разг. истощённый, худой (о скоте).

тощий, худой, истощённый; ырыган суөһү тощий скот.

хиреть, худеть, сохнуть (от недоедания, плохого ухода —о ребёнке, молодняке скота); буомурбут торбос истощённый телёнок.

даҕ., кэпс. Дьүүкэрбит, дьүүкэ. ☉ Исхудалый, истощённый (о животном)
Ситэ төлөһүйбэт салбыраҥ кырсалар …… үһүс кылаастаахтарынан ааҕыллаллар. АВЛ ГСФ

даҕ. Куурбут-хаппыт, кураҥхарбыт. ☉ Истощенный, оголодавший, иссушенный
Суостуганнаах-суодаллаах Субу кураҕай дойду Суолун иччитин Сыалааҕынан сыһааҕырта …… Аһарыаҕа дии санаата. П. Ядрихинскай

даҕ., эргэр. Ырбыт-сылайбыт, мөлтөх, күүһэ эстэ быстыбыт (көлө туһунан этэргэ). ☉ Слабый, изнурённый, истощённый (о тягловой скотине)
Өлүкү ат. Өлүкү оҕус. ПЭК СЯЯ

костный мозг; силии оҕус = извлечь костный мозг (считается лакомством) # силиибэр киирдэ я замёрз до мозга костей; силиитэ биллибэт а) худой скот (убойный); б) постное мясо; силиитэ биллэр а) скот средней или ниже средней упитанности (убойный); б) постное мясо; силиитэ быстыбыт крайне истощённый (об упряжном животном).

1. даҕ. Аһылыга суох буолан, олус ырыган, быстар көтөх (сүөһү туһунан этэргэ). ☉ Исхудавший, истощённый (о скоте)
   [Аллараа дойдуга] Сутука хара Сутаакы бэйэлээх Сутбээгэй торбостоох эбиттэр. П. Ойуунускай
   Онтон-мантан сутаакы сүөһү курдук үнүөхтэһэн, сирэйдэрэ эргэ тордох буола дьүдьэйбит-дьаакырбыт дьон мустубуттара. А. Сыромятникова
   Аччык, ырыган, сутаакы сибиинньэлэр ханнык аанньа төрүөҕү биэриэхтэрэй? В. Протодьяконов
2. аат суолт., эргэр. Аһа-үөлэ суох буолан өлөөрү гыммыт киһи; олус дьадаҥы киһи. ☉ Человек, истощённый, измождённый голодом; очень бедный человек
   Мин аспар-үөлбэр туора тотоҥҥут арахсыбыккыт буолбат дуо. Аны эһигини, сутаакылары, кытары кэпсэппэт да инибин. А. Софронов
   Бука, элбэх сутаакылар, дьаарайа дьадайбыттар, мээрэй бурдукка тиийэ соролоһор умнаһыттар Амма быйаҥынан өллөйдөнөн …… элбэхтик быыһаммыттараөрүһүммүттэрэ буолуо. «ХС»

1) падать, упасть, валиться; мас охтубут дерево упало; иҥнэн оҕут = упасть, зацепившись за что-л., наткнувшись на что-л.; споткнуться и упасть; 2) пропадать, гибнуть, погибать; ойуурдаах куобах охтубат погов. заяц в лесу не пропадёт; 3) свалиться (в результате тяжёлой болезни); 4) доходить до крайнего истощения; дохнуть, околевать (о животных); охтубут таба крайне истощённый олень; охтон өлбүт сүөһү дохлая скотина.

аат., кэпс. Кырдьан, туһатыттан тахсыбыт, дьүдьэйбит киһи эбэтэр сүөһү. ☉ Одряхлевший или истощенный человек, скот
Киһи аатыттан ааспыт күүкүллэ, күлбүһэх буолан хаалбыт этим. Н. Босиков
Кырдьыгынан эттэххэ, маны [аҕабыыт атын сиэлиитин] кини күүкүллэ буолбут «Пруопаана» сүүрүүтүнэн даҕаны ситиэ суох. Эрилик Эристиин
Мин кырдьаҕас күүкүллэбин — миэхэ ойох да, оҕо да суох. Оттон атас-доҕор туһунан этэ да барыллыбат. К. Паустовскай (тылб.)