прил. 1. (о человеке) саар-тэгил, бөҕө-таҕа көрүҥнээх, силиргэх курдук; коренастый мужчина саар-тэгил киһи; 2. (о дереве) чаҕылах.
Русский → Якутский
коренастый
Еще переводы:
лаппаҕар (Якутский → Русский)
1) толстый и короткий; коренастый (о фигуре); 2) широкий, широкодонный; лаппаҕар иһит широкодонный сосуд.
лаҕычах (Якутский → Якутский)
лаҕычах курдук кэпс. — намыһах гынан баран модьутаҕа, суон. ☉ Невысокий, плотный, коренастый (о предметах или человеке)
По пов учуутал көрүҥүнэн кыра уҥуохтаах лаҕычах курдук …… киһи этэ. С. Федотов
лэппэй= (Якутский → Русский)
образн. быть, казаться коренастым и широкоплечим.
саар (Якутский → Русский)
I : саар тэгил уҥуохтаах среднего роста, плотный, коренастый (о человеке); саар булгунньах большой, внушительного вида курган; саар ыаҕас уст. большой берестяной сосуд (вмещавший до 5-ти вёдер).
II поэт. царь.
дылҕай= (Якутский → Русский)
образн. 1) быть, казаться очень объёмистым; 2) быть, казаться слишком толстым и коренастым.
лэкэй= (Якутский → Русский)
образн. 1) быть, казаться коротко обрубленным; 2) быть, казаться маленьким и коренастым.
лэс курдук (Якутский → Якутский)
даҕ., кэпс. Кыра уҥуохтаах гынан баран кэтит, киппэ көрүҥнээх. ☉ Небольшого роста, с широкой, плотной фигурой, коренастый
Миша кыра уҥуохтаах, быһыллыбыт чууркалыы лэс курдук. Н. Босиков
Саҥа хам а н д ы ы р а — лэс курдук орто уҥуохтаах нуучча киһитэ. Г. Колесов
Лэс курдук, толору эттээх-сииннээх, хамса м мыт-и мс эм мит киһи …… кумааҕы лаах паап катын кыбынаат, чэпчэки баҕайытык таһырдьа тэп гынан хаалла. Тумарча
лаппычах (Якутский → Якутский)
даҕ., к эпс. Быһа охсон лаппыйбыт курдук быһыылаах (туох эрэ уһугун этэргэ); лаппаҕар. ☉ Низкий; ровно срезанный (о конце чего-л.)
ХIХ үйэ бастакы аҥаарыгар Бүлүү сүнньүгэр биир лаппычах түгэхтээх ханна эрэ ыраах оҥоһуллубут иһит көстүбүтэ. БИГ ӨҮөС
Удэгеецтар оҥочолоро диэн уһун лаппычах биир киһи хайа баҕарар соһон таһаарар чэпчэки тыыта буолар. В. Арсеньев (тылб.)
△ Кэтит уонна нам ы һ а х. ☉ Низкий и широкий
Лаппычах чөҥөчөк үрдүгэр эриэн моҕотой …… одуулаан чэҥэриҥнии олорон ойон түһэр да, дү лүҥ көҥдөйүгэр сылыпыс гынар. А. Фёдоров
Хос ортотугар …… бэйэ оҥоһуута остуол, лаппычах икки олох мас тураллар. «ХС»
△ Намыһах уҥуохтаах гы нан баран модьу, бигэ-таҕа. ☉ Небольшого роста, коренастый (о ком-л.); приземистый (о чём-л.)
[Иван Тумусов] иннигэр суон тиит кылгас дүлүҥүн атахтаан баран хаамтаран кэбиспиккэ дылы лаппычах киһи хааман лааһарыйан иһэрин таба көрбүтэ. Р. Баҕатаайыскай
Күөл кытыытыгар орулуостар тахсан кумах быарыгар үүммүт лаппычах оту сии сылдьар эбиттэр. «ХС». Тэҥн. лаппаҕар
ньыгыл (Якутский → Якутский)
- даҕ.
- Туох да дьиэгэ суох биир кэлим тыйыс, кытаанах оҥоһуулаах. ☉ Без какого-л. изъяна, твёрдый, крепкий, плотный. Ньыгыл таас
□ [Ньургун Боотур] Алта былас холобурдаах Аманаат дараҕар сарыннаах, Баай тиитим бастыҥ дүлүҥүн Балтаччы ууран барыллаабыт курдук, Барылы ньыгыл быччыҥнаах эбит. П. Ойуунускай
Сымара таастан килбиэннээх өҥнөөх, лыҥкынас тыастаах, ньыгыл ыстаал болгуо тахсан кэлэр. Амма Аччыгыйа
Оччолорго Тэппэй өссө да үөрэнэ илигэ, оттон эһэтэ киппэ, ньыгыл оҕонньор кыһынын тыаттан киирбэккэ бултуура. Далан - көсп. Кытаанах, бигэ түмсүүлээх. ☉ Сплочённый, единый
Ол иһин эн аармыйаҥ хас буойуна барыта — герой, барыта чулуу, барыта ньыгыл. Суорун Омоллоон
Биһиги литературабыт ньыгыл акылаата саха норуотун былыр былыргыттан муспут тылынан айымньытын кыһыл көмүс кылаатыгар …… олоҕуран, нуучча литературатын барҕардар сабыдыалынан ууруллубута. С. Данилов
Саха уонна нуучча норуоттарын бөҕө, ньыгыл доҕордоһуулара үгүс сыллар усталарыгар бииргэ олорууга төрүттэнэн кытааппыта, сайдыбыта. ССЛИО - аат суолт. Туох эмэ бөҕөтө, кытаанаҕа; күүстээҕэ. ☉ Единство, сплочённость; твёрдость чего-л.
Ити курдук били болгуоҥ саамай ньыгыла, сиһин үөһэ, дьиҥнээх тимирэ эрэ ордон хаалар. Күннүк Уурастыырап
Охсуһуу одун эрэйиттэн Чугуруйбат дьулуурдаах дьоннор, Ньыгылтан, тимир тимириттэн Кутуллан үөскээбит курдуктар. И. Эртюков
ср. каракалп. нык ‘коренастый (крепкого телосложения)’, тат. нык ‘крепкий, прочный’