круговой обход; кэриим эргиир круговой обход.

старинная круговая чаша, круговой кубок для кумыса.

кэриэн айах уст. круговая чаша.

1) делать круговой обход; илимнэргин кэриимнээ = делать обход своих сетей (о рыбаках); 2) перен. уст. бродяжничать, попрошайничать.

аат. Сиэттиһэн төгүрүччү хаамса сылдьан ыллаан, үҥкүүлээн оонньуур көр-нар. ☉ Круговой танец, хоровод
Түүннэри-күнүстэри оһуокай ырыата дуораһыйара, нууччалыы хоробуот үҥкүү хойдоро. Н. Якутскай
Дьокуускайга Доҕордоһуу болуоссата Долгуйда, сатараата: Иһиллэр Саха Оһуокайа, Нуучча хоробуота, Эбээн сээдьэтэ. С. Тарасов

обшивка, кайма, оторочка, опушка (узкая); сон бүүрүгэ опушка пальто; саҕа бүүрүгэ оторочка воротника; остуол бүүрүгэ круговая обшивка стола.

аат. Төгүрүччү туран тылы таһаарааччыны үтүктэн ыллыы-ыллыы, күнү батыһа хааман толоруллар саха национальнай үҥкүүтэ. ☉ Якутский национальный круговой танец, сопровождаемый хоровым пением — импровизацией участников (при этом все участники танца, взявшись за руки, вращаются по ходу солнца). Оһуохай түһүлгэтэ
□ Сайсары үрдүнэн сатарыыр оһуохай, Иһиллэр итиннэ Манчаары куолаһа
Эһиэхэй, оһуохай! Т. Сметанин
◊ Оһуохайдыыр оһуохай — оһуохайы таһаарааччы үгэс буолбут тыллара. ☉ Традиционный припев в танце осуохай
Эһиэкэйдиир эһиэкэй, Оһуохайдыыр оһуохай!.. Эһэ-эбэ саҕаттан Дьөһөгөйтөн төлкөлөөх Тоҕус улаан атыырбын Туналҕаннаах ньуурдаргар Куудьуйаммын куппутум. С. Зверев
Оһуохайдыыр оһуохай, Эһиэкэйдиир эһиэкэй! Тоҕус иилээх-саҕалаах Туруу-дьаҕыл дойдуга Туллук үөрүн кэриэтэ Тоҕуоруһан үөскээбит. Нор. ырыаһ.
◊ Оһуохай таһаарааччы — оһуохай тылын этээччи. ☉ Запевала осуохая. Ааттаах оһуохай таһаарааччы

оһуохай диэн курдук
Паарка ыллаан эрдэҕэ Маннык намыын киэһэҕэ, Эдэр ыччат биэрэккэ Эһиэкэйин эттэҕэ. С. Данилов
Сахалар мустаннар Эһиэкэй этэллэр. Ол ырыа долгуннаах Куолаһа эҥээттэр. Күннүк Уурастыырап
[Элиэнэ өрүс] Эн хочоҥ, кытылыҥ, таас дьааҥыҥ Чэлгийэр кэмигэр тиийэрбит, Оччоҕо күөх кырыс кырдалгар Эһиэкэй этээри түмсэрбит. Эллэй
◊ Эһиэ-эһиэ эһиэкэй — оһуохайдьыт оһуохай тылларын саҕалыырыгар туттуллар үгэс буолбут олук тыл. ☉ Традиционный формульный зачин хорового пения, сопровождающего якутский национальный круговой танец осуохай (оһуохай)
[Сайсары ыллыыр. Дьон үтүктэллэр:] Оһуо-оһуо оһуохай! Эһиэ-эһиэ эһиэкэй! Суорун Омоллоон
[Хабырыыс тэмтэрийэ-тэмтэрийэ үҥкүүлүүр:] Эһиэ-эһиэ эһиэкэй! Күндэ

