возвр. от мус = собирать, копить (для себя).

1) собирать; скучивать; таһаҕаһы мус = собрать вещи; от мус = сгрести сено; 2) собирать, копить; харчыны мус = копить деньги. мускат мускат.

туохт.
1. Иитэн сылааска туруоран аһыт. ☉ Подвергать брожению, квасить, заквашивать
Сорох эмтээх үүнээйилэри хомуйан, көөнньөрөн, кыра ыарыыларга боруобалыыр буолбутум. Болот Боотур
Көйөргө кымыһы көөнньөрөбүт. И. Данилов
Сиилэһи көөнньөрөн ынахтарбар сиэтэбин. АИИ НУо
2. Күүскэ оргутан үчүгэйдик хойуннар, бардар (чэй туһунан). ☉ Настаивать, заваривать (чай)
Кумааҕыга боччоччу суулаабыт чэйин тооромоһун булан, чэй көөнньөрдө. В. Протодьяконов
Сааһырбыт дьахтар сылабаары тула көтөр, чэй көөнньөрөр. И. Никифоров
3. көсп. Искэр кыһыйа-абара сырыт. ☉ Копить в душе раздражение, возмущение, гнев
Иһигэр көөнньөрө сылдьыбыт кыһыытын-абатын бүгүн миэхэ тоҕо кулгуйуо дуо? Н. Лугинов
Таҥхай Баһылай иһигэр көөнньөрбүт өһүөнүн аны аһаҕастык этэн сааммыт, суола сойбут Сэмэҥҥэ, сытыы быһаҕын кыыныттан таһааран кылбаҥната-кылбаҥната, кыбдьыгыраамахтаабыт. П. Аввакумов

туохт.
1. Кими-тугу эмэ биир сиргэ хомуй; чөмөхтөө. ☉ Собирать к ого-что-л. в одном месте; складывать что-л. в кучу, грудой
Уонча муунта арыыны мустулар. Амма Аччыгыйа
Сөтүөлээн бүтэн, таҥнан, кыыс мас лабаа тыттан муспут букетын көтөҕөн, дьиэтигэр киирбитэ. Суорун Омоллоон
Оскуоланы аһан, оҕолору мунньан, эмиэ үөрэппитинэн барбыта. Н. Якутскай
Мас сыыһын хомуйан аан утары хоско муста. Н. Габышев
2. Куурбут оту хомуйан субуулаа. ☉ Со бирать, сгребать сено в валки
От мунньан ньамаластылар. Амма Аччыгыйа. Мин икки кырдьаҕас отчут от мунньа т у р а р с и р д э р и г э р к э л э б и н. Н. З аболоцкай
ср. чув. пух, пучтар ‘копить, собирать’

туохт., кэпс.
1. Дьаныһан туран көр, одуулаһа сатаа. ☉ Рассматривать очень внимательно, тщательно, вглядываться пристально
Арай оскуолаҕа олорор Верка эрэ тугу эмэ истээри-билээри, соҕотоҕун аан быыһынан көрөн кылахтаһара. Далан
Петя сороҕор поварга ас биэрэрэ. Онуоха биир да кыраамы энчирэппэккэ ыйааһын хараҕын кылахтаһан, повары тымныы ампаарга тоҥорон муҥнуура. ЧКС АК
2. кэпс. Өр сыралаһан, бэрт эрэйинэн кыра-кыралаан тугу эмэ мус, оҥор. ☉ Копить что-л., собирая по крохам; малопомалу делать что-л. в течение долгого времени с большим усердием, прилагая много усилий
Дьэ улахан муҥунан, уһун кыһыны быһа кылахтаһан, ол кэппиэйкэлэр ахсааннара сүүскэ тиийэн сынньаппыттара! И. Семенов. Сайынын бэрт эрэйинэн биир ынахтара сыл тахсар отун кылахтаспыттара. Түһүлгэҕэ т. Мин маны [архыып матырыйаалын] барытын олоҕум устатын тухары кылахтаһан муспутум. «ХС»
3. көсп. Дьаныһан, кыһаллан тугу эмэ гын, оҥор. ☉ Работать, трудиться, делать что-л., заниматься чем-л. усердно, старательно
Оройуоҥҥа эргэ барбыт кыыстааҕар киирэн олорон чааһынан үлэлээн кылахтаспыта. М. Доҕордуурап
Отоммун үрэн сырылатан, ыраастаан кылахтаһан бардым. Н. Габышев
Тыл маастардара суруйааччылар төһөлөөх сыралаһан, кылахтаһан, рукопистарын көстүбэт гына марайдаан, хатхат суруйан «тыл муҥун» көрөллөрүн куруук ахталлар. «Кыым»

