сирэй, илиис; дуйдаа, бүрүй

туохт., кэпс. Бөдөҥ буочарынан көнөтө суох, арыттаах гына тиэтэлинэн суруй. ☉ Писать крупным размашистым неровным почерком
Илиис кумааҕыга адаҥхалатан суруйбутун тэһитэ түһэн көрөттөөтө. У. Нуолур

даҕ., түөлбэ. Атаах. ☉ Избалованный, капризный
Бэл саҥа билсэр түөтэтигэр тараҥ оҕолуу атаахтаан, ити больничнай илиис буллартараары айаҕалана сырытта. Р. Баҕатаайыскай
Миигин оскуолаҕа күлэллэр — кырдьык, мин тараҥ, атаах аатырыахпын аатырабын. Н. Габышев
«Ээй, нохоо, мин көрдөхпүнэ, эн тараҥ уол эбиккин дии!» — диэбитэ Бульба. Н. Гоголь (тылб.)

даҕ. Олус бытархай уонна төгүрүк (хол., таҥас ойуута, буукубалары бэйэ-бэйэлэрин кытта олус ситимнээбэккэ эрэ суруллубут бытархай буочар о. д. а. тустарынан). ☉ Очень мелкий и круглый (напр., о рисунке горошком на ткани, о буквах — «бисером» и т. п.)
Микиитэ бытархай быдьыгына суруктарга саба түһэн буукубаттан буукубаны холботолоон ааҕан барда. Амма Аччыгыйа
Тумурова кы-ра быдьыгына буочарынан суруллубут илиис кумааҕылары арыйталаан көрдө. А. Федоров. Хабыс-хараҥа. Кремль быдьыгына курдук элбэх чаҕылхай уот сулустарынан оонньуур. ЛБС

аат.
1. Улахан уопсастыбаннай суолталаах сабыытыйалар тустарынан кылгас иһитиннэрии. ☉ Бюллетень (краткое сообщение)
1923 сыллаахха В.И. Ленин доруобуйатын туругун туһунан бырабыыталыстабыннай бүлүтүөннэр тахсыбыттара. Софр. Данилов
2. Хаһыакка маарынныыр тугу эмэ (хол., бастыҥ уопуту) тарҕатарга аналлаах бэчээттэнэр таһаарыы. ☉ Бюллетень (печатное издание)
Өрөспүүбүлүкэтээҕи сэминээрдэр итиэннэ кэмпэриэнсийэлэр ыҥырыллаллар, бастыҥ уопут бүлүтүөннэрэ тахсаллар. ГНК ТССМ
3. Быыбардыыр илиис. ☉ Бюллетень (избирательный листок)
Петр бүлүтүөннэри өрө тутан ааҕа олорон: «Чэ, оҕолор, бэйэбит аан маҥнай куоластаан кэбиһиэҕиҥ», — диэтэ. Софр. Данилов
4. Ыалдьан кылгас кэмҥэ үлэлиир дьоҕуру сүтэрбити туоһулуур быраас биэрбит докумуона. ☉ Бюллетень (листок нетрудоспособности)
Дьиэҕэ тиийэн кэлбиттэрэ, Дарыбыанабалааҕы кытта кэлсибит эдэркээн баҕайы быраас кыыс Аня Маппыыраба Симоны көрөн бүтэрбит этэ; бүлүтүөн суруйа олороро. Л. Попов

I
аат. Туох эмэ үчүгэй тосхойууга; баат, дьол. ☉ Благо, счастье; удача, фарт
Дьоллоох илиис Дьолуота үрдээтин! П. Ойуунускай
Соргута көрдөһөн көрүөҕүҥ, Дьолуота тардыһа барыаҕыҥ [булчуттар кэпсэтиилэрэ]. Суорун Омоллоон
Уол дьолуолаах табаҕайдаах булчут буолан күһүн тиигээнниир сири булларан, дьонун сыл таһааран эрдэҕэ. Далан
Биһиги икки сааһырбыт, атахпыт дьолуота бараммыт дьон, эчи, тыаспытууспут да сүрэ бэрт. Р. Кулаковскай
♦ Дьолуота (дьолуом) биллин - кыайыыны-кыайтарыыны, дьоһуннаах дьыаланы дьол-соргу, баат быһаардын. ☉ Все решит фортуна (фарт)
Кыһыл көмүс сыаҕайы Кыраҕы харахпынан Кыҥаан эрэбин... Дьоллоох илии Дьолуота биллин! Эрчимнээх эрбэх Эҕэрдэтэ биллин! П. Ойуунускай
Чэ, оччоҕо аны үс хонугунан күн кылбайа тахсыыта Барыкаа оломугар тиийээриҥ! Соллоҥноох ох дьолуота биллин! Далан
Ынах буоллар ыҥыраннын. Дьолум-соргум быата буолуо, Дьолуом биллин! - диэтэ да Дьиэтин диэки тэбиннэ. И. Чаҕылҕан
II
даҕ., фольк. Ханан да туох да иҥнигэһэ суох, килэгир, киллэм, ыраас. ☉ Без каких-л. неровностей, шероховатостей, совершенно гладкий, чистый
Муус дьолуо хонуулаах улуу дойду устун тус арҕаа диэки туманныы оргуйан бардаҕа. П. Ойуунускай
Атыыр оҕус хабарҕатын быһа баттаабыт курдук тимир дьолуо аартык таҥнары дьулуһуйан түспүт. Суорун Омоллоон
◊ Дьолуо маҥан халлаан фольк. - мэндээркэй ыраас халлаан. ☉ Совершенно чистое, без единого облачка небо
Тоҕус хаттыгастаах Добун дьолуо маҥан халлаан Туйгун дьулайыгар Ордууланан олорор Үрүҥ Аар тойон, Үрүҥ Арылы хотун диэн баар эбиттэр. Суорун Омоллоон
Туналыйа тунаарар Дьолуо маҥан халлааннаах Алааһыгым барахсан, Алаасчааным барахсан! П. Тобуруокап
Кэрэтин, дьолуо маҥан халлаан Илгийэр сиккиэр тыала. Өбүгэ саҕаттан саргылаах Саха сирин самаан сайына. И. Павлов
III
даҕ., поэт. Сыыдам, сымса туттунуулаах. ☉ Ловкий, проворный
[Сир:] Эйигин бултаатын диэммин Кылааннаахпын кылбаҥнаппытым. Дьолуо, дьорҕоот туттууланнын диэммин Дуолан кыылларбын хаамтарбытым. Н. Босиков