межд. ишь ты; ишь какой.

межд. выражает изумление, порицание ишь ты, фу ты; ээйиис , биэрбэппин ! ишь ты, не дам!

частица модальная, выражает презрительно-раздражённое отношение говорящего к кому-чему-л.: ырыалаах баҕастаах ! ещё и поёт!; тапталлаахтар баҕастаахтар ! ишь какие, ещё влюбляются!; ыттаах баҕастаах ! ещё и с собакой!

саҥа алл. Саҥарааччы уордайыытын, кыбдьырыныытын көрдөрөр. ☉ Выражает гнев, раздражение говорящего (ишь ты, смотри-ка, ишь какой)
Маны көр, бултаспытын! А. С ыромятникова. Маны көр, кинилэри бэлэм каретаҕа тиэйэ сырыт. Буор босхо! П. Степанов
«Маны көр, миигин сиэри малаҥнаан эрдэҕэ дии», — Хобороос эмискэ тымтан барда. «ХС»

саҥа алл. «Көр эрэ, көр эрэ маны» диэн суолтаҕа сэмэлээһиҥҥэ, сөҕүүгэ туттуллар. ☉ Употребляется для выражения укоризны, удивления в значении «ишь ты, ишь какой, вот какой»
Ар-дьаалы оҕолор, бу дьахтар талбытын саҥаран эрдэҕин, хайа онно барар соло-билэ? А. Софронов
Туох кулубата кэлэр үһүө. Ар-дьаалы, куттаан эрдэҕин көр! Амма Аччыгыйа
Ардьаалы, туох ааттааҕын кичэмэлээбит сылгылара буоллаҕай? Күннүк Уурастыырап
Ар-дьаалы, сирэй да сирэй, харах да харах, чолбодуйан түһэн. Эрилик Эристиин

саҥа алл. сыһыан холб. Саҥарааччы уордайыытын, абаккарыытын утарсар дэгэттээх көрдөрөр. ☉ Выражает гнев, негодование говорящего с оттенком возражения и противодействия (как бы не так! Ишь ты!)
Эйигин сирдьитинэн көрдөһүөм суоҕа. Көр эрэ маны! Суорун Омоллоон
— Көр эрэ маны, биллэрэн иһиэхпит! Н. Туобулаахап
— Көр эрэ маны! Ууну охсон баҕаны куттаары гыммыт. Кэпсэтэн иһиллиэ. С. Ефремов
— Көр эрэ маны! Туохтарын эрэнэр ыттарый? «ХС»

сыһыан эб. Саҥарааччы уордайар, абаккарар, сэниир, сиилиир сыһыанын көрдөрөр (өссө). ☉ Выражает раздражение, возмущение, гнев, презрение, осуждение, неодобрительное отношение говорящего (вот ещё, ишь какой, смотри-ка)
«Хорум, уоруйахтаа эрэ дьиикэй, сирэйгин быһыам», — диэбитинэн Арыпыана утары моһурҕайданан кэллэ. Амма Аччыгыйа
Хорум, тыл аахса тур, чугаһыҥ буоллар атыннык чуубурҕатыам этэ. М. Доҕордуурап
ср. араб. харам ‘запрет’

Пекарский:
своеволие, воля, произволение, свобода; бэйэтэ дьаалыытынан сылдьар живет по своему желанию (произволению); обургу дьаалыы изрядный по величине; күтүр дьаалыы! (человек по отношению к абааһы ) страшилище! улуу дьаалыы гордый, гордец, Л. ; ама дьаалыы, кини куотуо дуо? может ли быть, чтобы даже он ускользнул? эр дьаалыы! ишь, какой (молодец)! эр дьаалыы, эт татай! - восклицание удивления, граничащего с благоговением, перед каким-нибудь молодецким поступком;

дьаалыытынан по своему произволению дьаалыытынан көмөлөстө по своему почину (пожеланию), без упрашиваний, помог

1) смотреть, глядеть; наблюдать что-л., за чём-л.; видеть что-л.; түннүгүнэн көр = смотреть в окно; киинэни көр = смотреть кино; тобулу көр = смотреть пристально; утары көр = смотреть прямо; таптыы көр = а) смотреть с удовольствием; б) облюбовать; үйэтигэр элбэҕи көрбүтэ он много видел на своём веку; көҕөрбүтүн көрүмэ — үүнээйитэ билиэҕэ погов. не смотри, что зелено—по урожаю увидим (соотв. цыплят по осени считают); 2) присматривать, ухаживать; ыарыһаҕы көр = ухаживать за больным; бэрээдэги көр = смотреть за порядком; 3) терпеть, испытывать; кыһалҕаны көр = терпеть нужду; 4) в сочет. с деепр. на =ан осн. гл. выступает в роли вспомогательного гл. со значением пробовать, пытаться, сметь; амсайан көр = попробовать на вкус; кэтэн көр = попытаться надеть (на себя); примерить (на себя) что-л.; этэн көр = попытаться сказать # көрөн баран чыпчылыйыах бэтэрээ өттүнэ в мгновение ока; көр эрэ маны межд. ах, ты, ишь ты; смотри(те)-ка на него; көр эрэ маны, өссө кини сөбүлэспэт! смотрите-ка на него, он ещё не соглашается!

саҥа алл. сыһыан холб.
1. Сөҕүүнү, дьиктиргээһини көрдөрөр. ☉ Выражает изумление, удивление говорящего (смотрящего)
— Көр эрэ, бу турар оту тосту үктүө суохха айылаах Толяҥ бойобуойун! Софр. Данилов
Көр эрэ, итиччэ акаары баҕайы син онуманы эргитэр эбит дии. А. Сыромятникова
— Көр эрэ, сүүнэ киһи эбиккин! «ХС»
2. Саҥарааччы үөрбүтүн көрдөрөр. ☉ Выражает радость говорящего (смотри-ка)
«Ньукууһа даа? Көр эрэ», — оҕонньор наһаа үөрбүтэ буолан олоро түстэ. Амма Аччыгыйа
— Көр эрэ! Оҕом көлөһүннээх киһи буолан, арааһы аһаан эрдэхпин! Амма Аччыгыйа
Көр эрэ, бу оҕом бултуйбутун! «ХС»
3. Саҥарааччы уордайыытын, кыыһыран быыппастыытын көрдөрөр. ☉ Выражает гнев, возмущение говорящего (ишь ты! Вот еще что!)
— Көр эрэ, бу сараһыҥҥын, аны аһатымаары гынна дии. Суорун Омоллоон. — Мин эбитим буоллар, өстөөх киһибэр, дэлэҕэ да тириибин сүлэн биэрбэт буоллаҕым! Көр эрэ, өссө! И. Семенов
4. Саҥа аллайар дэгэтэ суох кэпсэтээччи болҕомтотун тардыыны көрдөрөр. ☉ Выражает привлечение внимания собеседника без междометного оттенка (слушай, понимаешь)
— Көр эрэ, киһиэхэ олоҕор бириинсип диэн баар буолуохтаах. В. Яковлев
— Көр эрэ, таптыыгын дуо? А. Сыромятникова
— Көр эрэ, Ылдьаа, били эн табаарыһыҥ, биһиги Сэмэммит, алта куораты босхолуурга сылдьыһан баран, сэттиһигэр тиийэн өлбүт. Д. Таас