обман, коварство.

проявлять коварство; становиться коварным.

быть длинноногим, высоким и неуклюжим (о человеке). уодаһын коварство.

1) фольк. чудесное превращение, перевоплощение; 2) перен. хитрость, уловка; коварство; өстөөх кубулҕата уловка врага; 3) перен. притворство, каприз; непостоянство; оҕо кубулҕата детский каприз; ср. дьибилгэт .

прил. I, моҕой, эриэн үөн; змеиное жало моҕой иннэтэ; змеиный укус эриэн үөн тигиитэ; 2. перен. уодаһыннаах, албын, эриэн үөннүү; змеиная улыбка уодаһыннаах ымайыы; змеиное коварство эриэн үөннүү уо- даһын.

1) плут, мошенник; пройдоха || плутовской, мошеннический; түөкүн мэлдьэҕин эрэнэр погов. плут надеется на то, что отговорится; 2) хитрец || хитрый; лукавый; коварный || хитрость; лукавство; коварство; ааттаах түөкүн киһи он известный хитрец; түөкүн тыл лукавое слово; түөкүн быһыы коварный поступок.

1. даҕ. Көнөтө, истиҥэ суох, үөннээх, куулдьаҕалаах, кубулҕаттаах. ☉ Неискренний; хитрый, коварный, мошеннический
   Аттаахтан кымньыытын халыыр, Сатыыттан тааҕын талыыр, Албын-көлдьүн ыраахтааҕы Ар-бур тыла сатарыйда. Эллэй
   Кукаам, хоп-сип, холуннарыы Дьааттаах оҕо тапта дуу? Эбэтэр атаҕастаныы, Албын-көлдьүн таптал дуу? Баал Хабырыыс
2. аат суолт.
3. Чиэһинэйэ суох, кирдээх, түөкүннүү ньыманан тугу эрэ ситиһэ сатааһын, куулдьаҕаланыы, түөкүннээһин. ☉ Мошенничество, плутовство; коварство, обман
   Кини [ыт] хантан сэрэйиэй, албын-көлдьүн диэн тугун билиэхтээҕэр билбэтэх ордугун. Н. Лугинов
4. фольк. Ап-хомуһун, кубулҕат. ☉ Волшебство, оборотничество
   Туох албынынан-көлдьүнүнэн кыайдыҥ буолла? Мин киһи кубулҕаппынааҕар эйиэнэ орто. Ньургун Боотур

1. аат. Туох эмэ куһаҕаны, алдьархайы-иэдээни оҥорор кэтэх өс санаа. ☉ Злонамеренность, прикрытая показным доброжелательством, коварство, вероломство
   Баай иһин, барыс иһин төһөлөөх да уодаһыны, ханнык да сидьиҥ быһыыны кэрэйээччилэрэ суох. Суорун Омоллоон
   Бу тугу да билбэт, уу ньуулдьаҕай оҕолор эрэйдээхтэр, араас дьон уодаһыннарыгар киирэн биэриэхтэрэ. Далан
   Өстөөх билигин да күүстээх. Оттон уодаһына өссө бэргээн турар. ДАЛ УуУоО
2. даҕ. суолт. Куһаҕаны, алдьархайыиэдээни оҥорор кэтэх өс санаалаах. ☉ Коварный, злокозненный. Уодаһын өй
   □ Улуукан кыргыһыы Уотугар буспуттар, Уодаһын фашиһы Умсары уурбуттар. Күннүк Уурастыырап
   Уордаах илиитэ сылайда, Уодаһын санаата уталыйда. А. Пушкин (тылб.)

аат. Киһи санаатын, иэйиитин сүүйэр, баһылыыр күүс. ☉ Волшебная сила, волшебство; очарование
Айылҕа алыбын этигэр-хааныгар иҥэриммит киһи олус ыраас санаалаах буолар. И. Гоголев
Күннээх саас, мутукча тылларын саҕана, Мин таптал алыбын аан бастаан билбитим. Эллэй
Айаал дойдутугар таптала окко-маска иҥэн хаалан баран дьикти алыбынан илгийэргэ дылы. Н. Лугинов
△ Киһини сөрүүр, үктэтэр кубулҕат, албын-көлдьүн быһыы. ☉ Коварство, обман
Ити таҥас-сап, мал-баай барыта албын алып. А. Сыромятникова
Аллараа бөҕө ааҥнаатаҕына Албыннаһар алып ас, Көстүбэт бөҕө күөтээтэҕинэ Көрдөһөр көҥсү ас кини [арыгы] буолла. Өксөкүлээх Өлөксөй
△ Киһини сөхтөрөр албас, күүстээх ньыма. ☉ Эффективное, впечатляющее средство, способ
Ууттан уоту уматар Улуу алып бу эбит! С. Зверев
Биһиэхэ суох олоҥхолор Кэпсиир алып албастара, — Үрүҥ тыыҥҥа өллөй буолар Үс салаалаах кымньыылара. И. Эртюков

1. Кими эмэ кэтэҕиттэн ыл. ☉ Брать, хватать кого-л. сзади за шею, нападать сзади (о зверях)
   Бэдэр сиэмэх бэрт сэрэх: сонордоһо сатаабат, Сойуолаһа соруммат — Кэтээн туран кэтэхтиир, Саһан баран хаалдьыктыыр. С. Васильев
2. Атах таҥаһыгар кэтэхтэ олорт, бэргэһэҕэ кэтэҕи тик. ☉ Пришивать задник (к обуви, шапке).
3. Ким, туох эмэ кэлин (улаҕа, уҥуоргу) өттүн былдьаа. ☉ Быть, оказаться сзади (с тыловой стороны) кого-л.
   Үрүҥ ньыкаа даамкаҕа тахсаары да хараҕы ылар бириэмэтигэр харалар …… сиэртибэлээн баран, даамканы кэтэхтээн тэҥнэһэллэр. НСС ОоО
4. көсп. Көнөтүнэн өйдөөбөккө, эргитэн, киитэрэйдии сатаа. ☉ Воспринимать сказанное не прямо, а подозревать какие-л. подвохи, задние мысли; хитрить, иметь задние мысли, проявлять коварство
   Эн тоҕо нарын итэҕэлгин Киһиэхэ барытыгар аныыгын Кэтэхтиир туһунан санаабакка? Н. Харлампьева
   Көр, Тархаевыҥ ити да буоллар киһи киһитэ ээ. Бэрэбиэркэлии кэлэ сылдьар диэн кэтэхтээбэт буоллаҕа, хата үөрэ-көтө көрсөр. В. Ойуурускай
   Киһи диэн дьиибэ даҕаны, мээр кэтэхтээн өйдүү сатыыр. «ХС»
5. Киһи тылыгар киириммэт буол, өһөс. ☉ Не слушаться, перечить, упрямиться
   Хайа, туох буолан кэтэхтээтиҥ. ПЭК СЯЯ