прил. каракуль; каракулевый воротник каракуль саҕа.

пачкотня, каракули; грязная работа; баачахай сурук каракули.

ж. баачахай сурук; писать каракулями суруйан баачахайдаа.

сыһ. Ыйанан хамсыы сылдьар курдук, салыбыраччы. ☉ Болтаясь, качаясь, подрагивая (о чём-л. лёгком, мягком)
Эргэрбит каракуль бэргэһэтин кулгаахтарын икки өттүнэн налыбыраччы т үһ э р б и т …… к иһи: «Миэстэ суох ылбаппын», — диэтэ. Далан

аат. Былаат иһинэн төбөҕө уурунар күндү түүлээҕинэн (үксүн буобуранан) тигиллэр (баархат, сукуна оройдоох), дьахтар кулгааҕа суох мааны бэргэһэтэ. ☉ Женская шапочка из дорогого меха (обычно из бобрового) с матерчатым верхом, без ушей, которую носят под платком
[Куорат кыыһа] Саарба талыыта Сааппыска бэргэһэтин Саалынан саба ылларда. Өксөкүлээх Өлөксөй
Оҕуруолаах айахтаах Оһуордаах үтүлүгүн, Сааппыскатын таһынан Саал былаатын, Сиэдэрэйдии турбакка, Сиэркилэҕэ кыһаммакка, Тала-сирэ барбакка, Таҥнан кэбистэ. Болот Боотур
[Валентина] бороҥ каракуль сааппыската кыҥнары түспүт, иҥин хаана быһытталаммыт, …… эмискэ тырыбынаҕа баар буола түспүтэ. Г. Николаева (тылб.)

дьүһ. туохт. Көнөтүк буолбакка бүк-тах баран эриллэн үүн, оннук үүммүт көстүүлээх буол. ☉ Расти (виться), быть в завитках, кудрях, кудрявиться (о волосах и зелени)
Кини …… будьуруйбут саһархай баттахтаах саха ийэтиттэн хаана суох, нуучча киһи этэ. Эрилик Эристиин
Киһитэ эмиэ сонун будьуруйбут каракуль саҕатын туруоран баран …… саҥата суох нүксүлдьүйэр. П. Аввакумов
△ Эриллэн үүммүт киһи баттаҕын эбэтэр туох эмэ түүтүн быһыытыгар майгыннаа, оннук көһүн. ☉ Напоминать своим видом пышные кудрявые волосы, кудрявиться (напр., о клубящемся дыме)
Өйүм-санаам барыта буруо курдук өрө будьуруйан тахсатахса икки чабырҕайбын анньыалаан эрэр. П. Ойуунускай
△ Олус көп, хойуу буолан будьуруйан көһүн (хол., түүнү, от-мас сэбирдэҕин, мутукчатын этэргэ). ☉ Иметь очень густой, пышный вид (напр., о шерсти, деревьях)
Балачча будьуруйбут бэс маһынан саба үүммүт очумаас-чочумаас үрдүк хайалар өрүһү икки өттүнэн субуруччу сэлэлээбиттэр. «ХС»

сыһ.
1. Саба түһэр гына, тугу эмэ сабар гына. ☉ Так, чтобы нависало над чем-л. (надевать, натягивать)
Бу сонунан сабыччы кэбис. ПЭК СЯЯ
Сабыччы кэт. ПЭК СЯЯ
Уһаарба Уйбаан бэргэһэтин сабыччы түһэрэн, умса нөрүйэн миин иһэн сыпсырыйа олороро. И. Федосеев
Каракуль кубааҥкатын хааһыгар диэри сабыччы кэтэн кэбиспит. М. Шолохов (тылб.)
△ Хаастаргын, халтаһаларгын аллара саба түһэрэн. ☉ Нахмурив брови, с набрякшими веками
Сабыччы түспүт халтаһалаах, ыйаастыгас кыараҕас харахтаах, суптугур сэҥийэлээх сирэйэ ньолооруҥнаата. И. Никифоров
Николай хааһын сабыччы туттан, биир сиргэ турда. А. Сыромятникова
Кокоринов халтаһаларын сабыччы түһэрэн, иннин диэки сып-сытыытык көрөр. А. Фёдоров
Көп хаастарын сабыччы тутунна. П. Филиппов
2. Хараххын кыаратан, симиличчи, быһыччы (көр, одуулаа). ☉ Щурясь, прикрыв веками глаза (смотреть)
Түннүгүнэн тыган турар күн уотуттан хараҕа саатан, сабыччы көрөн олордо. Амма Аччыгыйа
Уһун кыламаннарын аннынан үчүгэй баҕайытык сабыччы көрүтэлиир. Георг. Васильев
Хараҕын сабыччы көрүтэлии-көрүтэлии саҥаран хобдьоордо. В. Протодьяконов
♦ Сабыччы тутун — кыыһырбыт, уордайбыт көрүҥнэн. ☉ Нахмуриться, насупиться, помрачнеть
Туоҕа Баатыр уордаахтык сабыччы туттубута, тугу эрэ суостааҕы этээри өгдөҥнөөбүтэ. Далан
Миитэрэй кэнникинэн саҥатаиҥэтэ аҕыйаан, сабыччы туттан сылдьар идэлэннэ. Н. Түгүнүүрэп
Сабыччы туттан хостон-хоско төттөрү-таары хаамыталыы-хаамыталыы, тугу да аһаабакка сырытта. А. Чехов (тылб.)