кувшин; туой купсуун глиняный кувшин.

прил. 1. кыараҕас моойдоох; узкогорлый кувшин кыараҕас моойдоох купсуун; 2. (о бухте) кыараҕастамахтаах.

аат. Металтан, таастан оҥоһуллубут синньигэс уһун моойдоох култаҕар быһыылаах иһит. ☉ Кувшин
Сиэркилэ икки өттүгэр курустаал купсуун иһиттэргэ сибэккилэри олордуталаата. М. Доҕордуурап
Купсуунтан уу куттан, аа-дьуо илиибин сууммутум. Ч. Айтматов (тылб.)

I
аат., эргэр. Суунар таас саҕа мас иһит, улахан кытыйа. ☉ Большая деревянная чаша
Ыт баһа көмүс кытахтан төкүнүйбүтүгэр дылы (өс хоһ.). Балачча буолан баран анараа дьиэттэн икки киһи арыычча көтөҕөр кытахха абыр-табыр бэс бутугас аһы аҕалан остуолга …… ууран кэбистилэр. Саха нар. той IV. Боппууда сыалаах эти, биир кытах суораты үөһэ сэбиргэнэҕэ уурбуттар. Саха ост. II
♦ Кытаҕын уһугар олордо — кимиэхэ эмэ анаан бэлэмнэммит аһылыкка түбэһэн асаһан хаалла. ☉ Случайно попал к столу, накрытому для кого-л. другого
«Хата бочуоттаах хоноһо кытаҕын уһугар олорустаҕым», — ньалбаҕар сирэйдээх, хаптаҕай муруннаах, икки чанчыгынан көрбүт эдэрчи киһи хабыгыраата. Болот Боотур
ср. др.-тюрк. хатыҥ ‘сосуд, кувшин’
II
аат. Саас уу ылар төгүрүк хотоол сир. ☉ Маленький зарастающий пруд
Лэглээр оҕонньор тэйиччи кытахха охсо сылдьан баран саҥа тиийэн кэллэ. Амма Аччыгыйа
Сир балай эмэ сиигирбит, кытахтар ууламмыттар. Болот Боотур
Кытах сирдэргэ уу халыйан, ийэ сир сиэркилэ буола, чаҕылыйа оонньоото. М. Доҕордуурап

1. аат.
2. Болгуотуттан уһаарыллыбыт, таптайыллымтыата ыстааллааҕар кэбирэх, хатан тимир. ☉ Выплавленное из руды железо, чугун
   [Слепцов] сиэбиттэн элэйбит чугуун хаппахтаах үрүҥ көмүс сыаптаах улахан чаһытын ылан көрөр. Н. Габышев
   Хара металл диэн тимир уонна кини холбоһуктара: чугуун, ыстаал. СМН АҮө
   Элэктэриичэскэй оһоххо чугууну ууллараллар уонна онно саамай көннөрү кыра углероднай ыстаал көөбүлүн эбэн баран, булкуйан биэрэллэр. ДьДьДь
3. Оннук тимиртэн оҥоһуллубут күөс буһарар иһит. ☉ Чугунный котёл, чугун, чугунок
   Остуолга кэлэн, тэриэлкэ сабыылаах чугууну арыйан, өҥөйөн көрдө. А. Сыромятникова
   Сиэнэ Юра уол оһоххо турар чугуун диэки кылап гына көрөн кэбиһэр. А. Фёдоров
   [Давыдов] чугуунтан куруусканан уу сомсон ылан иһэн кэбистэ. М. Шолохов (тылб.)
4. даҕ. суолт. Чугуунтан оҥоһуллубут (хол., иһит). ☉ Чугунный (напр., о посуде)
   Аана аһыллан турар томороон чугуун оһох утары кытыаста тоһуйда. Амма Аччыгыйа
   Чоҕунан итийэр чугуун өтүүк, бүгүн киэһэ баҕас, икки дьиэнэн таскайданан, туттулла түстэ быһыылаах. С. Маисов
   Оһох үрдүгэр кыра чугуун хобордооххо эт соркуойа буһан сып-сырылас. БИ СТ
   ср. уйг. чөгүн ‘чугунный кувшин’, русск. чугун