Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кимиэллик

сыһ. Ис-искиттэн күүрэн, эрчимнээхтик. ☉ Возбужденно; энергично
Орлы! Соколы! — Александр Попов кимиэллик ньиргийбитинэн өрө мөхсө түстэ. Амма Аччыгыйа
[Тыраахтар] Иһиттэн кимиэллик кибиргээн, Иннинэн тоҕута дьулуйда. Күннүк Уурастыырап

кимиэл

аат.
1. Тугу эмэ (хол., итирдэр утаҕы, тиэстэни) көөнньөрөргө, көтөхтөрөргө туттуллар уһун синньигэс умнастаах эриллэн үүнэр үүнээйи. ☉ Хмель (растение)
Тэлгэһэҕэ кирилиэс утары кимиэл хаппыт лабаалара ииччэх-бааччах иилистибит бэсиэккэлэрэ турара. М. Прилежаева (тылб.)
2. Туох эмэ күүстээх көөнньүбүт сыта (тард. ф-гар). ☉ Сильный настоявшийся запах чего-л.
Сиккиэр чэбдик кимиэлинэн …… Арааһа, аҥкыйабын. «ХС»
Сөрүүн салгын хамнаан, уу кимиэлэ кэлэн, ньамах дуу, бадараан дуу сыта охсулунна. «ХС»
3. Туох эмэ күүстээх дьайыыта, тыаһаууһа. ☉ Сильное освежающее, охлаждающее воздействие чего-л.; грохот чего-л.
Тымныы уу кимиэлэ оҕуста. ПЭК СЯЯ
[Сааларын] тыастара кимиэлэ бэрдэ. В. Яковлев
4. көсп. Өрө көтөҕүллүбүт, иэйиилээх турук. ☉ Приподнятое состояние
Кимиэлинэн эдэрдэри ыһарбыт Кэмэ кэлбэтээ. И. Чаҕылҕан
2. даҕ. суолт. Сытыы, күүстээх дьайыылаах. ☉ Острый, резкий, бодрящий; убедительный, внушительный (о слове)
[Е.П. Коркин] Хатанан баран ыһыктыбакка, тыыннаах эккэ супту киирэн барар кимиэл тыллаах-өстөөх киһи буолан биэрдэ. А. Данилов
ср. русск. хмель

Якутский → Русский

кимиэл

редко вредное действие чего-л.; вредно действующий элемент в составе чего-л.; тымныы уу кимиэлэ оҕуста он простудился в холодной воде.

Еще переводы:

хлястик

хлястик (Русский → Якутский)

м. кэлин кур (синиэл, сон кэлин тардыы кура). хмелеводство с. кимиэл үүннэриитэ. хмелеть несов. разг. холуочуй, итир. хмель м. 1. бот. кимиэл; 2. (состояние опьянения) холуочуйуу, итирии (итирии туру га).

быраага

быраага (Якутский → Якутский)

аат. Дьиэҕэ-уокка кимиэли, доруоһаны, саахары, бурдугу ууга суурайан, ытыйан сылаас сиргэ туруоран көөнньөрөн оҥоһуллар итирдэр утах. ☉ Брага
Хас да сылабаары, кыра буочукалары булан, быраага оҥордо. С. Васильев

кимиритин

кимиритин (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт.
1. Суураллан сиҥин. ☉ Обрушиться под действием течения воды
Буор булгунньахтар өрүскэ кимириттэн түһэн эрэллэр. ГКН МҮАа
2. көсп. Ньиргиэрдээх хатан тыастан. ☉ Издавать громкий, гулкий, трескучий звук
[Саалара] кимириттэн, тыастара кимиэлэ бэрт. В. Яковлев

күбүргээ

күбүргээ (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт. Бүтэҥи уонна быһыттаҕас тыастаахтык охсуолаа (туох эмэ хаптаҕайынан ньыгыл эттиги охсуолуур туһунан). ☉ Бить, стучать по плотной массе, издавая глухие отрывистые звуки
Тыраахтар иһиттэн кимиэллик кибиргээн, Иннинэн тоҕута дьулуйда; Күүстээхтик күрүлүү күбүргээн, Күннүктээн күргүөмнүк хоруйда. Күннүк Уурастыырап
Көхсүлэрин тыаһа Көҥдөй уһаат курдук күбүргээтэ, Чабырҕайдарын тыаһа Чаан олгуй курдук чабырҕаата. С. Васильев

барчалас

барчалас (Якутский → Якутский)

