тыаһы үт. туохт.
1. Тугу эмэ (үксүгэр тимири) аалан кыычырҕас, хатан тыаһы таһаар. ☉ Производить резкие скрипучие звуки при трении металла о металл
Дьиэ иһигэр оҕонньор быһаҕын буруустаан кикирийдэ. Болот Боотур
Күнү быһа хотуургун аалан кикирийэ тураары гынаҕын дуо? И. Гоголев
[Баһылай] тимир оһох иннигэр икки өттүнэн биилээх үҥүүтүн буруустаан кикирийэ олорор этэ. Л. Попов
2. Тугу эмэ олус кыһаллан, сыралаһан, аралдьыйбакка оҥор. ☉ Делать что-л. с большим прилежанием, целеустремленно, сосредоточенно
Скрипицын тойон тугу да саҥарбатаҕа. Дьааһык курдук оҥоһуулаах мас холбукаттан лоскуй кумааҕыны ылан …… тугу эрэ суруйан кикирийбитэ. Н. Якутскай
Бу тухары кини киһи киирбитин билбэтэ даҕаны... Оннук үлүһүйэ үлэлээн кикирийэ олорор эбит. С. Федотов
[Николай Самсонович] Эрэдээксийэҕэ куруутун хаһыат матырыйаалын оҥорон кикирийэ олорорун көрөр буолуллара. «Кыым»
△ Тугу эмэ кичэйэн, кыһаллан ыраастаа, сууй-сот. ☉ Чистить, мыть что-л. тщательно, до блеска
Муся таапачыка ойутан аҕалла: «Бу таапачыканы анньын. Соҕотох буолан, кири-хаҕы кыайан кикирийбэппин». Суол т. Өстөөх сыта суох буоллун диэммин, дьиэбин сууйан-сотон кикирий да кикирий. КИ АДББ
ср. др.-тюрк. кик ‘точить, наводить остроту’
Якутский → Якутский
кикирий
кикирий-хахырый
туохт. Сыралаһан, кыһаллан туран элбэхтик үлэлээ. ☉ Усердно, старательно трудиться над чем-л. [Татаринов] эдэр сааһыттан …… уһанан күөрдэ күпсүйбүт, кыһата кытыастыбыт, кикирийбит-хахырыйбыт ахан киһи. ПДН ДьХ
[Г. Нынныров] хас киэһэ ахсын, чаһы курдук, суруйан кикирийбитинэн-хахырыйбытынан барар. «Кыым»
Якутский → Русский
кикирий=
производить трением скрипучий, визгливый звук; тереть с шумом; аалан кикирий= подпиливать что-л.
Еще переводы: