Якутские буквы:

Якутский → Якутский

килээриччи

сыһ. Биир тэҥник килэйэн көстөр гына. До блеска. Сирэйин күн уота килээриччи сиэбит
Килээриччи көр (одуулас) — килэйбит хараххынан бытааннык анааран көр. Медленно обводить широко раскрытыми глазами вокруг
Боруукай балта кини диэки иччитэ суоҕунан килээриччи көрөн хаалла. Болот Боотур
Дьэбиннээҕинэн килээриччи Дьиэтин тула одууласта. С. Васильев
Салгыннаабыт хараҕынан ол-бу диэки килээриччи көрүтэлээтэ. «ХС»


Еще переводы:

дьэбиннээҕинэн

дьэбиннээҕинэн (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Өһөх кыһылынан, оччо быһаарыыта суохтук (көр). Багрово-красными, бессмысленными, маловыразительными (глазами - смотреть)
Оҕус аҕылаан …… үрүҥ күүгэн томторуктанар, дьэбиннээҕинэн тиэрэ-маары көрүтэлиир. Амма Аччыгыйа
Оҕонньор күүскэ арыгылаата, …… Дьэбиннээҕинэн килээриччи Дьиэтин тула одууласта. С. Васильев
2. Кырыктаахтык, тыйыстык, тымныынан хаарыйардыы (көр). Злобно, с ненавистью (смотреть)
Сүөдэр атыыһыт …… Дьиэлээх эмээхсини Дьэбиннээҕинэн супту көрдө. С. Васильев

дьэйгэҥнээ

дьэйгэҥнээ (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Икки өттүгэр иэҕэҥнээн оргууй аҕай хаама сырыт (улахан истээх суон мөдөөт киһи туһунан). Ходить, передвигаться вразвалку (о тучном, медлительном человеке с большим животом). Булт аһыттан асаһа түһээри, онно чугас хамнаска сылдьар Улдьаа Уоһук дьэйгэҥнээн, дьыйҕаҥнаан, дьоло суоҕунан килээриччи көрөн кэбиһэ-кэбиһэ Мээчиктээххэ сылдьар эбит. Н. Босиков

салбаҕыр

салбаҕыр (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Ытаан-соҥоон эбэтэр аанньа утуйбакка, олус илистэн көлбөҕүрбүт дьүһүннэн (киһи сирэйин-хараҕын этэргэ). Иметь заплаканный или невыспавшийся, утомлённый вид
[Арыгыһыттар] салбаҕырбыттарын, ыалдьыбыттарын таһынан эрэмньитэ суохтук дук-дах туттар, акаарылыы килээриччи көрөр үгэстээхтэр. Н. Босиков
[Табаарыһым] сирэйэ-хараҕа салбаҕырбыт, улаханнык аймаммыт көрүҥнээх. Г. Угаров
Сөдүөрэ ытаансоҥоон салбаҕырбыт сирэйдээх. Эрилик Эристиин
Хойут утуйан, эрдэ уһуктан сылайбытыттан сирэйэ-хараҕа салбаҕырбыт. «ХС»
2. көр саппаҕыр
2
Салбаҕырбыт санаам Салаҥнык сайҕанна. Өлбөөдүйбүт өйүм Үгүстүк үөрдэ. А. Софронов

киһитий

киһитий (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Киһилии олохтоох, киһи сиэринэн буол. Очеловечиваться, принимать человеческий облик
Айанньыт дэриэтинньиги баанньыкка дэлби сууйбут, баттаҕын, тыҥыраҕын кырыйбыт, киһилии таҥыннарбыт. Кини …… онтон ыла киһитийбит үһү. И. Гоголев
Эбисийээнэҕэ маарынныыр дьон бэрт бытааннык, мөлүйүөнүнэн сыллар усталарыгар, киһитийэн испиттэр. БИГ ӨҮөС
2. Киһи-хара буол, үчүгэй киһи буол. Стать человеком, выйти в люди
[Кытыгырас Барааччы үрүҥ Уолаҥҥа:] Хата биһигини эн өлбөт өттүбүтүнэн сүбэлиэ, киһитийэр өттүбүтүнэн кэпсиэ. ПЭК ОНЛЯ I
[Манчаары:] Ким да миигин Киһи-хара буолан, киһитийэн чэчирээ дииллэрэ биллибэт. Суорун Омоллоон
3. кэпс. Көнөн, өйдөнөн киһилии буол; сиэрдээх олохтон. Становиться порядочным, вести себя пристойно; образумиться
Ойох ыллар, баҕар, өйүн-төйүн булунан киһитийиэх этэ. П. Ойуунускай
Эрбит тойон киһитийиэҕин өйүм хоппот. Софр. Данилов
Сэриигэ ньиэрбэтин сиэтэн кэлбит оҕоҕун аһара ыгыма, Сыыйа кини да киһитийэн иһиэ дии. У. Ойуур
4. көсп. Ыарахан ыарыыттан өрүттэн, сэргэхсий. Оправиться от тяжелой болезни
Мин ити курдук балтараа ый балыыһаҕа сытан, балачча киһитийэн таҕыстым. П. Тобуруокап
Өксүөнтэй арыый киһитийэн истэ. Урут кэпсэттэххэ мэнээк килээриччи көрөн кэбиһэр бэйэтэ, ыйытыыга биир-икки тылынан хардарар буолла. «Чолбон»