туохт.
1. Тугу эмэ ытыскынан эбэтэр туох эмэ хаптаҕайынан чиҥэтэ эбэтэр көбүтэ охсуолаа. ☉ Взбивая или уплотняя, слегка похлопывать что-л. ладонью или чем-л. плоским, шлёпать
Эмээхсин бэриинэтин «таптап» таптайан оронун оҥостон барда. Эрилик Эристиин
Куруусканы уокка эргим-ургум туппахтаат, арыытын төлө охсон ылан хаарга уурда уонна хаары ыга таптайан, уокка туруорда. Амма Аччыгыйа
Кэлэн аҕылыы-аҕылыы, сыттыгын таптайа олордо. Н. Заболоцкай
△ Киһини, сүөһүнү ытыскынан кыра-кыратык охсуолаа (эйэргээн, сөбүлээн, сөпсөһөн о. д. а.). ☉ Похлопывать ладонью кого-л. (дружелюбно, одобрительно и т. д.)
Никита уолун кууһан ылла, күлэ-күлэ санныга таптайда. Н. Лугинов
Ийэтэ ынаҕын моонньун таптайа-таптайа, сэмэлиир. Амма Аччыгыйа
Дуня ынахтарын кэрийэ сылдьан имэрийдэ, таптайда. А. Фёдоров
△ Кыра оҕону утутаары ытыскынан чэпчэкитик охсуолаа. ☉ Слегка похлопывать ребёнка, усыпляя его
[Ийэтэ оҕотун] түҥ-таҥ соһон илдьэн долборукка баттаан, хотуулунан сабан, таптайан биэрэрэ, оччоҕо кини утуйан хаалар этэ. Эрилик Эристиин
Микиитэ дьиэтигэр ньылбыйан тахсан Сэмэни таптайа олорор Өлөксөйгө сибигинэйдэ: «Хотонтон ийэҥ таҕыстаҕына этээр, мин чааркааннарбын эһэ бардым». Амма Аччыгыйа
«[Аҕаҥ] сарсын кэлиэ, кэлиэ», — таһырдьа тыал тыаһыырын иһиллии-иһиллии оҕотун таптайа сытта. Күндэ
△ Арыы оҥорорго арыыттан уутун ыгаары күүскэ охсуолаа, эллээ. ☉ Колотить, ударять, хлопать по маслу, чтобы выбить из него остатки пахты (при сбивании сливочного масла)
Ыстапаанньа арыытын мас кытыйаҕа ыган, таптайан баран, хаҥас долбуурга илдьэн ууран кэбистэ. Күндэ
Ийэлэрэ эрдэ туран Туос оҥоойукка арыыны Томточчу таптайда. С. Васильев
2. Балтанан тимири эллээ, кыстыкка ууран охсуолаа. ☉ Ударами молота придавать металлу какой-л. вид, ковать
Барык-сарык ортотугар Балтааны ууһун Балтатын тыаһа Баллырҕаччы таптайар. П. Ойуунускай
Ыарахан балта, өрө күөрэй, ыстаал үөһүн ыга таптай! Эллэй
Хоодуотап кыстыкка туох эрэ тимири таптайар. С. Ефремов
△ Кыстыкка ууран өтүйэнэн охсуолаан хотуур биитин чарааһат, таһаар. ☉ Наколачивать чем-л., выпрямлять ударами, натачивая что-л., отбивать (напр., лезвие косы)
Хойутаабыт отчут хотуур таптайар тыаһа чабыргыыр. Амма Аччыгыйа
Мин «буускап» диэн баар эрэ хотуурбун саҥа уктаан, үчүгэйдик таптайдым. Ф. Софронов
Уйбаан оҕонньор кыраабыл тииһээн дуу, хотуур таптайан дуу соло булбат. Хомус
3. көсп. Аһы-таҥаһы, баайы, малы мус. ☉ Копить, скапливать, сколачивать имущество, состояние
[Ийэм] булбутун эрэ мин муннум анныгар таптайара. М. Доҕордуурап
Тугу булбуттарын барытын бычыгыраппакка харамнык таптайан иһэллэрэ, күндүттэн күндү, ыарахантан ыарахан дьиэ-уот тэриллэрин, малы-салы, таҥаһы-сабы булунан, дьонтон ордо сатыыллара. «Кыым». Ахсаана биллибэт элбэх сүөһүтэ аһаабытын-иитиллибитин ордугун, Чоочо кур оту сир-сир аайы үрүт-үрдүгэр таптайан иһэр. ЧМА СТ
♦ <Күлэ-күлэ> күллэри таптай көр күл II
Уйаламмыт уоруккутун Уоттары умуруоруом, Күлэ-күлэ күллэри таптайыам, Күнтэн сүтэриэм, Күдэн көтүтүөм. П. Ойуунускай
Бу туох аньыыбыт-харабыт иһин аал уоппутун умуруордулар, күлэ-күлэ күлбүтүн таптайдылар? Софр. Данилов
[Бандьыыттар] барыбытын сиэхтэрэ, күлбүтүн таптайыахтара. И. Никифоров
тюрк. тапта