аат.
1. Тугу эмэ аахтара кэрийии, кэрийэн көрүү. ☉ Круговой обход
Кэрииммин толорон, Кэтэх сирдэри кэрийэн иһэбин. П. Ойуунускай
Уочараттаах кэриимин кэрийэн иһэн [баай уола баай ыаллары, «үтүөлэри» кэрийэн дьаарбайар], бэйэтин ыырыгар кэлэн эргим-ургум көрбүтэ. Р. Кулаковскай
Ыалга сонун көрдөрө ыырын, кэриимин кэҥэппит. К. Туйаарыскай
2. эргэр. Эдэр дьону олох эрииригэрмускууругар эрийэн, араас албастарга уһуйарга мүччүргэннээх, ыарахан сирдэринэн сырытыннарыы. ☉ Проведение мудрецами, шаманами молодых людей по жизненным невзгодам, опасным и дальним краям с целью их закалки
Киирэн бу дойду кэнчээри киһитин, ыччат оҕотун мунньан үөһээ-аллараа кэриимэр үөрэтэн эрэр үһү. Мин онно бараммын эмиэ Орто дойду кэриимэр уһуйтаран кэлиэх тустаахпын. ПЭК ОНЛЯ III
Уолларын буоллаҕына …… сүүрбэ сэттэ биис ууһун кэриимэр кэритэн таһаарбыттара. ПЭК ОНЛЯ I
Оччоттон баччаҕа диэри [уол оҕо барахсан] Орто дойду олоҕор оннун булуор диэри киһихара буолар кэриимин ситэрэ кини осхордоох-оҥкуллаах Орто Аан Ийэ дойдуну уһаты-туора сыыйбахтыа турдаҕа. Далан
3. эргэр. Дьиэтэ-уота суох, ыаллары кэрийэ сылдьар киһи, бырадьаага. ☉ Человек, кочующий по соседям, по чужим домам, не имеющий постоянного места жительства, бродяга
Кэриим киһитэ.  [Күлүк:] Мин хантан иһэрим кэриим киһитигэр туох ахсааннаах буолуой? А. Софронов
Мин ыраах сирдээх киһибин, Кэрии күөх тыа кэриимэбин. Даадар
4. Тугу эмэ киһи аайы эргитэн тэҥҥэ түҥэтии, биэрии. ☉ Раздача чего-л. каждому по кругу (напр., добытой рыбы)
Муҥха балыгын кэрииминэн үллэрдилэр.  Киһи кэриимиттэн матарбатаҕым, киһи кэрииминэн аһаттым. ПЭК СЯЯ
Кэккэлэһэ туран, Кэриим быһыытынан …… Үллэстэн бараммыт, итинтэн ортоҕуна Иккиһин эбиниэххэ. Болот Боотур
Күөрэгэй дьукаахтарын кэрииминэн күндүлүүрдээх. Т. Сметанин
◊ Кэриим аҕабыыта көр аҕабыыт
Кэриим аҕабыыта кэлбитигэр нэһилиэктэн биэс-алта харса суохтара сүрэхтэммиттэрэ. «ХС»
Кэриим кэмэ көр кэм I. Аҕабыыттаах Сөдүөт аҥаардастыы адаҕыйаннар, кинилэр кэриим кэмэ кэллэҕинэ, сыарҕа уйбатынан, көлө тардыбатынан таһаҕастанан киирэллэр. П. Филиппов
Кэриим тыал көр тыал. Мас хаара сабыта түһэн, кэриим тыал илбийтэлээн, хайыһар суола сүтэ-сүтэ көстөн кэлэр. Амма Аччыгыйа
Кэриим эһэтэ көр эһэ. Иллээх-эйэлээх ини-биилэр иннилэрин биэрбэттэр, кинилэртэн оннооҕор кэриим эһэтэ хорҕойор. Айталын

