критиковать, подвергать критике.

разг. критиковать кого-л. в газете.

возвр.-страд. от критикалаа = критиковать (себя), заниматься самокритикой; подвергаться критике, быть критикуемым; критикаламмыт үлэ раскритикованная работа.

несов. 1. что чем (покрывать) сап, бүрүй; крыть крышу железом кырыысаны тимиринэн бүрүй; 2. что чем, карт, сап, оҕус; 3. кого, разг. (критиковать, ругать) үлтү критикалаа.

1) бить, ударять деревянной колотушкой, дубиной; 2) перен. бить, ударять кого-л. изо всех сил , наотмашь (обычно о физически сильном человеке); 3) перен. разг. критиковать кого-л. (беспощадно).

туохт. Ситиһиитин сыаналаары, итэҕэһин-быһаҕаһын булан көннөрөөрү, тугу эмэ дьүүллээ, ырыт. ☉ Критиковать
[«Эдэр бассабыык» хаһыат бөлөҕө] Платон Алексеевич айымньытын …… кириитикэлии сылдьыбыта. Н. Заболоцкай
[Хоодуотап:] Онон, баҕар, миигин кириитикэлиириҥ сөп буолуо. С. Ефремов

аат. Кириитикэлиирин сөбүлүүр киһи. ☉ Любитель критиковать
[Милитэриисэ:] Ханнык эрэ кириитикэһит баҕайы киһи [салайааччы] буолуон кэриэтэ, бэйэ киһитэ буолбута быдан ордук. И. Гоголев
[Үчүгээйэп:] Мунньах ахсын кириитикэһиттэринэн умайар уот айахтар. С. Ефремов
Струве кириитикэһити, Күлүү гыммыттыы, үөһэттэн аллара көрөн улуутумсуйан олордо. ЛОБ ИКК

туохт., кэпс. Кими, тугу эмэ хаһыакка кириитикэлээн суруй, таһаар. ☉ Критиковать кого-что-л. в газете
Солуута суоҕунан хаһыаттаан, эдэр киһини арааска тэбиэхтэрин сөп. М. Доҕордуурап
Алҕаһы, сыыһаны Арыйан иһэрбит, Хаалынньаҥ быһыыны Хаһыаттаан иһэрбит. «ХС»
Илэ барбыт хаартыһыттары, дьэ киһи эрэ буоллар, кимнэрин-туохтарын сирэйдээн-харахтаан туран хаһыаттаан таһаардылар. «ХС»

туохт.
1. Туох эмэ ыараханынан тугу эмэ күүскэ саай, оҕус (хол., тугу эмэ сымнатаары ыпсараары). ☉ Бить, ударять по чему-л. твёрдому, жёсткому чем-л. тяжёлым (напр., для размягчения, уплотнения)
Тыһаҕас тириитин сүллүгэстээн лиһийэ олордо. Амма Аччыгыйа
Ыар сутурук төбөтүн сүллүгэстээтэ. М. Доҕордуурап
Айыы бухатыыра абааһы уолун сүллүгэстээтэ. «ХС»
2. көсп., кэпс. Кими эмэ арахпакка уонна харысхала суох кириитикэлээ. ☉ Неотвязно и беспощадно критиковать кого-л. — Һы, кырдьык хараххын аалар дуу? — «Кырдьык» дии-дии, онон сүллүгэстии сылдьаары гынаҕын дуо? Э. Соколов

туохт.
1. Кими-тугу эмэ таарый, таарыйан ыл. ☉ Дотрагиваться до кого-чего-л., прикасаться к кому-чему-л., коснуться
Таня сөрүүн ытыһын Михаил Иванович сүүһүгэр даҕайда. Н. Лугинов
[Маша] сиргэ тайанан олорор-илиитинэн Александр харытын сыпсылааһынан даҕайда. М. Доҕордуурап
[Саша] дьуоһу илиитинэн даҕайаат, төттөрү сулбу охсон ылар, күлэн сатарытар. ОАП ОТХ
2. Тугу эмэ туохха эмэ чугаһат, сыһыары тут. ☉ Приближать, прикладывать что-л. к чему-л.
Дьэргэли халампааһы хараҕар даҕайан көрбүтэ. П. Филиппов
Даайыс уйадыйбычча баанан олорор былаатын уһугун хараҕар даҕайан ылла. Н. Заболоцкай
Сиидэркэ, атаҕын төбөтүнэн чөмөлдьүйэн тиийэн, тымныы сиигэ чалҕарыйа турар ааҥҥа, кулгааҕын даҕайан иһиллээтэ. А. Сыромятникова
3. көсп. Ким эмэ интэриэһин таарый. ☉ Затрагивать чьи-л. интересы, пройтись на чей-л. счет (отзываться о комчем-л. неодобрительно, критиковать)
[Кириитикэбэр] аан бастаан дириэктэри хаарыйыам, местком бэрэссэдээтэлин да даҕайыам. Н. Габышев
4. Умат. ☉ Поджигать, зажигать
Охоноос …… окко тугу эрэ ыһан баран, испиискэни даҕайан кэбистэ. Амма Аччыгыйа. Огдооччуйа эмээхсин испиискэтин уотун кыраһыын кутуллубут сиригэр даҕайар. Н. Якутскай
[Оҕонньор] испиискэ уматтан, хамсатыгар уот даҕайаат, эмиэ сытта. С. Никифоров
◊ Даҕайан көр кэпс. - ырааҕы көрбөт буолан олус чугас тутан көр (харалҕан харахтааҕы этэргэ). ☉ Рассматривать что-л. с очень близкого расстояния (о близоруком человеке)
Сэмэнчик Авксентий Яковлев көхсүн саба түһэн даҕайан көрдө. М. Доҕордуурап
[Сэмэн] хараҕар даҕайан көрө-көрө атырдьах сигэлиир. Күндэ. Даҕайар (көнө) мат. - эргимтэни кытта уопсай туочукалаах сурааһын. ☉ Касательная
Бэриллибит туочуканы нөҥүө бэриллибит эргимтэҕэ даҕайар көнөнү ыытыахха. КАП Г
Эргимтэни иһигэр сытар С туочукаттан эргимтэҕэ даҕайары ыытыахха сөп дуо? ВНЯ М-5
тюрк. така