1) изорваться, изодраться; износиться (вконец); тангапа илбирийбит этэ одежда его была изорвана; 2) сваляться, висеть клочьями (о шерсти на животном); илбирийбит түүлээх ыт собака со свалявшейся шерстью # этим (или эт-этим , этим-хааным ) илбирийдэ я чувствую сильную физическую усталость, я чувствую себя разбитым.

туохт. Онон-манан тырытын, хайыта бар, алдьан. ☉ Рваться, изорваться, ломаться местами, кое-где
Тобуллаҥныыр уола Тобук Сүөдэр дьон быыһыттан тоҕуттубут торбос тириитэ сонноох арҕаһа быган олорон, тыл кыбытта. Эрилик Эристиин
[Чурумчуку] Тоҕуттубут тордох сонноох. Эллэй
[Томторук оҕонньор] Тордох буолбут Торбос ыстаанын Тоҕуттан хаалбытынан Тобуктара кытарбыт. Болот Боотур
Ыстаапка суон модун өһүөлэр Иһирдьэ тоҕуттан түһэллэр. «ХС»

1. тыыт диэнтэн атын. туһ. Б.э. иннинээҕи 480 сыллаахха сиргэ көмүллүбүт манньыаттар 2292 сыл устата тыытыллыбакка сыппыттар. КФП БАаДИ
2. Тырытын, илдьирий (таҥаһы этэргэ). ☉ Быть разодранным, изорваться (об одежде)
   Оҕолоргун таҥыннарыаххын, тыытыллан түһэн тоҕо сүрдэрэй?! Болот Боотур
   Уолаттар эргэ таҥастара аҕыйах хонугунан тыытыллан хаалла. А. Фёдоров
   Үүт атыылааччы эмээхсин, бөтүөнүн түһэрэн баран, эргиллибитэ уонна талахтар быыстарыттан тахсан иһэр тыытыллыбыт таҥастаах, бар түү сирэйдээх, кэдэгэр саабыланы сыгынньахтыы туппут доҕолоҥ оҕонньору көрбүтэ. А. Гайдар (тылб.)

туохт.
1. Тырытахайыта бар. ☉ Превращаться в лохмотья, изорваться в клочья (об одежде и т. п.)
Савлук хап-сабар бэргэһэ үрдүгэр түһэн оройун харбаан көрбүтэ, хайа баран хаалбыт, ону арыйан, киһи иилэн ылбат гына илдьи барбыт лоскуй-лоскуй кумааҕылары ылан остуол үрдүгэр уурталаата. П. Филиппов
2. Быһыта, ибилитэ бара сылдьар буолан хаал (хол., сытыйыыттан, өр буһарыыттан). ☉ Сильно развариваться, превращаться в жижу, кашицу (от гниения, долгой варки и т. п.). Күөспүт этэ илдьи барбыт
♦ Этэ (этэ-сиинэ, этэ-хаана, эт-этэ) илдьи барда көр эт II
Аҥардас илиитэ-атаҕа эрэ эчэйбэтэх этэ. Этэ-хаана илдьи барбыт, улаханнык доргуйбут. М. Доҕордуурап
Биригэдьиир бырылаччы оттуллубут тордоххо киирэн, уот сылааһыгар уҥуоҕурдаан этэсиинэ илдьи барда, нукаай курдук буолла. «ХС»

туохт.
1. Тырыта, хайыта бар, бүттэтэ суох алдьан. ☉ Изорваться, разорваться
[Күн сибэккитин] сэбирдэхтэрэ куорсун түүтүн курдук синньигэс өлүүкэлэргэ хас да төгүл тырытталаммыттар. МАА ССЭҮү
Куттаммытын да, ыарыылаахтык эмсэҕэлэммитин да умнан кэбистэ — саҥа хоту ыстанна. Лааҥкыны, аабылааны үрдүнэн. Таҥаһа эрэ тырытталанара иһиллэр. В. Санги (тылб.)
2. көсп. Кыйаханан, кыыһыран сирбиэтэн (үксүгэр солуута суох). ☉ Раздражаться, нервничать (обычно без веского основания)
Биирдии ыстатыйа аайыттан итинник тырытталанар буоллаххына, хайа, доруобуйаҥ, ньиэрбэҥ даҕаны алдьанан бараарай? В. Яковлев
Мин кыратык эмэ истэхпинэ даҕаны [кэргэним] атын дьахталлар курдук мээнэ тырытталана, этиһэ-охсуһа сылдьыбат. «ХС»

туохт.
1. Тырыттан хаал (хол., таҥас, илим). ☉ Изорваться, превращаться в лохмотья (об одежде, рыболовных сетях и т. п.)
Ырбаахыта күнүнэн илдьирийэн хаалар. Амма Аччыгыйа
Абдуркулла ыстаанын ньилбэгэ илдьирийэн хаалан, баатата оронон түһэн, суор сиэбит сэмнэҕин курдук, кэннигэр соһулла сылдьар. Эрилик Эристиин
Таҥас-сап туома илдьирийэн, бытырыыс ойбут, сирэй-харах да сууллубатаҕа ырааппыт быһыылаах. Н. Заболоцкай
2. Уһуннук, элбэхтик туттууттан эбэтэр күүстээх охсууттан туһаттан тахсар гына алдьан. ☉ Приходить в негодность (от долгого употребления или сильного удара)
Вахтеревтар уонна Сахаров хрестоматиялара хас сирэйдэрэ барыта көрбөккө олорон ааҕар гына билиллэллэр, илдьирийбиттэрэ да бэрт. Амма Аччыгыйа
«Тур-тур, тилин», - диидии, талахтара илдьирийиэр диэри таһыйталыы сатаабыттар да, өлбүт хантан тиллиэй, тиллибэтэхтэр. Суорун Омоллоон
Кумааҕыта туттарыттан, Илиистэрэ имиллэн, Илдьирийэн бүппүттэр. Күннүк Уурастыырап
3. Аһара буһан, быһыта бара сылдьар буол (үксүн эт ас туһунан). ☉ Сильно развариваться, перевариваться
Эбиэт буһан баран илдьирийдэ, илдьирийэрин ааһан уолла, ону ааһан сойдо. Н. Заболоцкай
Ыарыһах киһилэрэ Симон Үүйэ эйэҕэс илиититтэн бүгүн миискэ аҥаара илдьирийбит куйаханы сиэбит этэ уонна төгүрүк харахтарынан кинилэргэ сымнаҕастык мичээрдии сытара. Л. Попов
♦ Этэ (этэ-сиинэ, этэ-хаана, эт-этэ) илдьирийдэ (илдьи барда) көр эт II
Тамахтара наһаа хаппыт, эттэрэ иилэн ылбат гына илдьирийбит. А. Софронов
Кини өссө да өргө диэри утуйбакка, илдьирийбит этэ нүөлүйдэ, тоһуттубут уҥуоҕа дьаралыйа, мунчаарбыт өйө-санаата эрэйдэнэ сытта. Амма Аччыгыйа
Кэмниэ-кэнэҕэс өйдөнөн кэлбитэ, суол кытыытыгар икки дулҕа икки ардыгар киирэн кыбытта сытар үһү, этэ-хаана илдьирийбитэ сүрдээх. Н. Заболоцкай