аат.
1. Тарбахха кэтиллэр киэргэл. ☉ Кольцо
Кыһыл көмүс биһилэҕин устан иһэн төттөрү анньан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Кини илинкэлин кэбиһэр үрүҥ көмүс симэҕин уонна кылдьыы көмүһүн, кыһыл көмүс харыйа ытарҕаны, хас да биһилэҕи таһааран эрин иннигэр уурар. Н. Якутскай
Оҕолор …… дьиэлэригэр кэлэн сэлиэнэйдээх ууга биһилэҕи түһэрэн, олох маска бүргэһи сүүрдэн эҥин бараһыайдыы сатыыллар. Софр. Данилов
2. Киһи тарбаҕа батар гына кытаанах матырыйаалтан оҥоһуллубут (хол., төлө тардарга) тиэрбэс. ☉ Предмет в форме круга, обода из твердого материала
Тимир биһилэҕин төлө тардарбын кытары парашютум тэнис гынан эрэрэ. «ХС»
[Гавриил] илиитигэр тутан иһэр лимонкатын биһилэҕин төлө тардар. А. Данилов
Рекламаларга биэс араас өҥнөөх биһилэхтэр — олимпийскай оонньуулар бэлиэлэрэ көстөллөр. Е. Неймохов
3. Бүүрүк, тиэрбэс курдук быһыылаах туох эмэ. ☉ То, что имеет форму круга, обода
Умнаска сэбирдэхтэр сыстыһар сирдэригэр биһилэхтэр (түмүктэр) икки ардыларынааҕы уста түмүктэр икки ардылара диэн ааттаналлар. ПФМ КО
Таммах түстэҕин аайы ууга төгүрүк биһилэхтэр эрилиҥнэстилэр. В. Арсеньев (тылб.)
4. көсп. Ким эмэ кими-тугу эмэ тулалааһына, төгүрүктээһин. ☉ Положение, когда кто-л. окружен кем-чем-л., замкнут круговой линией чего-л.
Бандьыыттар биһигини тохсунньуттан ыла биһилэх курдук төгүрүйэн хаайан кэбиспиттэрэ. ГСС
Түөрт уон сыллааҕыта, 1943 сыл тохсунньу уон аҕыс күнүгэр Ленинграды тула гитлеровскай сэриилэр биһилэхтэрин көҥү көтүү түмүктэммитэ. «Кыым»
◊ Биһилэх кутуһуу (кистээһин) — саха оонньуута — биһилэх кутааччы тула олорор оонньооччулар хайаларын эрэ ытыһыгар биллэрбэтинэн биһилэх түһэрэр. «Биһилэх кэл», — диэн ыҥырдаҕына, атыттар биһилэхтээх киһини тута сатыахтаахтар. Туттарбатах киһи биһилэх кутааччы буолар. ☉ Якутская национальная игра «Колечко»
Ведущий, у которого находится кольцо, ходит по ряду и делает вид, что в ладонь каждого опускает кольцо, и тем временем незаметно опускает его в чьи-л. ладони. Немного отойдя от играющих, вызывает: «Колечко, выходи!» Тот, у кого оказалось колечко, стараясь вырваться из своей пары, устремляется к ведущему, а его напарник должен его схватить. Если его не поймают, он становится обладателем кольца и ведущим. А первый ведущий садится на его место. Былыр өбүгүлэрбит саха балаҕанын сыҥаһатыгар иккилии буолан (8 паара) кэккэлэһэн олорон эрэ биһилэх кутуһан оонньууллара. ӨОо. Киэһээҥҥи хараҥа ыган кэллэҕинэ, биһилэх кутуһуутугар, харах симсиитигэр улахан да дьон кыттыһа түһэллэр. ЧМА ЭТНББ
Дьэ ол кэнниттэн үҥкүү, ырыа, харах симсиитэ, биһилэх кутуһуута, солоҥдолооһун, дьиэрэҥкэй тэбиитэ, хапсаҕай оонньуута буолар. «ХС». Сирэйдээх биһилэх — тарбах көхсүгэр түбэһэр өттүгэр арааһынай быһыылаах, ойуулаах эбэтэр ойуута суох хаптаҕай ньуурдаах биһилэх. ☉ Кольцо с небольшой нарезной печатью, печатка
Кини сирэйдээх биһилэххэ сакаас ылалларыгар көрдөспүтэ. «Кыым». Уот биһилэх байыан. • өстөөхтөргүн билиэн ылар эбэтэр суох оҥорор сыаллаах өстөөх атын сэриилэриттэн арааран төгүрүккэ ылыы, төгүрүктээһин. ☉ Окружение (букв. огненное кольцо)
Оттон уот биһилэххэ ыллардахха, дьэ бу олус кутталлаах, ыарахан. «ХС»
Куорат тула өттүнэн уот биһилэх буолан куораты төгүрүктээн сытара. Эрилик Эристиин
Кинилэри уонунан бүгүлүүр ахсааннаах, модун техникалаах өстөөх улахан сэриитэ уот биһилэххэ хаайбыта. «ХС»