прил. крот; кротовый воротник крот саҕа.

аат., түөлбэ. Үөн-көйүүр аһылыктаах, үксүн сир анныгар сылдьар күтэргэ майгынныыр кыыл, улахана күтэр саҕа (Саха сиригэр Бүлүү баһын диэки сэдэхтик үөскүүр). ☉ Крот.

аат., түөлбэ. Күтэр. ☉ Водяная крыса
Уһаайбатын иһигэр Сэмэн оҕонньор маттаҕа курдук күнү суп ту мүлтүрүҥнүүр. Н. Лугинов
Биһиги оҕо эрдэхпитинэ, ити сэрии кэнниттэн, маттаҕа наһаа элбэх этэ, х о ртуоп пуйу, бурдугу олус буортулуура. «ХС»
ср. др.-тюрк. матаҥа ‘слон’, эвенк. матага ‘крот’

аат. Сир анныгар хаһыллыбыт кыыл уйата. ☉ Углубление под землёй с ходом наружу, вырытое животным, служащее ему жилищем, нора
Оннооҕор кутуйах хороонноох (өс хоһ.). Хараҥаҕа күн ахсын хороонуттан тахсар баар үһү (тааб.: саһыл). Кыһыл саһыл бэйэтин хороонуттан тахсыбат (тааб.: тыл). Крот …… хас да сүүс миэтэрэ уһуннаах хороонун кэрийэн, онно түбэһэр ардах чиэрбэлэрин, үөннэрикөйүүрдэри уонна кинилэр личииҥкэлэрин сиэтэлиир. ББЕ З
♦ Кутуйах иинин (хороонун) кэҥэтэр көр кутуйах
Дьэ ити күнтэн ыла биһиги кутталбытыттан кутуйах хороонун кэҥэппиппит. А. Кривошапкин (тылб.)

I
аат. Хаһыллыбыт буор тула ыһыллыбыт куоһах сир (күтэр хороон хастан буору үөһэ типпитэ эбэтэр сүөһү хаспыт сирэ). ☉ Место, перерытое крысами, скотом
Куудараас [оҕус аата] кылгас суон атахтарынан эрэмньилээхтик үктэтэлээн кэлэн …… оҕустар хаһан бурҕаа гыммыт оҥкучахтарын модун муостарынан силгэйбитинэн барда. Далан
Косилкаһыт косилка ылар сирин кэтиэхтээх, дулҕа, томтор, күтэр бурҕаата кэллэҕинэ, буруус көтөҕүөхтээх. ОҮМ
II
аат., түөлбэ. Күтэр. ☉ Водяная крыса; крот
Иирдигит дуу, ээ? Бурҕаа курдук, сири барытын түөрэ сүргэйээри гынныгыт дуо? Күөҕү, кырсы тоҕо алдьатаҕыт? А. Сыромятникова
III
аат.
1. Олус күүстээх тыал, силлиэ. ☉ Очень сильный ветер, пурга, буря
Онтон күүрээнтэн күүрээн барда Бурҕааттан бурҕаа турда; онтон тус хоту диэкиттэн, Кухтуй суолун диэкиттэн, күүстээх бурҕаа турда. Ньургун Боотур
2. Олус күүстээх тыал, буурҕа, силлиэ, массыына көтүппүт, өрүкүппүт быыла, буора-сыыһа, хаара. ☉ Пыль, снег, поднятые сильным ветром, метелью, бурей, автомашиной
Сотору буолаат, хаар бурҕаата дьэҥкэрбитигэр, кырынаас курупааскы түүтүн бурҕатан, моонньун быһа кэрбээн эрэрэ көһүннэ. В. Протодьяконов
Кинилэри, кыһын тымныы кыйдаан дьиэҕэ хаайбыт дьонун, биһиги сайын уулусса бурҕаатынан куттаан дьиэҕэ симэбит. С. Васильев
Көбөр бурҕаа тыыҥҥын ыгар, Манна мэһэй кэтэһэр, Көмүс курдук, ыараан барар, Маҥай кыра сүгэһэр. А. Абаҕыыныскай