I
барчалаа I диэнтэн холб. туһ. Кутаа уотунан өрө уһууран дьиэлэр сууллаллара, тааҥкалар хардарыта барчалаһар кимиэллэрэ, аттар хаһыҥыраһыылара, буулдьалар чыыбыгырас тыастара – олору киһи уот ортотугар сылдьан барытын быһааран, арааран өйдүөх буолбатах. А. Бэрияк
II
туохт. Үрүт үрдүгэр мырчыһын, харталас (хол., сирэй тириитэ). ☉ Покрываться морщинами, сморщиваться (напр., о коже лица)
Чыычааҕым оҕото Дьырылыы-дьырылыы сылдьыбыт бэйэтэ Сырдык сырайа сытыйдаҕа, Маҥан субата барчаластаҕа, Тэнигир тириитэ нэктэллэннэҕэ. Өксөкүлээх Өлөксөй

чыыбыгырас

чыыбыгырас (Якутский → Якутский)

I
чыыбыгыраа диэнтэн холб. туһ. «Түү мээчиктэр» …… ыарҕа, талах быыһын аайы саҥаран чыыбыгырастылар. Н. Заболоцкай
Чыычаахтар көрдөөхтүк чыыбыгыраһан кэпсэтэллэр. Н. Габышев
Чыычаахтар чыыбыгыраһаллар, ойоҕоспутугар мутукча суугунуур, сэбирдэх силигириир. А. Бэрияк
II
даҕ. Синньигэс куолаһынан быыстала суох элбэхтик саҥарар (хол., чыычааҕы, кутуйаҕы этэргэ). ☉ Чирикающий, пищащий тонким голосом много и безостановочно (напр., о птичке, мыши). Чыыбыгырас чыычаахтар
△ Быыстала суох хатаннык иһиирэргэ маарынныыр тыаһы таһаарар (хол., буулдьаны этэргэ). ☉ Издающий непрерывный резкий свист (напр., о летящих пулях)
Аптамаат чыыбыгырас буулдьата Сиэрэй синиэлин кэрбиирэ. Баал Хабырыыс
Миниистир кэпсэтэр да бокуойа суох, бөрүөтүн тыаһа чып-чыыбыгырас, киирбит киһи диэки хайыһан да көрбөт. В. Ойуурускай
Таанкалар хардарыта барчалаһар кимиэллэрэ, аттар хаһыҥырыыллара, буулдьалар быысталы биэрбэт чыыбыгырас тыастара, олору киһи …… барытын быһааран, арааран өйдүөх буолбатах. А. Бэрияк

киксэр

киксэр (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кими эмэ тэптэрэн биэр, көҕүлээ (үксүгэр охсуһууга, этиһиигэ, мөккүөргэ); кимиэхэ эмэ утары туруоран иирсээни тэрий. ☉ Подстрекать, подзадоривать; настроить против кого-л.
Акаарыны киксэрдэххэ өлөрүө да буоллаҕа дии. Амма Аччыгыйа
Ойуумсуйар иирээки киксэрдэҕин ахсын хабарҕаларыгар түсүһэр дьон ити төһө өргө иллэстилэр? Н. Лугинов
Саала иһиттэн Ыстапааны киксэрэр саҥалар онтон-мантан иһилиннилэр. И. Федосеев
2. Көлө айанын саҥаҕынан түргэтэтэн биэр, тиэтэт. ☉ Понукать, погонять
«Кытаат! Түһэн биэр!» — аппын киксэрэн туох баарбынан үөгүлүүбүн да, саҥам иһиллибэт курдук. И. Семенов. Пураама …… ньуоҕутун эһэ охсон ылаат, табаларын киксэрэн үөгүлээт, наартатыгар лап гына олорунан кэбистэ. С. Курилов (тылб.)
△ Ыты киһиэхэ эбэтэр кыылга, көтөргө түһэр курдук соруй, көҕүт. ☉ Науськивать, натравливать собак на кого-л.
Бөтөһү киксэриэх эрэ кэрэх — оннооҕор эһэни көмүллүүр ыт Хасхаан эрэйдээҕи тулутуо дуо? Далан
[Булчуттар] маҥан ыты уһун быаҕа баайаллар, ол кэннэ хаастарга киксэрэллэр. И. Федосеев
Кэмниэ-кэнэҕэс ытын дьэ сүөрэн киксэрэ-киксэрэ саарба куоппут сирин диэки тэбиннэ. Сэмээр Баһылай
3. түөлбэ. Уоту күөдьүт, уокка маста бырах. ☉ Раздуть огонь, поддать жару
Тукаам, Баһылаай, оҕонньор сотору кэлиэҕэ, оһох төрдүттэн хардаҕаста ылан уоккун киксэрэн биэр. Айталын
△ Кымыһы көөнньөр, аһыт. ☉ Заквасить, заводить кумыс
[Маҥан илгэни] Сөҥ сүөгэй аннын уутунан Кимиэлинэн киксэрэн, Ала ынах араҕас арыытынан Амтанын тупсарбыта. Саха нар. ыр. II