Якутские буквы:

Якутский → Русский

иһинээҕитэ

содержание, оглавление (книги).

иһинээҕи

находящийся внутри, внутренний; дьиэ иһинээҕи дьон люди, находящиеся внутри дома, в доме.

куорат иһинээҕи феде-ральнай суолталаах сир-уот

внутригородская территория города федерального значения

Категория: Местное самоуправление

Якутский → Якутский

иһинээҕитэ

аат.
1. Туох эмэ иһигэр баара (хол., туох эмэ иһигэр баар мал-сал). ☉ Содержимое
Суумкатын иһинээҕитин хостоото. Н. Габышев
2. Кинигэ бастарын, разделларын, чаастарын испииһэгэ. ☉ Содержание, оглавление (книги). Бу кинигэ иһинээҕитэ быстан хаалбыт.  Иһинээҕитэ. Инники ыстатыйа - ССРС Үрдүкү Сэбиэтин быыбара... «Ленин с.»

иһинээҕи

даҕ. Туох эмэ иһигэр баар. ☉ Находящийся внутри чего-л., внутренний
Уу иһинээҕи оттор бука барылара, муус оҕуруо кыаһааннанан, талбааран тураллар эбит. П. Ойуунускай
Онтон эмискэ хотонун иһинээҕи ынахтарыгар санаата эриллэ түстэ да, хайа да ынаҕын туттуон булбата - барыларын сүрдээхтик аһынна. А. Софронов
Сиидэрэп оннугар баран иһэн, алҕас ыт атаҕын быһа үктээбит. Онон дьиэ иһинээҕи дьону барыларын уһугуннарбыт. Күндэ
«Хара түөкүттэр! Сиртэн көстүмүнэ сылдьан тоҕо мин садпар киирэн уордугут?» - диэн баран куул иһинээҕи аҕыс дьаабылыканы муостаҕа сүөкээн көрдөрдө. Эрилик Эристиин

Еще переводы:

content

content (Английский → Якутский)

иһинээҕитэ

оглавление

оглавление (Русский → Якутский)

сущ
иһинээҕитэ

оглавление

оглавление (Русский → Якутский)

с. иһинээҕитэ; оглавление книги кинигэ иһинээҕитэ.

содержимое

содержимое (Русский → Якутский)

с. иһинээҕитэ, угуута, иччитэ; содержимое ящика дьааһык угуута.

содержание

содержание (Русский → Якутский)

с. 1. (действие) тутуу, харайыы, иитии; содержание дома в чистоте дьиэни ыраастык тутуу; 2. (довольствие, деньги) ас-таҥас, харчы; получить месячное содержание ыйдааҕы аскын-таҥаскын ыл; 3. (сущность, смысл) ис хоһоон; содержание доклада дакылаат ис хоһооно; 4. (количество) (туохха эмэ туох эмэ) төһө баара, төһө -лааҕа; содержание сахара в свёкле сүбүөкүлэ төһө саа-хардааҕа; 5. (оглавление) иһинээҕитэ; содержание журнала сурунаал иһинээҕитэ.

тугул

тугул (Якутский → Якутский)

аат. Сүөһү, кыыл туйаҕын эбэтэр муоһун иһинээҕитэ. ☉ Внутренняя часть когтя, копыта или рога скота, животного. Ынах муоһун тугула
ср. халх. тугалме ‘корень рога’, тат. диал. тукал, кирг. токул, казах. токал ‘комолый, безрогий’

internal

internal (Английский → Якутский)

ис, иһинээҕи

кыараҕастый

кыараҕастый (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Иэн, сабардам өттүнэн аччаа (сарбыллан эбэтэр иһинээҕитэ туолан). ☉ Уменьшиться по площади, в объеме (при заполнении чем-л.), стать тесным
Кэҥэс соҕус хос эрээри дьааһык үөһэ дьааһык, куул үөһэ куул бүөлээбит буолан кыараҕастыйан көстөр. Софр. Данилов
Сааскы сынньалаҥ буолан, оройуоҥҥа үөрэнэр оҕолор кэлбиттэр. Киэҥ кулууп кыараҕастыйбыкка дылы. А. Федоров. Сүөһү мэччийэр сирэ кыараҕастыйбыта, үгүс сайылыктар ууга устубуттара. «Кыым»
△ Синньээ, кэтитинэн улам кыараан бар. ☉ Стать у´же, сузиться
Оттон кырсаны бултуурбар мэнээктээбит, тохтообут сиригэр хаар бугулу оҥоробун. Ол бугулбут маҥнай киэҥ, онтон кыараҕастыйар, хорооннуубун. «Кыым»
Онно аартык улам кыараҕастыйар, суорба таастар улам күөхтүйэллэр, ынырыктыйаллар. М. Лермонтов (тылб.)
△ Куччаан, сөп түбэспэт, баппат буол (таҥнар таҥас туһунан). ☉ Стать у´же, стеснять движения (обычно об одежде и обуви)
Рак улаатан истэҕин аайы сөп буола-буола, эргэ хаҕа кыараҕастыйар. ББЕ З
Оччотооҕуга мин чоройо улаатаммын, таҥаһым элээскэтэ тартайан, кыараҕастыйан, күлүү-элэк оҥостооччулар. С. Тока (тылб.)
2. көсп. Тиийиммэккэ-түгэммэккэ ыарахан балаһыанньаҕа киир, кыһалҕалан. ☉ Оказаться в бедственном положении, испытывать нужду
Дьокуускайтан биһиэхэ ас-таҥас өссө да кэлэ илик ээ. Быыска ылларан бэйэбит кыараҕастыйан олоробут. Пьесалар-1956.
3. көсп. Куччаа, тутахсый, кыараа (хол., туттуллар эйгэтэ). ☉ Сузиться, ограничиться (напр., о сфере употребления чего-л.)
Мэлдьи аҥаардас саҥа чаастарын эрэ быһаартарыынан муҥурданыы түмүгэр грамматическай ырытыы практическай суолтата кыараҕастыйыан сөп. СОТТҮө
Сахалар аатырбыт кэрэ, баай тылбыт туттуллар эйгэтэ кыараҕастыйда. «ХС»
♦ Көхсө кыараҕастыйда — <киэҥ> көхсө кыараата диэн курдук (көр көҕүс II)
Кууһума Кыралыырап охсуһууга соҕотоҕун хаалла. Киэҥ көҕүс кыараҕастыйда. Амма Аччыгыйа
«Айаным суолуттан туораатым дуу, хайдаҕый?» — диэн киһи муммута быданнаабытын кэннэ дьэ билиннэ …… көхсө кыараҕастыйан, тыына-быара ыгыллан барда. Н. Заболоцкай

подполье

подполье (Русский → Якутский)

сущ
иин (дьиэ иһинээҕи)

приусадебный

приусадебный (Русский → Якутский)

прил. уһаайба иһинээҕи; приусадебный участок уһаайба иһинээҕи учаастак.