прил. комсомольскай, комсомол, комсомолец; комсомольский билет комсомольскай билиэт.

актив; комсомольскай актив комсомольский актив.

м. (комсомольский организатор) комсорг (комсомольскай тэрийээччи).

собрание, заседание; комсомольскай мунньах комсомольское собрание; быыбардааччылар мунньахтара собрание избирателей.

туохт. Актыыбынай үлэһит буол, актыып кэккэтигэр сырыт, ааҕылын. ☉ Быть, считаться активистом, быть в активе коллектива
Ол-бу общественнай сорудахтартан хаһан да аккаастамматар да, уһулуччу актыыптаан эмиэ барбат. Н. Габышев
Комсомольскай мунньахха Кэмитиэт сэкирэтээрэ Аҥаардастыы актыыптыыра. И. Гоголев

аат. Ким эмэ үлэтин эбэтэр эбээһинэһин толоруутун сыаналааһын. ☉ Аттестация
Аттестацияҕа учуутал үлэтэ объективнайдык, бары өттүнэн ылан сыаналанар. «Кыым»
Комсомольскай билиэти уларытыах иннинээҕи аттестацияҕа тугу да олуйан-моһуйан ыйыппатахтара. П. Аввакумов

аат.
1. Дьону туохха эмэ көҕүтэр аан бастааҥҥы саҕалааһын. ☉ Зачин, почин какого-л. дела, инициатива
Бу Новиков көҕүлээһинин хабан ылан, биригээдэлэри тэрийтэлээн, балыктааһыны оройуон үрдүнэн киэҥник тэнитиэххэ. М. Ефимов
Бастаанньа биһиги үһүс пуолкабыт көҕүлээһининэн саҕаланан барбыта. СССБТ
2. Ким эрэ тэрийиитинэн, салайыытынан тугу эмэ оҥоруу, гыныы. ☉ Организаторская и руководящая роль в каких-л. действиях
Михаил Андреевич көҕүлээһининэн оскуолаҕа элбэх предметнэй, техническэй куруһуоктар үлэлээбиттэрэ. И. Федосеев. Комсомольскай тэрилтэ көҕүлээһининэн …… үрдүк үүнүү звенота, ыччат-комсомольскай пиэрмэтэ тэриллибиттэрэ. С. Окоемов
3. Тугу эмэ гынарга, ситиһэргэ тугунан эмэ интэриэһиргэтии. ☉ Стимулирование какого-л. дела чем-л.
Эбиилик төлөбүр соругунан үчүгэй производственнай түмүктэр иһин үлэһиттэри көҕүлээһин буолар. ЭБТ
Норуот хаһаайыстыбатын салайыыга экономическай көҕүлээһин ньымалара сүрүн миэстэни ылаллар. ПЭ

туохт., кэпс. Бас-көс буол. ☉ Быть во главе когочего-л., возглавлять что-л. Ира кэмитиэт сэкирэтээрэ
Митя ОСО сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ. Кинилэр бастаанкөстөөн комсомольскай тэрилтэни хайдах баҕарар хамсаталлар. Дьүөгэ Ааныстыырап
Ааспыт кыһын кыһыллар Дьокуускайга сэбиэскэй былааһы олохтуохтарыгар диэри манна Петухов үрээнньик, волостной ыстаарыста Юшмин, Сараапап атыыһыт бастыыркөстүүр этилэр. Н. Якутскай

быстарыы диэн курдук
Сааскы быстарык саҕана ампаардаах ас курдук саныыр чөкө өйөмөлөрүгэр, чөҥөрө чүөмпэлэригэр киирэн куйуурдаан тахсалларын ыллаата. Болот Боотур
Комсомольскай сыбаайбанан холбоспуттар. Суол быстарыга буолан, Бүөтүр дьонун ааҕы ыҥыра сорумматах. Н. Габышев
Сопхуос киин сиртэн ырааҕа күһүн-саас суол-иис алдьанар, быстарык кэмигэр эрэ биллэр. «Кыым»

аат. Артыыс сыанаҕа пьеса геройун оонньоон көрдөрүүтэ. ☉ Роль (художественный образ). Оонньуур дьон оруолларын кыайбатылар, Күн Дьирибинэ бухатыыр куолаһа кыра, ырыатын кыайбат. П. Ойуунускай
Үксүгэр пьеса улахан, сүрүн оруола киниэхэ тиксээччи. Суорун Омоллоон
Миллионер Кнуров оруолун артыыс Петров А.П. дэхси үчүгэйдик толордо. Софр. Данилов
2. көсп. Туохха эмэ кыттыы, дьаһайыы кээмэйэ. ☉ Роль (характер, степень участия в чём-л.)
«Комсомольскай тэрилтэ холкуоһу салайар оруолун илиигитигэр ылбатаххыт, куһаҕаннык үлэлиир эбиккит», — диэн Даша кириитикэлээбитин Костя ылыммыта. М. Доҕордуурап
Уус-уран сэбиэт оруолун үрдэтэр, үлэтигэр дьоһуннаах суолтаны бэрдэрэр сыалтан …… састаабын оройуоннааҕы Сэбиэт исполкомунан бигэргэттэрбиппит. АҮ