сири-уоту уратытык туһанар усулуобуйалаах түөлбэлэр

автомобиль, трактор ыллыга (автомобиль, трактор биир сүрүҥҥэ олордуллубут көлөһөлөрүн, тиһиликтэрин икки ардыла-рын ырааҕа. Инники уонна кэнники паара көлөһөлөр икки ардылара тус-туһунан буолуон эмиэ сөп.)

м. 1. коэффициент (алгебраический этиигэ чыыһыланан көрдөрүллэр төгүллээччи); 2. коэффициент (физическэй эттик ханнык эмэ свойствотын быһаарар кэриҥ); коэффициент полезного действия туһалаах дьайыы коэффициена.

массыына пааркатын туһаныы коэффициена (массыыналар чопчу кэм кэрдииһигэр (ыһыы үлэтин кэмигэр, ыйга, сылга энин) төһө толорутук а. э. көдьүүстээхтик туһаныл-лыбыттарын көрдөрөр сыыппара. Массыына үлэлээбит күнүн ахсаанын үлэлээбит уонна үлэлээбэтэх күннэрин суумматыгар үллэрэн быһаарыллар.)

трактор тардар күүһүн туһаныы коэффициена (трактор тардар күүһүн көдьүүстээхтик туһаньшны көрдөрөр сыыппара, состоруллар массыыналар, тэриллэр утарсыыларын трактор тардар мунутуур күүһүгэр түнэтэн быһаарыллар.)

трактор үлэтин болдьох хорутууга кубулутуу коэффициена (трактор ыһыы кэмигэр толорор үгүс көрүетээх үлэтин түмэн көрдөрөргө, учуот-туурга туттуллар төгүллээччи усулуобунай сыыппара.)

туһалаах дьайыы коэффициена (эниэргийэни туһаныы кө-дьүүһүн көрдөрөр кэрин сыыппара. Т. дь. к. туһаньш-лыбыт уонна таһаарыллыбыт эниэргийэлэр сыһыаннарыгар тэн.)

электрическэй хамсатааччы туһалаах дьайыытыи коэффициена (электрическэй хамсатааччы ороскуотта-абыт эниэргийэтиттэи төһө өлүүтүн туһаҕа таһаарара. Э. х. т. дь. к. бииртэн кыра уонна төһөнөн бу чыыһылаҕз чугаһый да соччонон ордук, туһата элбэх»)

па-арка техническэй бэлэмин коэффициена (1 баар массыыналар, трактордар пааркалара үлэни толорорго бэлэм-нэрин көрдөрер кэрин сыыппара. П. т. б. к. массыыналар Үлэлииргэ бэлэм турбут массыына-күннэрин уонна уопсай массыына-күннэрин (өрөмүөн, көрүү-харайыы күннэрин киллэрэн туран) сыһыаннарыгар тэн.)

трактор холбонор систиэмэтэ (трактор гидравлическай механизма. Тыа хаһаайыстыбатын массыынатын холбонорго, салайарга итиэннэ массыына үлэлиир чааһын үөһэ-аллараа хал-баҥнатарга аналлаах уонна буору сөп дириннээхтик таҥастыыры хааччыйар.)

трактор тардар ыйаа-һына (трактор төһө ыараханы соһор кыахтааҕа. Тиһиликтээх Т. т. ы. бэйэтин ыйааһыныгар, оттон көлөһөлөөх трактор киэнэ сүрүн (кэннэки) көлоһөҕө тиксэр ыйааһыныгар тэҥнэһэр.)

дизеллээх трактор (убаҕас уматыгынан улэлиир дизель хамсатааччылаах трактор. Д. т. уматыгын сыаната чэпчэки, баһаартан куттала кыра.)

арыттыыр трактор (кирээдэнэн олордуллар культуралар кирээдэлэрин икки ардын танастыыр массыына.)

м. трактор.

сыбааркалыыр трактор (бэйэтэ хаамар (самоходная) тэлиэскэҕэ (тележка) олор-дуллубут, электрическэй дуга уотунан сыбааркалыыр аппараат.)

коэффициент; туһалаах үлэ коэффициена коэффициент полезного действия; хамнас коэффициена коэффициент к (основной) зарплате (установленная для севера СССР дополнительная оплата).

трактор || тракторный; көлүөһэ трактор колёсный трактор; гусеничнай трактор гусеничный трактор; трактор завода тракторный завод; тракторынан сири хорут = вспахать землю трактором.