уотугар өстүөкүлэлэр чаҕылыйаллара; 3. (о глазах, лице) чаҕылый; его глаза сияли от радости үөрүүтүттэн кини харахтара чаҕылыспыттара.

туохт. Олус сырдык уотунан чаҕылыччы тык. ☉ Излучать яркое сияние, ослепительный свет. Сүүһүнэн лаампалар умайан, Күндээрэ-сандаара тураллар. Күннүк Уурастыырап. Күндээрэр-сандаарар, Күлүмнүүр күн уота, Күдэрик быыһынан ыраахтан сыраллаа. С. Васильев. Күндээрэн-сандааран, кыырайан-кылбайан күн да күн. КН ТДь

дьүһ. туохт. Сандааран, сандаарыччы сырдаан көһүн. ☉ Испускать, излучать, распространять яркий свет; выделяться светлым ярким цветом
Сааскы тахсар саһарҕа сандаарыйда бу сиргэ, Сарпах кыымнаах күн уота Алаас күөлгэ сыдьаайда. С. Зверев
Кыыстыы көнө, дьып-дьылыгыр, Кыыс маарына туртаҕар Саамай таптыыр хатыҥым Сандаарыйан бу турар. Р. Баҕатаайыскай
Уһуннук таптаабыппын санаатахпына, кутум-сүрүм сырдыыр, санаам сандаарыйан кэлэр: үчүгэй, ыраас таптал этэ. Н. Габышев

дьүһ. туохт. Ураты дьикти, нарын сырдыгынан, кэрэнэн сыдьаай. ☉ Излучать добро, нежность и свет
[Айталы куо] Өгүрүк-төгүрүк көрөн Өрө чэрэлийбит барахсан …… Таҥас бүтэй Тамана сандаарбыт. П. Ойуунускай. [Кыыс] ураты тупсан, чэмэлийэн-чэрэлийэн турар кэрэ дьүһүнэ Куралай Кустук этин-хаанын минньигэс кутаа уотунан курдаттыы салаан киирдэ. Д. Апросимов
Утары тыган турар чэмэлкэй күнү уонна ып-ыраас, күөх халлааны көрөн, аргыһыгар: «Чэрэлийэн сарсыарда дии», — диэтэ. ҮҮүДь