Якутские буквы:

Якутский → Русский

килиин

1) клин; килииннэ киллэр = вшить клин; ср. киллэһик; 2) колун (топор).

Якутский → Якутский

килиин

аат.
1.
ытаһа диэн курдук. [Анньыыга анаан] сорох хас да кырыылаах эбэтэр төгүрүк луом тимири харандаастыы уһуктуур. Үс муннук килиин курдук эмиэ төбөлүүр. ПАЕ ЭАБ
[Былыргы дьон туойга] уһуктаах маһынан батары баттаан, килиин (ытаһа) курдук кэрчиктэри ойуулуур буолбуттара. КФП БАаДИ
2. Уһун синньигэс, үс муннуктуу быһыылаах таҥас киллэһигэ. Клин (в одежде). Сонун сиэҕэ кыараҕас буолан, килиин киллэрэн биэрдэ. Килииннээх дьууппалаах
3. Бааһына сирин сорҕото. Клин (часть земельного угодья)
Сүөһү аһылыгар анал килииннээх түөрт хонуулаах севообороту олохтонуохтаах. ЛИК СОТҮҮүТ
Эн, баҕар, билэриҥ буолуо …… Чеплыгинтан Малиниҥҥа диэри килиин сири? И. Тургенев (тылб.)
4. Тоҥуу хаары сыҕайан суол таһаарарга анаммыт, инники өттө чумчугур, онтон сыыйа кэтириир иэдэстээх улахан сыарҕа (тыраахтар соһор). Клин (для расчистки снежной целины)
Күһүн биирдэ бульдозерынан эбэтэр килиининэн сылдьыахтарын эрэ кэрэх …… бэртээхэй суол бэлэм. НС ХСБС
Сир кыырпахтарын чиэрбэ илин уһугунан килиин курдук силэйтэлиир. ББЕ З
Килиин сүгэ — маһы хайытарга аналлаах, ытаһа курдук быһыылаах, халыҥ тимирдээх, ыарахан ыйааһыннаах сүгэ. Колун (топор)
Кууһума ас тииттэргэ хатырыктаах …… килиин сүгэнэн оҥута охсон, киһи сирэйдэрин оҥортообута. Күннүк Уурастыырап
Таймаар модороон уктаах молуой курдук улахан килиин сүгэтин сүкпүт. «ХС»
ср. русск. клин, клинчатый топор


Еще переводы:

колун

колун (Русский → Якутский)

м. хайытар сүгэ, килиин сүгэ.

бүттэс

бүттэс (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Мас хайытар сүгэ, килиин сүгэ. Топор-колун.

киллэһик

киллэһик (Якутский → Русский)

вставка, вшитый клин; этэрбэс киллэпигэ клин для торбасов; ср. килиин 1.

бэдилиэс

бэдилиэс (Якутский → Якутский)

аат., тут. Дьиэ эркинин бэрэбинэлэрин бөҕөргөтөр мас килииннэр. Деревянные клинья, скрепляющие бревна стен
Истиэнэ бэдилиэһэ. ПЭК СЯЯ

клин

клин (Русский → Якутский)

м. 1. килиин, ытапа; вбить клин ытэһа-та саай; 2. (в платье) киллэһик; вшить клин киллэһиктэ тик; 3. с.х. килиин; озимый клин күһүҥҥү килиин; 4. в знач. нареч. клином килииннии, суптугур; борода клином суптугур бытык; # свет не клином сошёлся погов. сир-дойду манан бүппэт, тыа ыллыктаах, уу оломноох, хайа аартыктаах; куда ни кинь — всё клин погов. кэлэр сир кэлии үүтэ, барар сир баҕана үүтэ буолла.

передача клиноременная

передача клиноременная (Русский → Якутский)

килиин курдаах бэримтэ, тиэрдии, тиэрдээччик (хаамтарар баал эргийэр хамсааһынын атын баал бытааннык эбэтэр түргэнник эргийэр хамсааһыныгар кубулутар тиэрдээччи. Кура мунур кили-ин а. э. трапеция курдук туора быһа охсуулаах.)

сүгэ

сүгэ (Якутский → Русский)

топор; килиин сүгэ колун; тэрээк сүгэ плотничий топор; сүгэ уга топорище; сүгэ кыайбатаҕын сүбэ кыайар посл. где не возьмёт топор, там возьмёт смекалка; сүгэ түһүөр диэри дүлүҥ сынньанар поел. пока топор опускается, бревно отдыхает.

зубило

зубило (Русский → Якутский)

ыһыы (металы бысталыырга, чорбохторун быһыта охсорго, ньууругар суол (канавка) таһаарарга о.д.а. үлэҕэ аналлаах килиин курдук биилээх механическай эбэтэр илии инструмена. Сыбааркалаан оҥоһуллубут дэтээллэр араас дьиэктэрин, сииктэрин Ы-нан эмиэ ыраастыыллар.)

килииннэн

килииннэн (Якутский → Якутский)

туохт. Килиин көмөтүнэн ыраастан (суол туһунан). Быть расчищенным при помощи клина
Өрүһү бата килииннэммит массыына суолун биллэр-биллибэт өҕүллүүлэрин начаас ыккардыгар сабыта үктээн …… «МАЗ» бөһүөлэктэн ыраатан истэ. П. Чуукаар

кэтис

кэтис (Якутский → Якутский)

кэт диэнтэн холб. туһ. Сэрииһит сиэрэй синиэлин кэтиспит, Эрэйи эҥээринэн бииргэ тэлиспит Эдэр сааһым эрэллээх доҕотторо. Софр. Данилов
Аал курдук Анньыһа түстүлэр, Килиин курдук Кэтиһэ түстүлэр [бухатыырдар]. С. Васильев
[Лойко Зобар] хата быһаҕынан кыайан кэтиспэтэҕинэ, муҥ сатаатар, ыга үөхсэн хаалара эрэбил диэтэҕиҥ. М. Горькай (тылб.)