Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ип-

Даҕааһын күүһүрдэр формата, иб-, ил-, ин-, ит-, ир-, ич- диэн саҕаланар олохторго сыстар: ип-ибигирэс, ипилдьиркэй, ип-инчэҕэй, ип-итии, ипириэнэх, ип-ичигэс. Препозитивная усилительная форма прилагательных, присоединяемая к основам, начинающимся со слогов иб-, ил-, ин-, ит-, ир-, ич: ип-ибигирэс 'сильно дрожащий', ип-илдьиркэй 'совершенно изорванный, изодранный', ип-инчэҕэй 'мокрый-премокрый', ип-итии 'прегорячий; очень жаркий', ипириэнэх 'совсем талый', ип-ичигэс 'очень теплый'
Бэй, доҕоор, саарба барахсан суола көстөр дуу? Бу суола... ип-ириэнэх, сабыс-саҥа кэлэн киирбит. Суорун Омоллоон
Уоһа ип-ибигирэс, хараҕыттан уу-хаар баспыт, көлөһүн аллыбыт. Н. Якутскай
Илиитэ ип-ибигирэс. С. Никифоров
Кини хараҕар сапсаһархай бэрэскилэр, ип-итии кэтилиэттэр субу буруолаабытынан кэлэр курдуктар. Н. Заболоцкай
Доромоон диэн киһи кыра соҕус туруорбах дьиэтэ ипичигэс. Күндэ
Мин күндү ааҕааччыларым, бука, былыттаах ип-ичигэс наҕыл сайыҥҥы түүннэри билэллэрэ буолуо. Н. Заболоцкай
Ип-илдьиркэй таҥастаах оҕо туоталлан турар. «ХС»
Таҥаһа ип-инчэҕэй, бэйэтэ буоллаҕына бап-бабыгырас. «ХС»


Еще переводы:

боччоҕор

боччоҕор (Якутский → Якутский)

көр болчоҕор
Боччоҕор сүһүөхтэрдээх кылгас суон тарбахтарын төбөлөрө ип-илибирэстэр. Болот Боотур

имэҥирт

имэҥирт (Якутский → Якутский)

имэҥир диэнтэн дьаһ
туһ. Имэҥирдэр кэпсэтии Эмиэ төннөр айылҕаҕа, Оһох курдук ип-итии Илгийэр баччакаҕа. Р. Баҕатаайыскай
Мунньах, мөккүөр, оонньуу, биэчэр Имэҥирдэр кэмнэригэр Этиһэрбитин да таптыы Мэниктииргэ тиийэ бастыы, Биир кэккэҕэ былааһаммыт Биһи тэҥҥэ улаатабыт. Дьуон Дьаҥылы

кыталыктан

кыталыктан (Якутский → Якутский)

туохт. Чэпчэкитик, түргэнник хамсан. Легко, быстро двигаться, порхать
[Эбэбит] эчи ол саҕанааҕытын көрбүт киһи, кыталыктанан түһэн кыраһыабай, быһый, күүстээх да эбитэ буолуо ээ! Д. Апросимов
Виката кыталыктанан киирэн ип-итии чэй кутан биэрэр, сып-сылааһынан сыллаан ылар. Э. Соколов

үтэйис

үтэйис (Якутский → Якутский)

үтэй диэнтэн холб. туһ. Ыарахан дьылҕалаах дьоннору Ытыктыы саныыбын..
Ытыктыы саныыбын Ыраас дууһабар олору Кэрэйсэ, үтэйсэ барбакка, Кэтэмэҕэйэ суох киллэрэр буоламмын. С. Тарасов
Кыараҕас, ип-итии балаҕан. Суол салгымтыатын, сылаатын үтэйсэр күлсүү, көр-нар кэпсэтии күөдьүйэ түстэ. Н. Заболоцкай

эгдэт

эгдэт (Якутский → Якутский)

эгдэй диэнтэн дьаһ
туһ. Дойдубун …… көрө охсуох баҕам түөһүм иһин хайдах эрэ бүтүн бэйэбин өрө эгдэтэр ип-итиинэн толорбута. П. Аввакумов. Ньукулааскы уолу көтөҕөн эгдэтэн таһаарда: «Сүгэбин дуо?» А. Сыромятникова
Оо, үлэ, эгдэтэнкөтүтэн, Эйигиттэн дуоһуйуу ылабын. Р. Баҕатаайыскай

айыыһыттан

айыыһыттан (Якутский → Якутский)

туохт., эргэр. Оҕону төрөт, төрөө. Родить, разрешаться (дочерью или сыном)
[Ыстаарыһын кулуба:] Кинээһиҥ талаҕын анныгар алта ыйдаах оҕонон айыыһыттаммыт дьахтар эн дуо? Эрилик Эристиин
«Бу хайдах айыыһыттанаары гыммыт курдуккунуй?» — Кириллин Кыыс Хотуну моонньуттан кууста уонна кулгааҕар ип-итиинэн тыыммахтаата. А. Сыромятникова

бүрү-

бүрү- (Якутский → Якутский)

Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, бү- диэн саҕаланар олохторго сыстар: бүрү-бүттүүн, бүрү-бүччүм. Препозитивная усилительная частица прилагательных, присоединяемая к основам, начинающимся с бү-: бүрү-бүттүүн ‘все без исключения’, бүрү-бүччүм ‘укромнейший’
Балааккаҕа ыҥырдылар. Киирбиппит — ип-ичигэс, бүрү-бүччүм. В. Миронов
[Баай Барыылаах:] Бүрүбүттүүн, бары баччыын, Аһаан-сырҕаан туруҥ эрэ, Тойон эһэлэриэм!!! Һа! Һа! Һа!.. Өксөкүлээх Өлөксөй

бүрүннэри

бүрүннэри (Якутский → Якутский)

сыһ. Көстүбэт гына, тумнары (сап). Наглухо, с головой (накрыть)
Тогойкин тохтуу түһэн, көрөн турбахтаан баран, былааты ылан бэрт сэрэҕинэн Соловьева төбөтүгэр бүрүннэри ууран кэбиһэн ааста. Амма Аччыгыйа
Икки хараҕын көстүбэт гына, төбөтүн бүтүннүү ыга кэлгийэн кээспиттэрэ, ип-итии баҕайы чугууну бүрүннэри кэтэппит курдук. Н. Якутскай
«Тукаам, аатыҥ кимий?» — диэн оҕонньор, кыыһы кумуйан бүрүннэри саба-саба, ыйыппыта. Дьүөгэ Ааныстыырап

дугуҥнаа

дугуҥнаа (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Тугу эмэ гынаары гына-гына тохтоо. Намереваться, порываться делать что-л. (но остановиться из-за нерешительности)
Алексей кыраасканы ылаары дугуҥнаан баран, илиитин кумуна тутунна. А. Сыромятникова
Даайыка саһыл тыһа саҕынньаҕы Доҕолоҥ кыыска кэтэрдээри дугуҥнуу турда. «ХС»
Кырдьаҕас суор эдэркээн уол ип-итии уот хаанын иһэ охсоору, хаарга түһэн, дугуҥнуу турда. «Сахаада»

куруһуок

куруһуок (Якутский → Якутский)

аат. Үлэ таһыгар тугунан эмэ бииргэ дьарыктанар дьон бөлөҕө. Кружок (напр., литературный)
Литературнай куруһуок. Үҥкүү куруһуога. — Андрей устудьуоннар ортолоругар социал-демократическай куруһуогу тэрийэн, Кавказка көскө ыытыллыбыта. Эрилик Эристиин
Куруһуокка К.Г. Неустроев бэйэтин биир дойдулаахтарын Ф.И. Губкины, И.П. Бурнашеву таһынан нуучча, бурят дьонноро эмиэ тардыллыбыттара. П. Филиппов